Phát hiện thiết bị bí ẩn chứa manh mối quan trọng về máy bay MH370

Ngày 8/3/2014, khi chuyến bay MH370 của Malaysia Airlines biến mất cùng 239 người trên hành trình từ Kuala Lumpur đến Bắc Kinh, hàng loạt thiết bị khoa học vẫn âm thầm “lắng nghe” những âm thanh truyền qua Ấn Độ Dương.

Chúng thuộc OHASISBIO, mạng lưới thủy âm do các nhà khoa học Pháp vận hành nhằm nghiên cứu động đất dưới biển, hoạt động núi lửa, băng và cá voi. Đầu năm 2014, hệ thống gồm 8 hydrophone, hay microphone dưới nước, bố trí tại 6 khu vực ở nam Ấn Độ Dương.

Các thiết bị được triển khai chỉ vài tuần trước khi MH370 biến mất. Trong số đó, một hydrophone tại khu vực Northeast Amsterdam (NEAMS), gần đảo Amsterdam, sau này đặc biệt thu hút sự chú ý.

Theo Popular Mechanics, đây là vị trí thuận lợi trong mạng OHASISBIO để ghi nhận âm thanh nếu MH370 thực sự lao xuống gần “vòng cung thứ 7”, đường cong được xác định từ những lần liên lạc cuối cùng giữa máy bay và vệ tinh Inmarsat, cũng là nơi các chiến dịch tìm kiếm lớn tập trung suốt nhiều năm.

Hydrophone NEAMS đã hoạt động trong đêm MH370 mất tích. Nhưng vấn đề là không ai trên đất liền lúc đó có thể biết thiết bị đã “nghe” thấy gì.

Khác mạng thủy âm của Tổ chức Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBTO), thiết bị OHASISBIO không truyền dữ liệu liên tục về trung tâm. Chúng ghi âm rồi lưu toàn bộ thông tin vào bộ nhớ bên trong. Muốn đọc dữ liệu, các nhà khoa học phải đưa hydrophone trở lại mặt biển và thu hồi. Do đó, họ phải chờ gần 1 năm.

Đầu năm 2015, tàu nghiên cứu Pháp Marion Dufresne trở lại nam Ấn Độ Dương để thu hồi các thiết bị. Khi tới Northeast Amsterdam, hydrophone được kích hoạt để tách khỏi neo và nổi lên mặt nước. Tuy nhiên, việc thu hồi không diễn ra như dự kiến.

Theo tường thuật được công bố năm 2026, con tàu được cho là đã tiếp cận sai thời điểm và chạy qua vị trí chiếc phao. Hydrophone NEAMS sau đó không được thu hồi. Theo đó, dữ liệu mà nó lưu trữ trong đêm 8/3/2014 cũng không bao giờ được lấy ra.

Sự việc trở nên đáng chú ý hơn khi những hydrophone OHASISBIO còn lại được thu hồi và dữ liệu bắt đầu được phân tích. Nhà địa vật lý Jean-Yves Royer xác định sơ bộ 5 sự kiện thủy âm trong những giờ đầu ngày MH370 biến mất.

Hai trong số đó cũng từng xuất hiện trong các phân tích từ mạng CTBTO độc lập. Điều này cho thấy một số sự kiện âm thanh thực sự đã xảy ra trong đại dương, thay vì chỉ là nhiễu của một cảm biến. Tuy nhiên, không tín hiệu nào được chứng minh bắt nguồn từ MH370. Một số có thể liên quan tới băng, động đất hoặc các hoạt động địa chất.

Cuối năm 2016, Royer tập hợp phân tích thành báo cáo 18 trang, gồm bản đồ, phổ âm và thời gian tín hiệu truyền tới các hydrophone.

Ông cho biết tài liệu được gửi cho giới chức Pháp và Australia nhưng không xuất hiện trong hồ sơ tìm kiếm công khai sau đó. Báo cáo được chú ý trở lại năm 2026 khi Popular Mechanics liên hệ Royer trong quá trình điều tra những dữ liệu thủy âm ít được biết tới quanh vụ MH370.

Câu hỏi liệu một hydrophone có thể nghe được tiếng máy bay rơi từ khoảng cách hàng trăm, thậm chí hàng nghìn km cũng được giới khoa học nghiên cứu.

Một công trình đăng trên Scientific Reports năm 2024 phân tích hơn 100 giờ dữ liệu từ 10 vụ máy bay rơi xuống biển. Kết quả cho thấy những cú va chạm mạnh có thể tạo ra tín hiệu áp suất truyền đi hàng nghìn km trong đại dương.

Các nhà nghiên cứu ước tính một máy bay nặng khoảng 200 tấn lao xuống nước ở tốc độ 200 m/s mang động năng khoảng 4 gigajoule, tương đương năng lượng gần 1 tấn TNT. Nếu MH370 kết thúc bằng một cú va chạm mạnh, về lý thuyết sự kiện này có khả năng tạo ra tín hiệu thủy âm có thể phát hiện từ xa.

Theo Popular Mechanics