Chứng khoán tháng 10: Định giá hấp dẫn mở ra cơ hội tích lũy dài hạn?

Chứng khoán tháng 10: Định giá hấp dẫn mở ra cơ hội tích lũy dài hạn?

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức bước vào tháng 10 và quý cuối năm trong trạng thái phân hóa mạnh mẽ. Mặc dù các yếu tố về mặt bằng lãi suất cao, dòng vốn ngoại và áp lực lạm phát vẫn duy trì sức ép đáng kể, các chuyên gia nhận định rằng đây lại là giai đoạn mở ra vùng giá định giá rất hấp dẫn để nhà đầu tư xem xét giải ngân cho mục tiêu trung và dài hạn.

Rủi ro giảm sâu không còn quá lớn

Đánh giá về xu hướng thị trường trong tháng 10 và các tháng cuối năm, ông Phan Tấn Nhật – Chuyên gia cao cấp Chiến lược thị trường CTCP Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS) cho rằng xu hướng chủ đạo của chỉ số VN-Index vẫn là tích lũy trong biên độ hẹp. Sự phân hóa sẽ diễn ra sâu sắc, trong đó cơ hội đầu tư tốt chỉ tập trung vào nhóm các doanh nghiệp đầu ngành có chất lượng nội tại tốt và kết quả kinh doanh tăng trưởng vượt trội.

Đồng quan điểm về diễn biến thị trường, ông Hồ Quốc Bình – Giám đốc Đầu tư Công ty Quản lý quỹ Thành Công (TCAM) nhận định rằng tuy các yếu tố vĩ mô và thanh khoản hiện chưa thực sự tích cực, nhưng thị trường đã trải qua đợt giảm sâu. Điều này đã đưa mặt bằng định giá cổ phiếu về mức rất thấp. Theo đó, rủi ro giảm điểm thêm đối với các cổ phiếu có tính thị trường hiện không còn quá lớn do thị trường đã chiết khấu đủ nhiều.

“Thị trường đang có sự phân hóa rõ rệt. Một số cổ phiếu vốn hóa lớn giữ giá tốt, đóng vai trò nâng đỡ chỉ số chung khiến VN-Index không giảm sâu; trong khi đó, đa số các cổ phiếu mang tính thị trường khác đều đã chiết khấu sâu về vùng định giá hấp dẫn”, ông Bình nhấn mạnh.

Về mặt định giá, số liệu thống kê từ SHS chỉ ra rằng tổng vốn hóa toàn thị trường đạt khoảng 410 tỷ USD (tương đương hơn 80% GDP năm 2025). P/E của VN-Index hiện dừng ở mức 12.34 lần và P/B đạt 2,0 lần. Đáng chú ý, nếu loại trừ quy mô vốn hóa của nhóm Vingroup (khoảng 102.5 tỷ USD, chiếm 25% thị trường), P/E của phần còn lại toàn thị trường chỉ ở mức 10.16 lần và P/B là 1.58 lần. Đây được xem là vùng định giá tương đối hợp lý khi xét đến tiềm năng tăng trưởng của các doanh nghiệp và nền kinh tế.

Ảnh minh họa

Lãi suất chi phối dòng tiền

Phân tích về động lực của thị trường, chuyên gia từ TCAM khẳng định lãi suất chính là yếu tố cốt lõi chi phối dòng tiền. Nguyên nhân chính khiến dòng vốn rút khỏi các kênh tài sản rủi ro như chứng khoán là do mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao cả trong nước lẫn quốc tế. Trong ngắn hạn, các thông tin về tăng trưởng kinh tế hay lợi nhuận doanh nghiệp sẽ ít có tác động trực tiếp đến biến động thị trường. Thị trường chỉ có thể thực sự khởi sắc khi xuất hiện các tín hiệu cải thiện dòng vốn tích cực như khối ngoại dừng bán ròng và quay lại mua ròng, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất, hoặc Ngân hàng Nhà nước có động thái giảm lãi suất và bơm thanh khoản ra nền kinh tế.

