Thuế quan 10% của ông Trump sắp hết hiệu lực, điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Thuế quan 10% của ông Trump sắp hết hiệu lực, điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Các mức thuế quan toàn cầu 10% do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt sẽ hết hiệu lực vào ngày 24/07 giờ Mỹ, mở đường cho Nhà Trắng triển khai một cơ chế thuế quan lâu dài hơn trong những ngày tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump

Ông Trump công bố mức thuế toàn cầu 10% hồi tháng 2/2026, chỉ vài giờ sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế diện rộng mà ông áp dụng trước đó.

Biện pháp này được ban hành theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, cho phép Tổng thống áp thuế trong thời hạn tối đa 150 ngày. Thời hạn này sẽ kết thúc vào thứ Sáu tuần này (24/07).

Do khả năng Quốc hội gia hạn gần như không có, giới quan sát cho rằng chính quyền Trump sẽ nhanh chóng thay thế bằng các mức thuế mới có cơ sở pháp lý bền vững hơn.

“Chúng tôi cho rằng Nhà Trắng sẽ tiến hành tái áp dụng các mức thuế đối ứng toàn cầu dưới một cơ sở pháp lý khác”, các chuyên gia của Raymond James nhận định.

Có thể giữ nguyên hoặc tăng nhẹ mức thuế

Theo các chuyên gia, chính quyền Trump nhiều khả năng sẽ chuyển sang sử dụng Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, vốn cho phép Tổng thống điều tra và áp thuế trả đũa đối với các quốc gia bị cho là có hành vi thương mại không công bằng hoặc vi phạm các cam kết quốc tế.

Hiện Washington đã hoàn tất một cuộc điều tra liên quan đến lao động cưỡng bức.

Báo cáo điều tra đề xuất áp thuế 10% đối với hàng hóa từ 14 quốc gia và Liên minh châu Âu (EU), đồng thời áp mức 12.5% đối với 45 quốc gia khác, trong đó có Trung Quốc.

Nếu Nhà Trắng lựa chọn phương án này, nhiều mức thuế hiện hành có thể được giữ nguyên hoặc tăng nhẹ. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi cũng có thể kéo theo làn sóng vận động hành lang mới nhằm xin miễn trừ thuế.

Doanh nghiệp Mỹ tăng nhập khẩu trước thời điểm áp thuế

Jacob Jensen, Giám đốc chính sách thương mại tại American Action Forum, cho biết lượng hàng nhập khẩu vào Mỹ gần đây tăng đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo ông, nguyên nhân chủ yếu là các doanh nghiệp đẩy mạnh nhập hàng trước khi các mức thuế mới có hiệu lực.

Ông dự báo xu hướng này sẽ chấm dứt sau tháng 7/2026, với khối lượng nhập khẩu có thể giảm khoảng 5% trong tháng 8 và 6% trong tháng 9 so với năm 2025.

Song song đó, chính quyền Trump cũng đang tiến hành một cuộc điều tra khác về tình trạng dư thừa công suất sản xuất tại nhiều nền kinh tế, có thể dẫn đến việc tăng thêm thuế đối với hàng hóa từ Trung Quốc, EU và 16 đối tác thương mại khác vào cuối năm nay.

Bất ổn thương mại vẫn còn kéo dài

Khi công bố thuế theo Điều 122 hồi tháng 2, ông Trump từng khẳng định đây chỉ là bước khởi đầu để xây dựng một chính sách thuế quan “mạnh mẽ hơn”.

Theo ước tính của Yale Budget Lab, mức thuế này đã nâng thuế suất hiệu dụng bình quân của Mỹ lên khoảng 11.8%. Nếu các mức thuế mới liên quan đến lao động cưỡng bức được triển khai, con số này sẽ tiếp tục tăng.

Không giống Điều 122 chỉ có hiệu lực tạm thời, Điều 301 được xem là cơ sở pháp lý vững chắc hơn và đã được cả ông Trump lẫn người tiền nhiệm Joe Biden sử dụng trong nhiều năm.

Dù vậy, các mức thuế được đề xuất hiện mới chỉ mang tính khuyến nghị và Tổng thống Mỹ không bắt buộc phải áp dụng đúng như báo cáo.

Điều này đồng nghĩa chính sách thuế của Washington vẫn có thể tiếp tục thay đổi.

Tuần trước, ông Trump đã đe dọa áp thêm thuế đối với Canada vì cho rằng khói từ các vụ cháy rừng tại nước này gây ô nhiễm không khí ở Mỹ.

Chính quyền Mỹ cũng vừa công bố mức thuế 25% đối với hàng hóa Brazil theo Điều 301, với cáo buộc nước này có nhiều chính sách cản trở thương mại của Mỹ, dù Washington hiện vẫn xuất siêu sang Brazil. 

Giới quan sát cũng đặc biệt chú ý đến danh mục miễn trừ thuế dài gần 100 trang được công bố kèm theo quyết định áp thuế với Brazil.

Các mức thuế mới liên quan đến lao động cưỡng bức cũng dự kiến sẽ đi kèm nhiều ngoại lệ, trong đó có các lĩnh vực như dệt may, năng lượng, đất hiếm, một số mặt hàng thực phẩm như thịt bò, cà phê và linh kiện hàng không.

Vương Đông

FILI

– 16:28 21/07/2026