Từng mất 30 tháng lương vì đầu tư sai, chuyên gia lấy lại tài sản bằng việc mua vàng, chứng khoán theo kiểu này

Bài học sau cú “đánh nhanh, thắng nhanh”

Trong podcast Tài chính cá nhân với chủ đề “Kinh nghiệm tránh thua lỗ khi biến động” của VnExpress, ông Nguyễn Tuấn Anh – founder Finpeace (đơn vị đào tạo và cung cấp giải pháp đầu tư) chia sẻ bài học từ giai đoạn 2008–2009, khi ông mất gần 30 tháng lương vì theo đuổi chiến lược “đánh nhanh thắng nhanh”.

Thời điểm đó, nhà đầu tư này dồn toàn bộ vốn vào cổ phiếu, kênh được xem là sinh lời cao nhất và liên tục sử dụng đòn bẩy để tối đa hóa tăng trưởng. Ngoài ra, dòng tiền còn được rót sang kinh doanh quán cà phê và tiếp tục vay ngân hàng để gia tăng quy mô đầu tư. Chỉ sau vài tháng, thị trường đảo chiều, kéo theo thua lỗ lớn trong năm 2009.

Nguyên nhân được xác định là thiếu kinh nghiệm và đánh giá sai bối cảnh, khiến mức độ rủi ro vượt xa khả năng chịu đựng. Khi đó, dù chi phí sinh hoạt chỉ khoảng 500.000–1 triệu đồng/tháng, nhà đầu tư không xây dựng quỹ dự phòng 10–20 tháng, dẫn tới nhanh chóng rơi vào trạng thái thua lỗ nặng chỉ sau khoảng 9 tháng.

Ở bối cảnh đầu tư hiện nay, ông Tuấn cho biết có nhiều biến động khó lường khi giá dầu có thể tăng tới 50% chỉ trong vài ngày. Vì vậy, nhà đầu tư này tái cấu trúc danh mục thành 2 nhóm:

Nhóm thứ nhất là tài sản tạo dòng tiền ổn định, như bất động sản cho thuê hoặc cổ phiếu trả cổ tức cao. Đây là những tài sản ông xác định nắm giữ dài hạn để duy trì dòng tiền đều đặn.

“Ví dụ, một người có thu nhập 50 triệu đồng/tháng và sở hữu tài sản cho thuê cũng tạo ra 50 triệu đồng/tháng, đó là cột mốc quan trọng. Khi thu nhập từ tài sản ngang bằng sức lao động, tức là đã đạt một mức độ tự do tài chính nhất định“, ông nhấn mạnh.

Nhóm thứ hai là tái đầu tư từ dòng tiền tạo ra. Ông dùng nguồn tiền này để tiếp tục tích lũy tài sản, trong khi các kênh như vàng và tiết kiệm đã được phân bổ đủ tương đương chi phí sinh hoạt một năm hoặc chi phí học tập của con cái nên không cần gia tăng thêm.

Phần còn lại, ông tập trung đầu tư vào cổ phiếu đều đặn mỗi tháng. Khi tích lũy khoảng 2 tỷ đồng, ông dùng số tiền đó để mua bất động sản. Chu kỳ này được lặp lại liên tục, bất kể diễn biến thị trường. Sau hơn 13 năm áp dụng, cấu trúc danh mục trở nên ổn định hơn, biến động thấp hơn nhiều.

“Trước đây, tôi thiên về mua – bán ngắn hạn để tìm chênh lệch. Nhưng càng về sau, tôi ưu tiên những tài sản có thể nắm giữ lâu dài, hạn chế giao dịch“, ông Tuấn cho biết.

Vàng, chứng khoán và bất động sản sắp tới sẽ ra sao?

Về các kênh đầu tư trong 6–12 tháng tới, founder Finpeace nhận định chứng khoán phù hợp hơn với nhà đầu tư dài hạn nhờ lợi thế vốn bền, có thể tận dụng các nhịp điều chỉnh để giải ngân. Việc cổ đông nội bộ, người liên quan lãnh đạo doanh nghiệp gia tăng mua vào cũng cho thấy mặt bằng giá đang trở nên hấp dẫn.

Ngược lại, nhà đầu cơ ngắn hạn sẽ đối mặt nhiều thách thức khi thị trường có thể biến động mạnh do yếu tố quốc tế; sử dụng đòn bẩy cao sẽ làm rủi ro gia tăng đáng kể.

Ở chiều ngược lại, kênh tiền gửi tiết kiệm với lãi suất tăng dần không phải tín hiệu tiêu cực. Đây là quá trình chuyển từ môi trường lãi suất thấp sang mức cao hơn, giúp nhà đầu tư có thêm lựa chọn an toàn với mức sinh lời ổn định.

Đối với bất động sản, nhu cầu ở thực vẫn lớn và nguồn cung còn hạn chế. Xu hướng phát triển nhà ở cho người trẻ hoặc các dự án do Nhà nước tham gia sẽ tiếp tục trong nhiều năm tới. Xét theo lịch sử, giá bất động sản hiếm khi giảm dài hạn; vấn đề nằm ở khả năng nắm giữ của nhà đầu tư, phụ thuộc vào năng lực tài chính cá nhân.

Với vàng, thị trường đang trong trạng thái đi ngang. Do đó, đây không phải giai đoạn phù hợp cho các hoạt động đầu cơ ngắn hạn.

Ông Tuấn cho biết, gần đây, dòng tiền có xu hướng dịch chuyển. Sau giai đoạn chảy mạnh vào chứng khoán và bất động sản, hiện nhiều kênh đang chững lại, trong khi tiền gửi trở nên hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, việc liên tục điều chỉnh tỷ trọng danh mục để “tối đa hóa lợi nhuận” cần được cân nhắc kỹ vì đi kèm nhiều biến số khó lường.

Ông chỉ ra một sai lầm phổ biến của nhà đầu tư là đang nắm giữ tài sản A một thời gian, thấy hiệu quả chưa như kỳ vọng nên bán để chuyển sang tài sản B. Nhưng ngay sau khi bán, A tăng giá, còn B lại giảm. Bản chất của hành động này là đang cố dự đoán tương lai để “tối ưu” danh mục.

“Mỗi lần bán một tài sản để chuyển sang tài sản khác đều phát sinh chi phí giao dịch hai chiều: chi phí bán và chi phí mua. Ngay cả với tiền gửi, dù không có phí giao dịch trực tiếp, việc rút trước hạn để đầu tư kênh khác cũng mang lại chi phí cơ hội và rủi ro nhất định“, ông dẫn chứng.

Một nguyên tắc quan trọng khác được ông Tuấn chỉ ra là tình trạng thua lỗ lớn thường đến từ việc đầu cơ và sử dụng đòn bẩy cao. Ngược lại, với những nhà đầu tư kiên trì tích sản trong 5–7 năm, dù là vàng hay các loại tài sản khác, rất hiếm khi ghi nhận thua lỗ đáng kể.

Về phân bổ, chuyên gia khuyến nghị chia thành hai nhóm:

Thứ nhất là tài sản an toàn, phục vụ nhu cầu thiết yếu như thất nghiệp, sức khỏe, trách nhiệm gia đình, ưu tiên ổn định và thanh khoản cao như tiền gửi, vàng.

Thứ hai là phần vốn đầu tư tăng trưởng, nên tập trung vào các doanh nghiệp đầu ngành, nền tảng vững, với mức rủi ro thấp hơn dù tốc độ tăng trưởng có thể không còn cao như trước.