Phố Wall liên tục lập đỉnh giữa chiến sự Iran: Điều gì đang chống lưng cho thị trường?

Phố Wall liên tục lập đỉnh giữa chiến sự Iran: Điều gì đang chống lưng cho thị trường?

Cuộc chiến Mỹ – Iran vẫn kéo dài mà chưa có dấu hiệu đạt được thỏa thuận hòa bình. Nhưng thị trường chứng khoán Mỹ vẫn liên tục đạt đỉnh.

Sau nhịp điều chỉnh nhẹ ở giai đoạn đầu xung đột, S&P 500 đã phục hồi lên các mức cao kỷ lục mới, lần đầu tiên đóng cửa trên mốc 7,400 điểm trong ngày 10/05, ngay cả khi giá dầu vẫn neo ở vùng cao.

Một số ý kiến cho rằng thị trường cổ phiếu đang phớt lờ những tác động sắp tới từ cuộc chiến và bị thúc đẩy bởi hoạt động đầu cơ. Nhưng câu chuyện không đơn giản như vậy.

Có những yếu tố nền tảng rất thực tế hỗ trợ cho đà phục hồi này, bao gồm: Nền kinh tế Mỹ hiện ít phụ thuộc vào dầu mỏ hơn nhiều so với trước đây, biên lợi nhuận doanh nghiệp vẫn mạnh trong bối cảnh chi phí năng lượng chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ, và nhóm công nghệ – vốn gần như miễn nhiễm với tác động từ giá dầu – đang tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận của S&P 500.

Chỉ số này đã nhanh chóng phục hồi từ vùng đáy tháng 3, tăng khoảng 17% từ mốc 6,300 điểm chỉ trong hơn một tháng.

Khi Mỹ lần đầu tấn công Tehran vào ngày 28/02, S&P 500 chỉ giảm khoảng 8% từ đỉnh xuống đáy. Nói cách khác, thị trường thậm chí còn chưa rơi vào trạng thái “điều chỉnh” – thường được định nghĩa là mức giảm từ hơn 10% đến dưới 20% – điều vốn được cho là sẽ xảy ra sau một cú sốc năng lượng lan rộng toàn cầu.

Ở đỉnh điểm kể từ khi xung đột bắt đầu, giá dầu từng vượt 120 USD/thùng và gần đây vẫn duy trì trên 100 USD/thùng. Giá xăng tại Mỹ đã vượt 4.50 USD/gallon và thậm chí trên 5 USD tại nhiều bang.

Nhiều nhà đầu tư cho rằng sức chống chịu của thị trường đến từ kỳ vọng rằng các doanh nghiệp có thể thích nghi với sự gián đoạn chuỗi cung ứng do eo biển Hormuz bị phong tỏa, miễn là tình trạng này chỉ mang tính tạm thời và không quá nghiêm trọng.

Tuy nhiên, theo CNBC, khi thị trường vẫn tiếp tục tăng dù xung đột Mỹ – Iran đã bước sang tháng thứ 3, có lẽ đã đến lúc xem xét những lý do tích cực và mang tính nền tảng hơn.

1. Tác động lên doanh nghiệp thấp hơn dự kiến

Ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại vào ngày mai, thiệt hại thực tế đã xảy ra.

Các chuyên gia cho rằng sẽ mất nhiều tuần để các tàu chở dầu đi qua tuyến đường này tới được Bắc Mỹ, châu Âu hoặc Đông Á. Và ngay cả sau đó, giá dầu cũng khó quay lại mức trước khủng hoảng, đồng nghĩa doanh nghiệp và người tiêu dùng toàn cầu vẫn sẽ phải đối mặt với áp lực giá cả cao hơn trong một thời gian.

Tuy nhiên, đối với thị trường Mỹ, nhiều doanh nghiệp thực tế không bị ảnh hưởng quá lớn – ít nhất theo các cuộc họp công bố kết quả kinh doanh gần đây.

Theo Trivariate Research, trong số 1,465 bản báo cáo kết quả kinh doanh kể từ đầu tháng 3, chỉ một số công ty chiếm 10% tổng vốn hóa thị trường chứng khoán Mỹ cho rằng chiến tranh Mỹ – Iran sẽ gây tác động tiêu cực hoặc trái chiều. Công ty này thậm chí cho rằng con số 10% có thể còn là đánh giá hơi cao.

Điều đó đồng nghĩa S&P 500 vẫn có thể vận động tích cực ngay cả khi một số nhóm ngành chịu áp lực.

Trivariate đặc biệt thận trọng với nhóm hàng tiêu dùng không thiết yếu, nơi nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu cảnh báo về tác động của chiến tranh lên người tiêu dùng. Công ty cũng khuyến nghị tránh xa những doanh nghiệp đang ghi nhận suy giảm biên lợi nhuận, bao gồm một số công ty phần mềm.

2. Lợi nhuận khổng lồ từ nhóm công nghệ

Mùa báo cáo lợi nhuận vừa qua tiếp tục cho thấy AI vẫn là một trong những trụ cột lớn nhất của thị trường tăng giá.

Hiện nay, các công ty lớn nhất trong S&P 500 đang đóng góp tỷ trọng lợi nhuận cao chưa từng có.

Torsten Slok – kinh tế trưởng của Apollo – cho biết 10 công ty lớn nhất S&P 500 hiện chiếm khoảng 34% tổng lợi nhuận toàn chỉ số, tăng gấp đôi so với mức 17% năm 1996.

Bộ phận giao dịch của JPMorgan cũng cho biết lợi nhuận của nhóm Magnificent Seven hiện đang vượt nhóm 493 công ty còn lại trong S&P 500 hơn 40% – mức chênh lệch lớn nhất kể từ năm 2014.

Tất nhiên, sự tập trung quá lớn này khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại về rủi ro phụ thuộc vào một số ít cổ phiếu. Tuy nhiên, tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ trong quý 1 của các ông lớn công nghệ, cùng tốc độ mở rộng nhanh của các ứng dụng AI và chi tiêu vốn khổng lồ, đang khiến giới đầu tư tin rằng sự tập trung này là “đặc điểm” chứ không phải “lỗi” của thị trường.

Nói cách khác, câu chuyện nền tảng của AI vẫn chưa bị phá vỡ.

3. Nền kinh tế Mỹ hiện ít phụ thuộc vào dầu mỏ hơn

Một yếu tố quan trọng khác là kinh tế Mỹ hiện phụ thuộc ít hơn nhiều vào dầu mỏ so với các cuộc khủng hoảng trước đây.

Antonio Gabriel, Chuyên gia kinh tế toàn cầu tại Bank of America Securities, cho biết nền kinh tế Mỹ hiện chỉ cần khoảng 1/3 lượng dầu so với thập niên 1970 để tạo ra cùng một lượng GDP.

Ngay cả khi chiến tranh Iran leo thang, cú sốc tăng 10% giá dầu hiện nay chỉ làm lạm phát tăng khoảng 0.25 điểm phần trăm, thấp hơn rất nhiều so với mức tác động 0.90 điểm phần trăm trong thập niên 1970, theo Gabriel.

“Kịch bản lặp lại những năm 1970 là điều khó xảy ra”, ông viết.

Vũ Hạo

FILI

– 09:22 13/05/2026