Techcombank và sự hình thành một “đẳng cấp” mới trong khối ngân hàng tư nhân

Lợi nhuận trên 10.000 tỷ đồng mỗi quý, hơn 1 tỷ USD mỗi năm, tổng tài sản vượt 1 triệu tỷ đồng, vốn chủ sở hữu 200.000 tỷ đồng và những hệ sinh thái tài chính trải rộng từ ngân hàng, chứng khoán đến bảo hiểm, quản lý tài sản. Những cột mốc từng được xem là thách thức lớn đối với các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân đang lần lượt được VPBank và Techcombank chinh phục.

Nếu như trước đây, cuộc đua giữa các ngân hàng tư nhân thường chứng kiến sự cạnh tranh khá sát sao ở từng chỉ tiêu, thì những năm gần đây, VPBank và Techcombank đang từng bước tạo ra một nhóm dẫn đầu riêng biệt. Không chỉ sở hữu quy mô tài sản lớn nhất, hai nhà băng còn thiết lập một mặt bằng lợi nhuận vượt trội so với phần còn lại.

Điều này thể hiện rõ trong kết quả kinh doanh quý III/2026. Theo đó, VPBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế hợp nhất 11.031 tỷ đồng, trong khi Techcombank đạt 10.375 tỷ đồng. Đây là hai ngân hàng tư nhân đầu tiên cùng vượt mốc lợi nhuận 10.000 tỷ đồng trong một quý, ngưỡng mà chưa ngân hàng nào khác trong nhóm đạt được tại thời điểm này.

Khoảng cách với các đối thủ phía sau khá lớn. ACB, ngân hàng đứng thứ ba, ghi nhận lợi nhuận 5.879 tỷ đồng, tiếp theo là HDBank và SHB với mức lợi nhuận trên 5.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tổng lợi nhuận của VPBank và Techcombank trong quý III đạt hơn 21.400 tỷ đồng, cao hơn tổng lợi nhuận của cả bốn ngân hàng đứng ngay phía sau gồm ACB, HDBank, SHB và LPBank cộng lại. Nói cách khác, chỉ hai ngân hàng đang tạo ra lượng lợi nhuận lớn hơn bốn đối thủ cạnh tranh gần nhất.

Đây không chỉ là sự vượt trội về kết quả kinh doanh trong một quý, mà còn cho thấy khoảng cách về năng lực tạo lợi nhuận giữa hai ngân hàng dẫn đầu với phần còn lại của khối ngân hàng tư nhân.

Khoảng cách hiện tại không hình thành chỉ sau một vài quý kinh doanh thuận lợi, mà là kết quả của quá trình tích lũy và mở rộng hoạt động trong nhiều năm.

Với Techcombank, hành trình vươn lên nhóm dẫn đầu lợi nhuận gắn liền với chiến lược phát triển có chiều sâu và khả năng duy trì hiệu quả hoạt động. Ngân hàng đã vượt mốc lợi nhuận trước thuế 1 tỷ USD từ năm 2021, trở thành một trong những nhà băng tư nhân đầu tiên chinh phục cột mốc này.

Sau những biến động của thị trường, lợi nhuận Techcombank tiếp tục tăng lên khoảng 27.500 tỷ đồng năm 2024 và 32.500 tỷ đồng năm 2025. Việc duy trì lợi nhuận ở mức hàng chục nghìn tỷ đồng trong nhiều năm cho thấy ngân hàng đã hình thành nền tảng sinh lời lớn, thay vì chỉ phụ thuộc vào những giai đoạn tăng trưởng tín dụng thuận lợi.

Trong khi đó, VPBank ghi dấu ấn bằng tốc độ mở rộng quy mô nhanh, đi cùng sự phục hồi mạnh mẽ về lợi nhuận. Sau giai đoạn chịu áp lực từ thị trường tài chính tiêu dùng và chi phí dự phòng, lợi nhuận trước thuế của VPBank tăng lên hơn 20.000 tỷ đồng năm 2024 và vượt 30.600 tỷ đồng năm 2025.

Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Chỉ sau 9 tháng, VPBank đã ghi nhận gần 30.000 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, trong khi Techcombank đạt gần 28.900 tỷ đồng. Với kết quả trên, hai ngân hàng đang bỏ xa nhà băng xếp kế sau là HDBank với 18.400 tỷ đồng.

Như vậy, dù có những giai đoạn tăng trưởng khác nhau, cả VPBank và Techcombank đều đã tiến tới một mặt bằng lợi nhuận mới, nơi mức lãi hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm trở thành nền tảng thay vì một cột mốc mang tính đột biến.

Nếu lợi nhuận phản ánh năng lực tạo ra giá trị, thì quy mô tài sản và vốn chủ sở hữu cho thấy nền tảng tài chính mà VPBank và Techcombank đã tích lũy để duy trì đà tăng trưởng.

Cuối năm 2022, tổng tài sản hợp nhất của VPBank mới đạt khoảng 631.000 tỷ đồng. Đến cuối tháng 9/2026, con số này đã vượt 1,6 triệu tỷ đồng, tương đương mức tăng hơn 2,5 lần chỉ trong chưa đầy bốn năm. Đây là tốc độ mở rộng ấn tượng đối với một ngân hàng đã có quy mô lớn từ trước.

Techcombank cũng liên tục gia tăng quy mô, từ gần 979.000 tỷ đồng cuối năm 2024 lên hơn 1,3 triệu tỷ đồng vào cuối quý III/2026.

Sự bứt phá đưa VPBank và Techcombank chiếm hai vị trí cao nhất về tổng tài sản trong khối ngân hàng tư nhân. Trong khi đó, những nhà băng đứng phía sau như HDBank, ACB và Sacombank mới ở quanh ngưỡng 1,1 triệu tỷ đồng.

Tuy nhiên, điều tạo nên “đẳng cấp” thực sự của VPBank và Techcombank lại nằm ở quy mô vốn chủ sở hữu, yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mở rộng hoạt động và hấp thụ rủi ro của ngân hàng.

Tại ngày 30/9/2026, vốn chủ sở hữu của VPBank đạt 200.078 tỷ đồng, trong khi Techcombank đạt 197.325 tỷ đồng. Đây là hai ngân hàng tư nhân có quy mô vốn chủ sở hữu lớn nhất trong nhóm.

ACB đứng tiếp theo với vốn chủ sở hữu 104.013 tỷ đồng, trong khi HDBank đạt 94.304 tỷ đồng và SHB đạt 79.200 tỷ đồng. Như vậy, quy mô vốn chủ sở hữu của VPBank và Techcombank hiện gần gấp đôi ACB, hơn gấp đôi HDBank và khoảng 2,5 lần SHB.

Trong hoạt động ngân hàng, nền tảng vốn chủ sở hữu lớn là một lợi thế quan trọng, tạo điều kiện mở rộng quy mô kinh doanh, tăng khả năng hấp thụ rủi ro và hỗ trợ các kế hoạch đầu tư dài hạn.

Đặc biệt, khi nhu cầu tín dụng tiếp tục gia tăng và các yêu cầu về an toàn vốn ngày càng được chú trọng, năng lực vốn trở thành một trong những yếu tố quyết định dư địa tăng trưởng của mỗi ngân hàng.

Nhìn tổng thể, sự vượt trội đồng thời về lợi nhuận, tổng tài sản và vốn chủ sở hữu cho thấy VPBank và Techcombank không chỉ mở rộng hoạt động kinh doanh, mà còn tích lũy được nền tảng tài chính lớn hơn đáng kể so với phần còn lại của nhóm ngân hàng tư nhân.

Quy mô tài sản và vốn lớn mới chỉ là một phần trong câu chuyện bứt phá của VPBank và Techcombank. Điểm đáng chú ý hơn nằm ở cách hai ngân hàng khai thác những nguồn lực này để phát triển các động lực tăng trưởng ngoài hoạt động ngân hàng truyền thống.

Trong nhiều năm, cả VPBank và Techcombank đều từng bước xây dựng những hệ sinh thái tài chính đa dạng, hướng tới phục vụ ngày càng nhiều nhu cầu của khách hàng. Từ một mối quan hệ tín dụng hoặc tiền gửi ban đầu, các ngân hàng mở rộng sang thanh toán, đầu tư, chứng khoán, bảo hiểm và quản lý tài sản.

