Hàng không toàn cầu giảm hàng ngàn chuyến bay vì lo thiếu nhiên liệu

Hàng không toàn cầu giảm hàng ngàn chuyến bay vì lo thiếu nhiên liệu

Các hãng hàng không trên toàn cầu đã cắt giảm khoảng 2 triệu ghế khỏi lịch bay tháng 5, khi lo ngại thiếu hụt nhiên liệu ngày càng gia tăng.

Theo dữ liệu từ Cirium, hàng ngàn chuyến bay đã bị hủy, nhiều chuyến khác phải chuyển sang sử dụng máy bay nhỏ hơn hoặc tiết kiệm nhiên liệu hơn để ứng phó với nguy cơ gián đoạn nguồn cung.

Kể từ khi xung đột Iran bùng phát cuối tháng 2, chi phí nhiên liệu máy bay đã tăng gấp đôi. Đồng thời, việc đóng cửa các sân bay tại Vùng Vịnh – khu vực kết nối khoảng 1/3 các hành trình giữa châu Âu và châu Á – khiến mạng lưới vận tải toàn cầu rơi vào tình trạng xáo trộn.

Các hãng hàng không lớn tại Vùng Vịnh như Emirates, Etihad và Qatar Airways đã điều chỉnh lịch bay tháng 5, bao gồm cắt giảm chuyến. Tổng số ghế cung ứng toàn ngành giảm từ 132 triệu xuống 130 triệu trong nửa cuối tháng 4.

Các hãng quốc tế như British Airways, United, Air China và ANA của Nhật Bản cũng đã cắt giảm hoặc điều chỉnh đáng kể công suất, tái cấu trúc mạng bay nhằm giảm áp lực lên hệ thống vận tải toàn cầu.

“Không hãng hàng không châu Âu nào muốn điều máy bay sang châu Á để đáp ứng nhu cầu từ khu vực Vùng Vịnh rồi bị mắc kẹt ở đó vì không có nhiên liệu để quay về”, Chuyên gia hàng không John Strickland cho biết. “Giá nhiên liệu máy bay luôn biến động, nhưng trong suốt sự nghiệp của tôi chưa bao giờ có câu hỏi về việc thiếu hụt nguồn cung”.

Air France cho biết hãng đã được yêu cầu không tăng thêm chuyến bay đến Singapore hoặc sân bay Haneda (Tokyo), khi hai trung tâm trung chuyển lớn tại châu Á tìm cách hạn chế sử dụng nhiên liệu máy bay.

Tình trạng gián đoạn nguồn cung chủ yếu xuất phát từ khu vực eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng trọng yếu hiện gần như tê liệt.

“Việc gián đoạn các dòng chảy này đã tạo ra sự mất cân đối lớn giữa cung và cầu”, CEO Air France-KLM Ben Smith nhận định.

“Giá cả và nhu cầu nhiên liệu đã trở nên quan trọng hơn nhiều” kể từ khi xung đột bắt đầu, ông Bum-ho Kim, quyền CEO sân bay Incheon (Seoul), nói với FT. “Chúng tôi đang tìm mọi giải pháp cho hành khách”.

Các hãng hàng không Nhật Bản hưởng lợi từ nhu cầu gia tăng từ châu Âu, nhưng cũng cảnh báo sẽ chịu tác động từ chi phí nhiên liệu tăng mạnh. ANA dự kiến chi thêm 650 triệu Bảng cho nhiên liệu, trong khi Japan Airlines cảnh báo lợi nhuận có thể giảm 20%.

Hãng Delta Air Lines của Mỹ đã cắt giảm 3.5% mạng bay trong quý 2 nhằm tiết kiệm nhiên liệu, trong khi EasyJet và Virgin Atlantic đều cảnh báo lợi nhuận sẽ chịu áp lực trong bối cảnh khủng hoảng. Lufthansa cũng ghi nhận số chuyến bay bị hủy lớn, với khoảng 20,000 chuyến bị cắt giảm từ tháng 5 đến tháng 10 do chi phí nhiên liệu khiến nhiều đường bay không còn hiệu quả.

Turkish Airlines – hãng được kỳ vọng sẽ hưởng lợi nếu gián đoạn tại Vùng Vịnh kéo dài – lại là hãng cắt giảm nhiều ghế nhất trong hai tuần qua, theo dữ liệu từ Cirium. Dù trung tâm tại Istanbul vẫn hoạt động bình thường, hãng cũng cảnh báo việc hạn chế nhiên liệu đang ảnh hưởng đến hoạt động khai thác.

Air China đứng thứ hai về số lượng ghế bị cắt giảm, bao gồm cả việc hủy các chuyến bay nội địa giữa Thành Đô và Bắc Kinh.

Emirates hiện chỉ vận hành khoảng 2/3 công suất so với trước xung đột, đồng thời giảm số lượng máy bay khai thác trên một số tuyến chính do nhu cầu suy yếu. Hãng vẫn duy trì khai thác máy bay A380 – loại có thể chở tới 615 hành khách – trên tuyến Dubai-Brisbane, nhưng đã rút Boeing 777 khỏi đường bay này.

Trước áp lực chi phí và nhu cầu biến động, nhiều hãng chuyển sang sử dụng máy bay nhỏ hơn hoặc tiết kiệm nhiên liệu hơn. Etihad đã thay Airbus A350 (gần 400 chỗ) bằng Boeing 787 (khoảng 220-300 chỗ) trên tuyến Abu Dhabi-Hồng Kồng.

Tuy vậy, ở một số tuyến có nhu cầu cao, các hãng lại sử dụng máy bay lớn hơn để tối ưu hiệu quả. Air France hiện dùng phiên bản Boeing 777 cỡ lớn hơn trên tuyến Mumbai, trong khi Air China triển khai Boeing 777 lớn hơn trên tuyến London Heathrow-Bắc Kinh.

Vũ Hạo

FILI

– 15:30 04/05/2026