Về tác động ngoại biên, việc Fed chính thức tăng lãi suất điều hành thêm 0.25% lên mức 3.75% – 4% vừa qua chưa gây tác động tiêu cực ngay tới Việt Nam nhờ Ngân hàng Nhà nước đã chủ động điều chỉnh linh hoạt tỷ giá điều hành. Nhờ đó, tỷ giá từ đầu năm đến nay giữ được sự ổn định tương đối (chỉ mất giá khoảng 0,8%). Tuy nhiên, xét về dài hạn, nếu lãi suất quốc tế tiếp tục neo cao và giá năng lượng biến động tiêu cực, nỗ lực kéo giảm mặt bằng lãi suất trong nước sẽ gặp nhiều khó khăn hơn.

Bên cạnh đó, thanh khoản suy yếu trên thị trường gần đây (như thanh khoản tháng 9 trên HOSE chỉ đạt khoảng 16.5 ngàn tỷ đồng, tương đương 60% trung bình năm 2025) thể hiện tình trạng “tiến thoái lưỡng nan” của dòng tiền trước hàng loạt yếu tố bất định như căng thẳng địa chính trị, áp lực margin cao và đà bán ròng của khối ngoại.

Dù vậy, các chuyên gia tin tưởng rằng nền kinh tế đang từng bước thích nghi với nền lãi suất và giá dầu cao. Các khó khăn hiện tại sẽ tập trung vào giai đoạn cuối năm, sau đó thị trường và hoạt động kinh tế sẽ dần ổn định trở lại.

Thời điểm thích hợp để tăng dần tỷ trọng chứng khoán

Trước bối cảnh thị trường nhiều rủi ro xen lẫn cơ hội, ông Hồ Quốc Bình đưa ra khuyến nghị nhà đầu tư không nên rút toàn bộ tiền gửi tiết kiệm để dồn hết vào chứng khoán, nhưng cũng không nên đứng hoàn toàn ngoài thị trường.

Chiến lược phù hợp hiện nay là tiến hành tái phân bổ tài sản từng bước từ tiền gửi tiết kiệm sang chứng khoán để đưa tỷ trọng về mức mục tiêu dài hạn. Chẳng hạn, nếu mục tiêu dài hạn là 70% chứng khoán/30% tiết kiệm, nhưng hiện tại đang nắm giữ 30% chứng khoán/70% tiết kiệm, nhà đầu tư nên phân bổ dịch chuyển dần dần từ nay cho đến hết năm hoặc quý 1 năm sau để đạt lại tỷ lệ ban đầu.

Đồng thời, do thị trường đã chiết khấu về vùng giá thấp tương đương nhau nên việc dự đoán chính xác nhóm cổ phiếu nào tăng trước hay sau là rất khó; nhà đầu tư nên ưu tiên xây dựng danh mục đa dạng với các doanh nghiệp lớn có định giá thấp.

Ông Phan Tấn Nhật khuyên nhà đầu tư nên tập trung vào các doanh nghiệp chất lượng tốt, đầu ngành có kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh và đang có định giá P/E hấp dẫn chỉ từ 4 – 8 lần.

Đối với các nhóm ngành triển vọng cho giai đoạn cuối năm, chuyên gia SHS đánh giá cao 4 nhóm ngành chính kỳ vọng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng lợi nhuận tích cực trong quý 3 và quý 4/2026. Nhóm năng lượng – dầu khí, nhờ giá dầu trung bình vẫn duy trì ở mức cao. Nhóm cảng – vận tải biển, tăng trưởng nhờ kim ngạch xuất nhập khẩu tích cực và giá cước vận tải biển áp sát kỷ lục. Nhóm cao su thiên nhiên hưởng lợi trực tiếp khi giá cao su duy trì ở mức cao vượt đỉnh 10 năm. Nhóm bảo hiểm với biên lợi nhuận được cải thiện tốt trong môi trường lãi suất duy trì ở nền cao.

Chí Kiên

FILI

– 12:00 07/10/2026