Khi hoạt động ngân hàng truyền thống ngày càng cạnh tranh, khả năng khai thác nhiều sản phẩm trên cùng một tệp khách hàng không chỉ giúp gia tăng doanh thu, mà còn mở rộng nguồn thu dịch vụ, cải thiện hiệu quả hoạt động và tăng mức độ gắn bó của khách hàng.

Tuy cùng hướng tới mô hình hệ sinh thái, Techcombank và VPBank lại lựa chọn những cách tiếp cận khác nhau.

Với Techcombank, lợi thế nổi bật được xây dựng trên chiến lược khai thác chiều sâu quan hệ khách hàng, tập trung vào những phân khúc có giá trị cao và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.

Trong nhiều năm, ngân hàng chú trọng phát triển quan hệ với các doanh nghiệp lớn, khách hàng có thu nhập cao và nhóm khách hàng có nhu cầu sử dụng nhiều dịch vụ tài chính. Thay vì chỉ cung cấp các khoản vay, Techcombank hướng tới việc đồng hành với khách hàng trong quản lý dòng tiền, thanh toán, đầu tư và quản lý tài sản.

Chiến lược này giúp ngân hàng gia tăng khả năng tạo doanh thu trên mỗi khách hàng, đồng thời phát triển nguồn tiền gửi thanh toán với chi phí thấp. Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) duy trì quanh mức 40% trong những năm gần đây là một trong những biểu hiện rõ nét của lợi thế này.

Trong hoạt động ngân hàng, chi phí vốn có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh lời. Vì vậy, việc duy trì nguồn tiền gửi không kỳ hạn lớn giúp Techcombank có lợi thế cạnh tranh, đặc biệt trong những giai đoạn mặt bằng lãi suất huy động chịu áp lực tăng.

Bên cạnh đó, sự hiện diện của TCBS giúp Techcombank mở rộng hoạt động sang chứng khoán, ngân hàng đầu tư và quản lý tài sản. Thông qua hệ sinh thái này, ngân hàng có thể khai thác thêm nhu cầu đầu tư và tích lũy tài sản của khách hàng, thay vì chỉ phụ thuộc vào tăng trưởng tín dụng.

Trong khi đó, câu chuyện phát triển của VPBank lại gắn liền với chiến lược mở rộng quy mô, bao phủ nhiều phân khúc khách hàng và xây dựng một hệ sinh thái tài chính rộng lớn.

Khác với Techcombank, VPBank hiện diện trên nhiều thị trường, từ khách hàng cá nhân đại chúng, doanh nghiệp vừa và nhỏ đến doanh nghiệp lớn và tài chính tiêu dùng. Việc tham gia sâu vào nhiều phân khúc giúp ngân hàng có dư địa tăng trưởng tín dụng lớn, đồng thời mở rộng nguồn thu từ những nhóm khách hàng khác nhau.

Trong đó, FE Credit giữ vai trò quan trọng ở lĩnh vực tài chính tiêu dùng, một thị trường có khả năng tạo thu nhập lãi lớn nhưng cũng đi kèm rủi ro tín dụng cao hơn. Chính đặc điểm này từng khiến VPBank phải dành nguồn lực đáng kể cho chi phí dự phòng, qua đó ảnh hưởng đến lợi nhuận trong một số giai đoạn.

Tuy nhiên, khi hoạt động tài chính tiêu dùng phục hồi và hiệu quả kinh doanh được cải thiện, lợi thế về quy mô bắt đầu được chuyển hóa rõ nét hơn thành lợi nhuận.

Cùng với FE Credit, sự phát triển của VPBankS trong lĩnh vực chứng khoán, OPES trong lĩnh vực bảo hiểm và GPBank trong hoạt động ngân hàng góp phần mở rộng phạm vi kinh doanh của hệ sinh thái VPBank.

