Trái phiếu Pháp trải qua thập kỷ tồi tệ nhất kể từ năm 1803

Trái phiếu Pháp trải qua thập kỷ tồi tệ nhất kể từ năm 1803

Thâm hụt ngân sách khổng lồ của Pháp đã đẩy chi phí vay lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, mức độ biến động trên thị trường trái phiếu nước này còn cho thấy những bất ổn sâu sắc hơn.

Một người biểu tình giơ biểu ngữ với dòng chữ “Đánh thuế người giàu, đừng đánh đổi tương lai của chúng ta” trong cuộc tuần hành của học sinh trung học trong ngày 06/10. Ảnh: Gaizka Iroz/Agence France-Presse/Getty Images

Theo các chuyên gia thị trường, căng thẳng trên thị trường trái phiếu Pháp đang lan sang các thị trường khác trên toàn cầu, trong đó có Mỹ.

“Tình hình tài khóa ngày càng tệ đi, khiến trái phiếu Pháp bị bán tháo mạnh và lợi suất tăng lên. Những lo ngại này cũng kéo lợi suất tại châu Âu và trên toàn cầu đi lên”, Tom Essaye, từng là nhà giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán New York và là tác giả bản tin Sevens Report, nhận định.

Tuy nhiên, Krishna Guha, Giám đốc bộ phận kinh tế và chiến lược ngân hàng trung ương tại Evercore ISI, cho rằng Pháp mới là tâm điểm của căng thẳng trên thị trường toàn cầu.

Thâm hụt ngân sách của Pháp dự kiến lên tới 5.4% GDP trong năm nay, cao hơn đáng kể so với bất kỳ thành viên nào khác của Liên minh châu Âu (EU) và vượt xa ngưỡng 3% theo quy định của khối. Nền kinh tế lớn thứ hai EU chưa đạt trạng thái cân bằng ngân sách kể từ năm 1974. Trong bối cảnh dân số già hóa, áp lực lên ngân sách công nhiều khả năng tiếp tục gia tăng.

Từ tháng trước, sinh viên cũng dẫn đầu các cuộc biểu tình quy mô lớn, yêu cầu tăng đầu tư cho hệ thống trường trung học trong nước.

Những rủi ro này đã được phản ánh vào giá trái phiếu. Chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu Chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm và trái phiếu cùng kỳ hạn của Đức hiện ở khoảng 1.4 điểm phần trăm, tiến gần mức cao từng ghi nhận vào năm 2012.

Tuy nhiên, theo Jim Reid và Henry Allen tại Deutsche Bank, dữ liệu có từ năm 1990 cho thấy chênh lệch lợi suất giữa hai nước đã nới rộng lên mức lớn nhất kể từ khi nước Đức thống nhất, trong đợt biến động thị trường tuần trước.

Hai chiến lược gia kinh tế vĩ mô này cũng phát hiện trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm (OAT) đang trải qua thập kỷ có tổng lợi nhuận danh nghĩa tệ nhất trong 223 năm. Giai đoạn 10 năm được sử dụng để tính toán vẫn bao gồm cả thời kỳ Khủng bố – giai đoạn đặc biệt bạo lực trong Cách mạng Pháp, kéo dài từ năm 1793 đến năm 1794.

Trong khi đó, nợ công của Pháp tiếp tục tăng, hiện lên tới 3.5 ngàn tỷ Euro, tương đương 3.92 ngàn tỷ USD. Trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, tỷ lệ nợ công trên GDP của Pháp nhìn chung tương đương Đức và thấp hơn đáng kể so với Italy.

“Nhưng hiện nay, tỷ lệ này của Pháp cao hơn nhiều so với Đức và đang tiến sát mức của Italy”, Reid và Allen viết trong một báo cáo gần đây. “Ngoại trừ đợt tăng đột biến tạm thời do đại dịch Covid-19, tỷ lệ nợ công trên GDP của Italy đã ổn định trong hơn một thập kỷ”.

Theo hai chuyên gia, hiện Pháp có lợi suất trái phiếu cao nhất trong nhóm các nền kinh tế gồm Đức, Italy và Tây Ban Nha.

Thị trường chứng khoán Pháp cũng chịu sức ép. Chỉ số CAC 40, đại diện cho thị trường nước này, có diễn biến kém hơn tất cả các chỉ số chứng khoán lớn tại châu Âu. Từ đầu năm 2024, CAC 40 chỉ tăng 4%, trong khi STOXX 600 của châu Âu tăng hơn 30% và DAX của Đức tăng trên 50%.

Chiến lược gia thị trường Dhaval Joshi cho biết Pháp có tỷ lệ nợ công trên GDP tương đương Mỹ, nhưng nợ của khu vực doanh nghiệp tư nhân tại Pháp lại cao hơn nhiều.

“Khi cả hai khu vực đều đã chạm ngưỡng chịu đựng, sẽ không có lối thoát dễ dàng”, Joshi nhận định. “Câu hỏi duy nhất là cần gây thêm bao nhiêu sức ép chính trị để buộc nền kinh tế thực hiện điều chỉnh”.

Vương Đông

FILI

– 10:50 09/10/2026