[Longform] Ông Nhan Tuấn (Vietcap): Chọn lọc tự nhiên sẽ là từ khóa của năm 2026

Ông Nhan Tuấn (Vietcap): Chọn lọc tự nhiên sẽ là từ khóa của năm 2026

Với tầm nhìn chiến lược và niềm đam mê thúc đẩy ứng dụng công nghệ cùng đổi mới sáng tạo, ông Nhan Tuấn – Phó Tổng giám đốc Chứng khoán Vietcap – tập trung xây dựng một mô hình kinh doanh lấy khách hàng làm trọng tâm.

Ông Tuấn từng làm việc tại JP Morgan Australia và Rodman & Renshaw (USA) trước khi gia nhập Vietcap năm 2013. Ông có bằng cử nhân Quản trị kinh doanh, chuyên ngành Tài chính tại Đại học bang Colorado (Hoa Kỳ). Hơn 2 thập niên kinh nghiệm trong lĩnh vực dịch vụ tài chính đã giúp ông hình thành góc nhìn sâu sắc và am tường về thị trường chứng khoán.

Nhân dịp đầu xuân Bính Ngọ, người viết đã có dịp trao đổi cùng ông để lắng nghe những chia sẻ thẳng thắn và đa chiều, qua đó phác họa bức tranh toàn cảnh về triển vọng của thị trường chứng khoán trong năm mới.

Bước sang năm 2026, ông đánh giá thế nào về triển vọng của thị trường chứng khoán, về nội tại và tình hình vĩ mô?

Ông Nhan Tuấn – Phó Tổng giám đốc Vietcap: Tôi nghĩ năm 2026 sẽ là một năm khởi sắc cho thị trường chứng khoán. Tôi rất lạc quan, dựa trên nền tảng kinh tế vĩ mô mạnh mẽ cùng chính sách tài khóa và tiền tệ nới lỏng.

Theo tôi, có 2 yếu tố chính đáng quan tâm. Thứ nhất là tăng trưởng tín dụng – yếu tố có tác động rất lớn đến nền kinh tế và thị trường chứng khoán. Năm ngoái, tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 19% – mức mạnh nhất trong 10 năm qua, hỗ trợ tích cực cho cả thị trường cổ phiếu và trái phiếu.

Thứ hai là chính sách. Chúng ta đã thấy những ví dụ rất rõ trong thời gian qua, như Nghị quyết 79 tái khẳng định vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp nhà nước, khiến các doanh nghiệp này trở nên hiệu quả và hấp dẫn hơn trong mắt nhà đầu tư. Điều này đã tạo ra những đợt tăng mạnh cho chỉ số trong thời gian gần đây.

Nếu dùng 1 từ khóa để nói về năm 2026, ông sẽ chọn từ khóa nào?

Tôi chọn từ khóa cho năm nay là “Natural selection” (Chọn lọc tự nhiên). Thay vì chỉ nhìn vào chỉ số chung, các nhà đầu tư nên tập trung vào việc chọn lọc từng mã cổ phiếu cụ thể để tối ưu lợi nhuận.

Về câu chuyện nâng hạng thị trường, góc nhìn của các tổ chức tài chính và nhà đầu tư nước ngoài hiện nay như thế nào?

Tôi rất tự tin Việt Nam sẽ được đánh giá tốt vào tháng 3 và tháng 9 để được nâng hạng hoàn toàn lên thị trường mới nổi. Khi đó, giá trị đầu tư của dòng vốn ngoại (cả chủ động và thụ động) dự kiến sẽ đạt mức 6-8 tỷ USD.

Cộng đồng nhà đầu tư nước ngoài đánh giá rất tích cực nền tảng vĩ mô vững chắc của Việt Nam, được củng cố bởi tốc độ tăng trưởng GDP ấn tượng (8 – 10%) và vị thế của VND là một trong những đồng tiền có sức chống chịu tốt nhất châu Á so với USD. Tuy nhiên, họ cũng mong muốn thấy sự thay đổi, ví dụ như có thêm nhiều lựa chọn cổ phiếu mới qua IPO, giảm mức độ tập trung của thị trường, cải thiện công nghệ để giảm bớt thủ tục thủ công, rút ngắn thời gian niêm yết sau IPO.