Thay vì chỉ tập trung vào tăng trưởng tín dụng tại ngân hàng mẹ, VPBank đang từng bước xây dựng nhiều động lực tăng trưởng từ các lĩnh vực tài chính khác nhau. Đây là nền tảng quan trọng để ngân hàng mở rộng nguồn thu và giảm sự phụ thuộc vào một phân khúc kinh doanh riêng lẻ.

Đặc biệt, chiến lược này được hỗ trợ bởi năng lực vốn lớn. Cùng với sự tham gia của cổ đông chiến lược SMBC, nền tảng vốn chủ sở hữu lớn tạo điều kiện để VPBank mở rộng hoạt động, đầu tư công nghệ và phát triển những lĩnh vực kinh doanh mới.

Sự khác biệt trong mô hình kinh doanh của Techcombank và VPBank cho thấy hai cách thức tạo dựng lợi thế cạnh tranh.

Một bên chú trọng khai thác chiều sâu khách hàng, phát triển nguồn vốn chi phí thấp và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động. Bên còn lại tận dụng nền tảng vốn lớn để mở rộng thị trường, đa dạng hóa phân khúc và phát triển hệ sinh thái tài chính.

Sự khác biệt này cũng được phản ánh qua cơ cấu lợi nhuận của hai ngân hàng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, VPBank tạo ra hơn 65.000 tỷ đồng tổng thu nhập hoạt động, cao hơn Techcombank khoảng 45%. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế của hai ngân hàng lại gần như tương đương, cùng đạt xấp xỉ 30.000 tỷ đồng.

Khác biệt chủ yếu nằm ở chi phí dự phòng rủi ro tín dụng. Trong khi Techcombank chỉ phải sử dụng khoảng 8% lợi nhuận trước dự phòng để trích lập dự phòng, tỷ lệ này tại VPBank lên tới hơn 42%.

Điều này cho thấy Techcombank có lợi thế trong việc giữ lại lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh, còn VPBank nổi bật ở năng lực tạo thu nhập và quy mô lợi nhuận trước dự phòng. Một bên tối ưu hóa khả năng chuyển hóa nguồn thu thành lợi nhuận, bên còn lại dựa nhiều hơn vào sức mạnh quy mô để bù đắp áp lực chi phí tín dụng.

Dù lựa chọn những hướng đi khác nhau, cả hai đang cùng đạt được một kết quả: Quy mô hoạt động ngày càng lớn, nguồn thu đa dạng hơn và khả năng tạo lợi nhuận vượt trội so với phần lớn ngân hàng tư nhân khác.

Tất nhiên, mỗi ngân hàng đều có những lợi thế cạnh tranh riêng. ACB nổi bật với định hướng bán lẻ và quản trị rủi ro, HDBank có thế mạnh ở các phân khúc khách hàng và thị trường riêng, trong khi Sacombank sở hữu mạng lưới hoạt động rộng và nền tảng huy động tiền gửi lớn. Bên cạnh đó, lợi nhuận tuyệt đối cao cũng chưa đồng nghĩa hiệu quả sử dụng vốn cao nhất.

Tuy nhiên, xét trên các chỉ tiêu về quy mô tài sản và lợi nhuận hiện tại, VPBank và Techcombank đang tạo ra khoảng cách rõ nét với phần còn lại của khối ngân hàng tư nhân. Khoảng cách này không chỉ được hình thành từ việc hai ngân hàng tăng trưởng nhanh hơn, mà còn từ khả năng tích lũy nguồn lực, xây dựng hệ sinh thái và chuyển hóa quy mô thành lợi nhuận trong nhiều năm.

Khi ngày càng nhiều ngân hàng tư nhân bước vào câu lạc bộ tài sản triệu tỷ đồng, cuộc cạnh tranh trong ngành đang dần chuyển sang một giai đoạn mới. Quy mô lớn vẫn là lợi thế quan trọng, nhưng khả năng khai thác hiệu quả nguồn lực, phát triển hệ sinh thái và duy trì tăng trưởng lợi nhuận mới là những yếu tố quyết định vị thế dài hạn.

Và trong cuộc đua ấy, VPBank cùng Techcombank đang là hai cái tên thiết lập những cột mốc mới, đồng thời tạo ra khoảng cách đáng kể với phần còn lại của khối ngân hàng tư nhân.