Những đợt phát hành cổ phiếu không phân phối hết năm 2026 cho thấy thực trạng gì?
Những đợt phát hành cổ phiếu không phân phối hết năm 2026 cho thấy thực trạng gì?
Năm 2026, hàng loạt đợt phát hành cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp không được hấp thụ trọn vẹn ngay từ vòng đầu tiên, trải dài từ các thương vụ IPO tỷ đô cho đến chào bán cho cổ đông hiện hữu và phát hành riêng lẻ.
Đáng chú ý nhất là đợt IPO của Điện Máy Xanh (HOSE: DMX) vào đầu tháng 6. Hãng bán lẻ điện tử tiêu dùng, điện lạnh và đồ gia dụng chào bán hơn 179.5 triệu cp với giá 80,000 đồng/cp nhằm huy động 14.4 ngàn tỷ đồng để nâng cao năng lực tài chính và bổ sung vốn kinh doanh. Kết thúc thời gian đăng ký, có hơn 13 triệu cp không được nhà đầu tư mua hết.
Để xử lý, HĐQT Điện Máy Xanh đã phân phối tiếp 325,000 cp dôi dư cho Thành viên HĐQT Robert Alan Willett với giá giữ nguyên 80,000 đồng/cp, thu về 26 tỷ đồng, đồng thời hủy bỏ hơn 13 triệu cp còn lại. Khép lại đợt phát hành DMX phân phối thành công 166.4 triệu cp, đạt tỷ lệ 93%, thu về hơn 13,315 tỷ đồng và nâng vốn điều lệ lên 12,677 tỷ đồng.
Thêm một thương vụ quy mô lớn đang diễn ra tại Novaland (HOSE: NVL). Theo kế hoạch, Novaland chào bán gần 800.7 triệu cp cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 3:1 với giá 10,000 đồng/cp nhằm huy động gần 8,007 tỷ đồng để thanh toán nợ gốc trái phiếu và xử lý các nghĩa vụ tài chính khác. Thời gian nhận đăng ký và nộp tiền ban đầu đến ngày 29/10. Tuy nhiên, đợt chào bán có dấu hiệu không được hấp thụ hết đúng hạn khiến HĐQT Công ty đã phải kéo dài thời gian nộp tiền đến 26/11. Ngoài phát hành ra công chúng đang gặp thử thách này, Novaland cũng đang triển khai song song nhiều kế hoạch chào bán cổ phiếu riêng lẻ khác nhằm hoán đổi nợ và bổ sung dòng tiền trong bối cảnh tái cấu trúc toàn diện.
Việc không thể phân phối cổ phiếu dôi dư sau cả hai vòng chào bán diễn ra tại Royal Invest (HOSE: RYG). Công ty ban đầu chào bán 22.5 triệu cp cho cổ đông hiện hữu với giá 10,000 đồng/cp trong tháng 9 để trả nợ ngân hàng, sau đó phải gia hạn thêm sang tháng 10. Dù vậy do thị giá RYG dưới mệnh, cổ đông hiện hữu chỉ đăng ký mua gần 16.95 triệu đơn vị, đạt 75%, dư hơn 5.5 triệu cp. HĐQT Royal Invest sau đó phân phối tiếp toàn bộ số cổ phiếu chưa bán hết với giá 10,000 đồng/cp cho hai cá nhân là ông Võ Quốc Thái và ông Nguyễn Tấn Vinh. Tuy nhiên, hết thời hạn nộp tiền, cả hai nhà đầu tư đều không thanh toán.
Động thái phát hành cổ phiếu riêng lẻ để huy động vốn rót vào công ty con nhưng kết quả không như kế hoạch diễn ra tại Tổng Công ty Xây dựng Số 1 – CTCP (UPCoM: CC1) và Tập đoàn Yeah1 (HOSE: YEG). Tháng 6/2026, CC1 chào bán 100 triệu cp riêng lẻ để rót vốn vào hai công ty con nhằm thực hiện dự án cầu Cát Lái và các hạ tầng liên quan. Sau khi phân phối thành công 76.75 triệu đơn vị với giá bình quân 11,100 đồng/cp và thu về 851.9 tỷ đồng, HĐQT CC1 quyết định hủy bỏ 23.25 triệu cp dôi dư.
Tương tự vào tháng 10/2026, Yeah1 chào bán 25 triệu cp riêng lẻ với giá 10,000 đồng/cp để góp vốn vào công ty con, công ty liên kết. YEG chỉ phân phối được 17 triệu đơn vị, tương ứng 68% khối lượng chào bán và thu về 170 tỷ đồng. Ngày 22/10/2026, HĐQT Công ty ra nghị quyết hủy bỏ 8 triệu cp chưa bán hết.
Trước đó vào tháng 9, Biwase (HOSE: BWE) chào bán 31.4 triệu cp cho cổ đông hiện hữu với giá 37,000 đồng/cp để huy động 1,162 tỷ đồng, chủ yếu để trả nợ. Đợt phát hành ban đầu chỉ đạt 79% kế hoạch và còn hơn 6.6 triệu cp không được cổ đông thực hiện quyền mua. HĐQT Biwase đã phân phối lại thành công toàn bộ lượng cp dôi dư trên cho 12 nhà đầu tư cá nhân với giá giữ nguyên 37,000 đồng/cp và hạn chế chuyển nhượng 1 năm.
Chương Dương Corp (HOSE: CDC) chào bán gần 52.8 triệu cp theo tỷ lệ 1:1 với giá 10,000 đồng/cp nhằm huy động hơn 500 tỷ đồng trả nợ vay, mua lại trái phiếu trước hạn. Khi cổ đông hiện hữu chỉ mua 96.4% và để dư gần 1.9 triệu cp, HĐQT CDC ngày 16/06/2026 đã quyết định phân phối toàn bộ lượng cp còn lại cho duy nhất 1 nhà đầu tư cá nhân với giá 10,000 đồng/cp, qua đó hoàn tất 100% đợt phát hành.