Cụ thể, khối ngoại mong muốn thấy nhiều sự lựa chọn hơn trên thị trường thông qua các thương vụ IPO mới, kể cả là doanh nghiệp tư nhân hay doanh nghiệp nhà nước. Họ muốn thị trường có thêm “chiều rộng” để có thể đa dạng hóa danh mục đầu tư thay vì bó hẹp trong số ít các mã hiện có.

Các nhà đầu tư nước ngoài cũng không đánh giá quá tích cực về việc chỉ số VN-Index đang bị chi phối lớn bởi một nhóm nhỏ cổ phiếu. Tại các thị trường chứng khoán khác trên toàn cầu, hiện tượng tập trung này không diễn ra phổ biến. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn ghi nhận những trường hợp xảy ra mức độ tập trung cao. Tiêu biểu như top 10 mã cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất đóng góp đến hơn 40% tỷ trọng chỉ số S&P của thị trường Mỹ hay gần 50% tỷ trọng chỉ số SET của thị trường Thái Lan. Đối với VN-Index, top 10 mã cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất cũng đóng góp từ 49% tỷ trọng vào chỉ số, tạo ra rủi ro tập trung cao và các nhà đầu tư nước ngoài  mong muốn có nhiều lựa chọn hơn để phân tán rủi ro này.

Một yêu cầu quan trọng khác chính là đẩy mạnh phát triển công nghệ để tự động hóa hoàn toàn các quy trình, giúp mọi thứ được kết nối liên thông. Đây là một điểm yếu của thị trường Việt Nam so với các thị trường khác mà khối ngoại muốn thay đổi.

Ngoài ra, tại nhiều thị trường quốc tế, cổ phiếu có thể được niêm yết ngay trong ngày IPO; trong khi tại Việt Nam, quy trình này trước đây kéo dài khoảng 90 ngày và gần đây rút về 30 ngày, gây ra sự chờ đợi không cần thiết cho nhà đầu tư.

Nhà đầu tư nước ngoài cũng cần thêm các sản phẩm tài chính và công cụ phòng vệ rủi ro như quyền chọn (options), hợp đồng tương lai cổ phiếu đơn lẻ (single-stock future) hay giao dịch trong ngày (intra-day trading) để quản trị danh mục hiệu quả hơn.

Trong 2 năm gần đây, chúng ta đã chứng kiến rất nhiều thay đổi theo hướng tích cực khi đất nước đi vào kỷ nguyên vươn mình. Chuẩn mực cũng như công nghệ đang dần đáp ứng thông lệ quốc tế. Những thay đổi này đang tạo thêm nhiều niềm tin cho nhà đầu tư ngoại.

Với lợi thế ở mảng Ngân hàng Đầu tư (IB), Vietcap sẽ tận dụng cơ hội này như thế nào?

Việc Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi sẽ kích hoạt làn sóng quan tâm mạnh mẽ từ khối ngoại đối với các hoạt động M&A, IPO và phát hành riêng lẻ. Vietcap dự kiến sẽ là đơn vị hưởng lợi chính nhờ vị thế số 1 về cả nghiệp vụ ngân hàng đầu tư và môi giới khách hàng tổ chức nước ngoài.

Vietcap đã có sẵn cơ sở khách hàng, mạng lưới quan hệ và hạ tầng công nghệ để thu hút cũng như đáp ứng nhu cầu của các quỹ mới đầu tư vào thị trường, cho phép Vietcap tạo ra những sản phẩm tài chính tối ưu cho khách hàng của mình.

Đối với nhà đầu tư trong nước, Vietcap đã thiết lập quy trình tham gia IPO tinh gọn. Toàn bộ thao tác được thực hiện trực tuyến trên nền tảng ứng dụng, loại bỏ hoàn toàn thủ tục giấy tờ thủ công; qua đó đảm bảo tính thuận tiện, minh bạch và tốc độ xử lý nhanh chóng. Vietcap hiện là ngân hàng đầu tư lớn nhất Việt Nam và vẫn đang tiếp tục tuyển dụng nhân tài để phát triển mảng này khi thị trường hiện đang có rất nhiều thương vụ chờ đợi phía trước.

Ông đánh giá thế nào về việc các nhà môi giới toàn cầu (Global Brokers) có thể gia nhập thị trường Việt Nam?

