Phó Tổng thống JD Vance: Thỏa thuận Mỹ – Iran đã được ký điện tử

Phó Tổng thống JD Vance: Thỏa thuận Mỹ – Iran đã được ký điện tử

Ngày 15/06, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết thỏa thuận nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, đồng thời mở đường cho 60 ngày đàm phán kỹ thuật để chấm dứt cuộc chiến, đã được các bên ký kết dưới hình thức điện tử.

Ông Vance cho rằng thỏa thuận này đặt Iran trước hai lựa chọn rõ ràng. “Một mặt, nếu họ tiếp tục tìm cách khôi phục chương trình hạt nhân, thỏa thuận này sẽ đảm bảo họ không bao giờ có đủ nguồn lực để làm điều đó”, ông Vance phát biểu trên chương trình Good Morning America của ABC News.

“Mặt khác, nếu Iran sẵn sàng đưa ra cam kết dài hạn – cùng với cơ chế xác minh phù hợp – về việc từ bỏ vũ khí hạt nhân, chúng tôi sẵn sàng chào đón họ trở lại nền kinh tế thế giới, nới lỏng một số lệnh trừng phạt và mở ra một chương mới trong quan hệ song phương”.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance

Trong nhiều năm qua, Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích dân sự. Tuy nhiên, các quan chức phương Tây cho rằng hoạt động làm giàu uranium của Iran đã vượt quá nhu cầu dân sự thông thường. Iran cũng nhiều lần phủ nhận tham vọng phát triển vũ khí hạt nhân, điều mà giới chức Mỹ không đồng tình.

Phát biểu của ông Vance được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump thông báo trên mạng xã hội ngày 14/06 rằng Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 60 ngày trong cuộc xung đột bắt đầu từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ ngày 28/02.

Ông Vance cho biết thỏa thuận đã được các bên ký điện tử, nhưng đồng thời khẳng định một lễ ký kết chính thức vẫn sẽ được tổ chức vào ngày 19/06.

Tuy nhiên, ông không giải thích rõ ý nghĩa của lễ ký này nếu văn kiện đã có hiệu lực thông qua chữ ký điện tử.

Phó Tổng thống Mỹ cho biết toàn văn thỏa thuận sẽ được công bố trong tuần này và các cuộc đàm phán chi tiết vẫn sẽ tiếp tục.

Dù vậy, nội dung cụ thể của văn kiện hiện vẫn chưa được tiết lộ đầy đủ.

Khi được người dẫn chương trình George Stephanopoulos chất vấn liệu thỏa thuận này có đi ngược lại yêu cầu trước đây của Tổng thống Trump về việc Iran phải “đầu hàng vô điều kiện” hay không, ông Vance không trả lời trực tiếp.

Thay vào đó, ông nhấn mạnh: “Điều quan trọng nhất mà thỏa thuận này mang lại là việc mở lại eo biển Hormuz. Ông có thể thấy giá dầu đã giảm mạnh chỉ trong vòng 24 giờ qua”.

Ông Vance cũng cho biết thỏa thuận bao gồm điều khoản yêu cầu Iran chấm dứt tài trợ cho các tổ chức mà Mỹ coi là khủng bố.

Tuy nhiên, ông không cung cấp thêm chi tiết về phạm vi hay cơ chế thực thi cam kết này.

Trong ngày 12/06, khi các thông tin đầu tiên về thỏa thuận xuất hiện, ông Vance từng lên mạng xã hội phản bác điều mà ông gọi là “thông tin giả” liên quan đến khả năng Mỹ sẽ cung cấp các khoản hỗ trợ tài chính cho Iran.

Ông khẳng định Tehran sẽ không nhận được tiền chỉ vì ký kết thỏa thuận hoặc tham dự các cuộc họp.

Ngày 15/06, ông tiếp tục nhấn mạnh rằng dù thỏa thuận đã được ký điện tử từ ngày 14/06, Iran vẫn chưa nhận được bất kỳ khoản tiền nào. “Điều đó sẽ không thay đổi”, ông Vance nói.

Thành công hay thất bại phụ thuộc vào Iran

Theo Phó Tổng thống Mỹ, triển vọng của thỏa thuận giờ đây phụ thuộc vào việc Iran có thực hiện đúng các cam kết hay không, đặc biệt là chấp nhận cơ chế xác minh nhằm bảo đảm nước này không theo đuổi chương trình vũ khí hạt nhân.

“Đây về cơ bản là một kết quả cùng có lợi cho người dân Mỹ”, ông Vance nhận định. “Tổng thống cũng mong muốn đây sẽ là một kết quả tích cực cho người dân Iran. Nhưng điều đó đòi hỏi phải có sự xây dựng lòng tin thực sự và những hành động tích cực từ hệ thống chính trị Iran”.

Ông nói thêm: “Chúng ta sẽ xem điều đó có xảy ra hay không. Nếu có, họ sẽ thấy Tổng thống Mỹ và toàn bộ đội ngũ của chúng tôi là những đối tác sẵn sàng hợp tác để giúp đất nước họ thịnh vượng hơn”.

Israel có thể làm phức tạp tiến trình hòa bình

Ông Stephanopoulos cũng đặt câu hỏi về việc Israel tuyên bố không phải là một bên tham gia thỏa thuận, trong khi các hoạt động quân sự của Tel Aviv tại Lebanon vẫn tiếp diễn.

Đáp lại, ông Vance thừa nhận tiến trình hòa bình tại Trung Đông luôn rất phức tạp. “George, mọi thứ ở khu vực này đều có thể khiến thỏa thuận trở nên khó khăn hơn. Ngay cả một lệnh ngừng bắn đôi khi cũng không hoàn toàn sạch sẽ. Nó có thể chuyển từ bắn rất nhiều sang bắn ít hơn rồi cuối cùng mới ngừng hẳn”.

“Tuy nhiên, điều chúng tôi tin tưởng là đây sẽ là một thỏa thuận tốt cho người dân Israel, các quốc gia vùng Vịnh, người dân Mỹ và có thể cả người dân Iran”, ông nói thêm.

Thỏa thuận mới tốt hơn JCPOA?

Ông Vance cũng so sánh thỏa thuận hiện tại với Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) – thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015 giữa Iran và các cường quốc thế giới.

JCPOA được xây dựng sau hai năm đàm phán, trong đó Iran chấp nhận hạn chế chương trình hạt nhân dân sự để đổi lấy việc được dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế và cho phép giám sát quốc tế.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã rút Mỹ khỏi JCPOA vào năm 2018 trong nhiệm kỳ đầu tiên.

“Có rất nhiều cách để giải thích vì sao thỏa thuận hiện nay tốt hơn JCPOA đối với người dân Mỹ”, ông Vance nói.

“Nhưng điểm khác biệt cốt lõi là các đồng minh Ả-rập của chúng tôi ở vùng Vịnh rất ghét JCPOA vì họ cho rằng thỏa thuận đó khiến Iran trở nên táo bạo hơn trong các hành động gây bất ổn. Còn với thỏa thuận lần này, họ rất ủng hộ vì tin rằng nó sẽ tạo ra một động lực hoàn toàn mới cho Trung Đông”.

Vương Đông

FILI

– 09:39 16/06/2026