Minh bạch quản trị và kế hoạch sử dụng vốn là thước đo quyết định sức hút
Đánh giá về việc nhiều doanh nghiệp huy động vốn chưa thuận lợi, ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Ngân hàng Đầu tư, CTCP Chứng khoán An Bình (ABS, UPCoM: ABW) cho rằng, cần nhìn nhận đúng bản chất sự khác biệt giữa các thương vụ.
Nếu Điện Máy Xanh phân phối được 93% khối lượng, huy động hơn 13,300 tỷ đồng và cơ bản là một đợt phát hành thành công về quy mô, thì tình trạng tại các thương vụ chào bán cho cổ đông hiện hữu khác lại phản ánh việc nhà đầu tư chủ động bỏ quyền mua. Theo ông Minh, hành động quay lưng này xuất phát từ 4 nút thắt cốt lõi.
Đầu tiên là áp lực nguồn cung lớn. Năm 2026 dự kiến có 48.2 tỷ cổ phiếu phát hành mới, trong đó 70% kế hoạch vẫn đang chờ triển khai. Việc nhiều doanh nghiệp ồ ạt tăng vốn trong thời gian ngắn đã làm phân tán dòng tiền, trong khi nhà đầu tư có nhiều lựa chọn hơn. Bên cạnh đó, sức cầu chưa thể theo kịp bởi thanh khoản thị trường chững lại và khối ngoại vẫn duy trì đà bán ròng. Hơn nữa, yêu cầu nộp tiền ngay kèm điều kiện hạn chế chuyển nhượng, giữa bối cảnh lãi suất và chi phí margin chưa thực sự rẻ, buộc cổ đông phải đắn đo và chỉ tham gia khi biên an toàn đủ lớn.
Đáng chú ý, yếu tố then chốt dẫn đến sự từ chối của nhà đầu tư chính là bài toán định giá và sự lệch pha thời điểm.
“Định giá và giá chào bán chưa tạo được sức hấp dẫn. Giá phương án được thiết kế từ đầu năm, nhưng thị giá có thể đã thay đổi khi đến kỳ đăng ký. Khi giá chào bán sát hoặc cao hơn thị giá, cổ đông bỏ quyền là phản ứng hoàn toàn duy lý”, ông Minh nhấn mạnh.
Cuối cùng, những rào cản nội tại từ chính tổ chức phát hành cũng làm suy giảm sức hút của thương vụ. Khi mục đích sử dụng vốn chưa thuyết phục, nguy cơ pha loãng lấn át tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, cùng sự vắng bóng của các nhà đầu tư chiến lược, đợt chào bán rất dễ lâm vào thế bị động và buộc phải phân phối lại cho ban lãnh đạo.
Vị chuyên gia đúc kết: “Thị trường không đóng cửa với các đợt phát hành, nhưng đã khắt khe hơn nhiều. Những thương vụ có định giá hợp lý, mục đích vốn rõ ràng và cấu trúc phân phối chặt chẽ vẫn được hấp thụ tốt; ngược lại sẽ rất khó thành công giữa bối cảnh nguồn cung dồi dào.”
Thực tế các đợt phát hành năm 2026 cho thấy không phải mức giá chào bán thấp thì sẽ đem lại thành công cho đợt phát hành. Ông Minh cho rằng, minh bạch quản trị và kế hoạch sử dụng vốn mới là thứ cổ đông thực sự quan tâm.
Cụ thể, sự minh bạch sẽ quyết định phần bù rủi ro mà nhà đầu tư yêu cầu. Khi các thông tin về cơ cấu sở hữu, giao dịch bên liên quan, chất lượng tài sản và dòng tiền được công bố rõ ràng, rủi ro thông tin giảm xuống, cổ đông sẽ chấp nhận mức giá cao. Ngược lại, sự mập mờ sẽ khiến họ tự áp mức chiết khấu sâu hơn hoặc dứt khoát đứng ngoài.
Cùng với đó, kế hoạch sử dụng vốn là cơ sở để cổ đông cân nhắc hiệu quả của đợt phát hành. Nhà đầu tư chỉ chấp nhận chia sẻ ”miếng bánh” lợi ích nếu phần vốn mới tạo ra khả năng sinh lời vượt trội hơn mức độ pha loãng. Vì vậy, phương án sử dụng vốn cần chi tiết về hạng mục, quy mô, tiến độ giải ngân và hiệu quả kỳ vọng. Những cụm từ chung chung như “bổ sung vốn lưu động” khó đủ sức thuyết phục. Ngoài ra, lịch sử về việc sủ dụng nguồn vốn huy động trong quá khứ cũng là một yếu tố giúp Doanh nghiệp tích lũy niềm tin.
Bàn về cách xử lý lượng cổ phiếu dôi dư sau đợt chào bán, Giám đốc Ngân hàng Đầu tư của ABS lưu ý về bài toán cân bằng lợi ích: “Hủy bỏ là phương án an toàn về quyền lợi nhưng ít linh hoạt về nguồn vốn, phân phối lại cho nhà đầu tư chiến lược là phương án cân bằng nhất, còn phân phối lại giá thấp cho nhóm hẹp là phương án có nhiều rủi ro xung đột lợi ích nhất. Cơ quan quản lý cần tăng cường giám sát để cơ chế xử lý phần dư không trở thành kênh chuyển giá trị từ cổ đông nhỏ lẻ sang nhóm nội bộ”.
Thanh Trúc
FILI
– 12:00 17/11/2026
Các Sàn forex Uy Tín:
Icmarkets
Exness
Source link
Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.