Thực tế cho thấy, thị trường Việt Nam có mức độ cạnh tranh gay gắt, trong khi quy mô doanh thu phí chưa đủ hấp dẫn để các nhà môi giới toàn cầu mở văn phòng trực tiếp. Rào cản về chi phí vận hành, nhân sự và tuân thủ pháp lý là rất lớn, cộng thêm áp lực biên phí giao dịch ngày càng thu hẹp. Do đó, khó có khả năng họ sẽ cạnh tranh trực tiếp ở mảng môi giới trong ngắn hạn. Thay vào đó, Vietcap định vị là đối tác chiến lược trong nước, tận dụng lợi thế mạng lưới và nền tảng công nghệ sẵn có để kết nối với các tổ chức này.

Vietcap có chiến lược gì đối với cuộc đua tăng vốn hiện nay trên thị trường?

Cuối năm qua, chúng tôi đã huy động được 120 triệu USD khoản vay hợp vốn từ nước ngoài và 160 triệu USD thông qua phát hành riêng lẻ. Việc nhận được khoản vay cho thấy sự tin tưởng rất cao của các định chế quốc tế vào bảng cân đối kế toán và quản trị rủi ro của Vietcap (xếp hạng tín nhiệm A). Nguồn vốn này giúp Vietcap tăng cường năng lực và sẵn sàng cho việc nâng hạng thị trường.

Hành vi của nhà đầu tư hiện nay đã thay đổi như thế nào so với trước kia?

Thay đổi lớn nhất là tỷ trọng giữa nhà đầu tư nội và ngoại. Nếu 5-10 năm trước, khối ngoại chiếm 15 – 18% giá trị giao dịch thì nay họ chiếm dưới 10%.

Nhà đầu tư hiện đại không còn muốn đối mặt với các thủ tục giấy tờ phức tạp hay đọc những bản báo cáo phân tích dài hàng chục trang mà họ muốn tiếp cận nguồn thông tin chính xác, nhanh chóng, nhưng vẫn đảm bảo độ chuyên sâu.

Mặc dù tổng số tài khoản giao dịch chứng khoán đã cán mốc 12 triệu, số lượng nhà đầu tư thực tế sau khi loại bỏ phần trùng lặp giả định thì chỉ khoảng 6 triệu, tương đương mức thâm nhập 6% dân số. Dư địa tăng trưởng của thị trường vẫn còn rất lớn nếu so với tỷ lệ 20% tại các quốc gia trong khu vực. Chúng tôi kỳ vọng kênh chứng khoán sẽ ngày càng phổ biến khi nhu cầu tích sản và hướng tới tự do tài chính của người dân gia tăng.

Công ty đang có chiến lược nào để thích ứng với sự thay đổi này?

Vietcap sử dụng Dữ liệu lớn (Big Data) để hiểu rõ hành vi khách hàng: ai làm gì, làm như thế nào, họ muốn sản phẩm gì và tần suất ra sao; từ đó, trí tuệ nhân tạo (AI) được tạo ra để cung cấp các sản phẩm, giải pháp và câu trả lời được thiết kế riêng cho từng khách hàng.

Vietcap đã đầu tư mạnh vào công nghệ để phục vụ đối tượng này, bao gồm ứng dụng giao dịch nhanh chóng, nền tảng phân tích Vietcap IQ và đặc biệt là Chatbot AI “Warren” giúp nhà đầu tư đặt câu hỏi và nhận thông tin phân tích ngắn gọn, chính xác.

Như tôi chia sẻ ở trên, Vietcap đang xây dựng một doanh nghiệp lấy khách hàng làm trọng tâm để tạo nên những sản phẩm và dịch vụ tốt nhất. Trong dài hạn, chiến lược này sẽ tạo dựng niềm tin, gây dựng thương hiệu và tạo sự gắn kết bền vững với khách hàng.

Theo ông, làm sao để thuyết phục nhà đầu tư đồng hành cùng một người môi giới, tư vấn?

Mặc dù khái niệm đầu tư có vẻ đơn giản – mua và đợi giá tăng, nhưng thực tế có hàng ngàn mã cổ phiếu và hàng trăm cách tiếp cận khác nhau. Nhà đầu tư cá nhân thường khó biết chính xác cái gì nên xem, khi nào nên mua hoặc không. Do đó, họ cần một nhà tư vấn tài chính đáng tin cậy, có chuyên môn và công cụ hỗ trợ để hành trình đầu tư trở nên đơn giản và hiệu quả hơn.

Việc có một nhà tư vấn tài chính đồng hành hay không phụ thuộc vào tình huống cụ thể của mỗi người. Nếu một người làm việc 10-12 tiếng mỗi ngày với một công việc chuyên môn không phải ngành chứng khoán, việc tự giao dịch sẽ là rất khó khăn vì họ không có đủ thông tin, thời gian, và năng lượng để theo dõi mọi biến động của thị trường.

Các nhà đầu tư này cần một nhà tư vấn tài chính chuyên nghiệp để giúp họ xây dựng chiến lược và kế hoạch đầu tư bài bản, hỗ trợ quản lý tiền và danh mục dựa trên mức độ chấp nhận rủi ro và kỳ vọng cụ thể của từng khách hàng. Các nhà tư vấn tài chính sẽ cung cấp các gói danh mục được thiết kế riêng thay vì nhà đầu tư phải tự mình xoay sở với những quyết định mang tính rủi ro khi không am hiểu sâu về thị trường chứng khoán.

Khi thị trường đi lên, nhu cầu cho margin sẽ gia tăng rất nhiều. Vậy Vietcap sẽ lựa chọn danh mục cổ phiếu cho vay như thế nào?

Chúng tôi giữ mọi việc đơn giản bằng cách tập trung vào việc lọc ra những cổ phiếu chất lượng. Việc quản lý danh mục margin của công ty cũng tương tự như việc thực hiện một khoản đầu tư. Những cổ phiếu có định giá hợp lý và chất lượng tốt sẽ được cấp mức margin tối đa.

Chúng tôi chỉ ưu tiên những cổ phiếu của các doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận thực, sở hữu tài sản chất lượng và có đội ngũ quản lý chất lượng. Cùng với đó, danh mục cho vay margin của chúng tôi rất linh hoạt và liên tục thích ứng với thị trường để kiểm soát rủi ro một cách tốt nhất. Quan điểm của Vietcap là không chỉ quản lý rủi ro cho công ty mà còn quản lý rủi ro cho chính khách hàng, không để họ bị “cháy” tài khoản chỉ để thu thêm phí giao dịch.

Trước những tin đồn và biến động mạnh của thị trường, ông có lời khuyên nào cho nhà đầu tư?

Với các tin đồn, tôi thường bỏ qua 90%, vì chúng vô nghĩa. Nhà đầu tư nên tập trung vào tầm nhìn dài hạn (1-5 năm). Nếu bạn sở hữu cổ phiếu của một công ty chất lượng, quản trị tốt và định giá hợp lý, những biến động ngắn hạn 10% do tin đồn không phải là vấn đề. Những nhà đầu tư huyền thoại đều làm giàu từ việc đầu tư dài hạn và lãi kép chứ không phải phản ứng với mọi tin đồn.

Có quan điểm cho rằng đầu tư chứng khoán là cờ bạc. Ông nghĩ sao?

Sự khác biệt cốt lõi nằm ở kỳ vọng lợi nhuận. Cờ bạc mang xác suất thua lỗ tăng dần theo thời gian, trong khi chứng khoán tăng trưởng song hành cùng sự tăng trưởng của nền kinh tế. Dữ liệu lịch sử cho thấy, trong chu kỳ 10-20 năm, cơ hội có lợi nhuận của nhà đầu tư là vượt trội. Vì vậy, đầu tư dài hạn đúng đắn là quá trình kiến tạo tài sản khoa học, không phải là đánh cược.

Với câu chuyện của riêng tôi, lúc tôi vừa về Việt Nam thì VN-Index chỉ mới 300 điểm, trong khi hiện nay VN-Index đã vượt mức 1,900 điểm.

Nhân dịp năm mới, xin ông có đôi lời gửi đến các nhà đầu tư?

Trong lĩnh vực tài chính, dù lợi nhuận thường được xem là ưu tiên hàng đầu, tôi muốn nhấn mạnh rằng tiền bạc chỉ là công cụ, không phải đích đến cuối cùng. Những mục đích thực sự nằm ở gia đình, bạn bè, giá trị đóng góp cho cộng đồng và sự tự do của bạn. Hãy lùi lại và tập trung vào bức tranh lớn hơn. Tôi xin gửi tặng các bạn một câu nói của ngài Winston Churchill: “Chúng ta kiếm sống bằng những gì chúng ta nhận được, nhưng chúng ta tạo ra một cuộc đời bằng những gì chúng ta cho đi”.

Xin cảm ơn ông.

Chí Kiên

Thiết kế: Tuấn Trần

FILI

– 09:58 17/02/2026