NHNN công bố tiền gửi người dân lập kỷ lục 11,4 triệu tỷ, tăng không ngừng kể từ đầu năm

Số liệu mới nhất do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố cho thấy, đến cuối tháng 8/2026, tổng tiền gửi của tổ chức kinh tế và dân cư tại các tổ chức tín dụng đạt khoảng 17,77 triệu tỷ đồng. So với cuối tháng 7, quy mô này tăng thêm hơn 310.000 tỷ đồng, tương đương 1,78%.

Đây là mức tăng theo tháng lớn thứ hai kể từ đầu năm, chỉ sau tháng 6/2026 (tăng khoảng 445.000 tỷ đồng, tương đương 2,62%), và cao hơn hẳn mức tăng gần như đi ngang của tháng 7 (chỉ tăng gần 21.000 tỷ đồng, tương đương 0,12%).

Lũy kế 8 tháng đầu năm, tổng tiền gửi tại hệ thống đã tăng gần 1,26 triệu tỷ đồng, tương đương 7,6% so với cuối năm 2025. Nếu so với cùng thời điểm tháng 7 của năm trước, tổng tiền gửi cuối tháng 7/2026 đã cao hơn khoảng 11%.

Tiền gửi dân cư lập kỷ lục

Động lực chính của tháng 8 tiếp tục đến từ khu vực dân cư. Tiền gửi của dân cư đạt khoảng 11,43 triệu tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay, tăng gần 214.000 tỷ đồng (1,91%) so với tháng trước.

Tính từ đầu năm, tiền gửi dân cư đã tăng gần 1,1 triệu tỷ đồng, tương đương 10,63%, đóng góp khoảng 87,5% toàn bộ phần tăng thêm của tổng tiền gửi hệ thống. Đáng chú ý, tiền gửi dân cư chưa có tháng nào sụt giảm trong năm nay.

Tỷ trọng tiền gửi dân cư trong tổng tiền gửi hệ thống theo đó tiếp tục nới rộng, từ 62,58% cuối năm 2025 lên 64,34% cuối tháng 8/2026.

Tiền gửi doanh nghiệp hồi phục

Tiền gửi khu vực doanh nghiệp cuối tháng 8/2026 đạt khoảng 6,34 triệu tỷ đồng, tăng hơn 96.000 tỷ đồng (1,54%) so với tháng 7. Tuy nhiên, mức tăng này mới bù đắp được khoảng ba phần tư lượng tiền rút ra trong tháng 7 (giảm gần 131.000 tỷ đồng), nên quy mô tiền gửi doanh nghiệp vẫn thấp hơn mức đỉnh khoảng 6,37 triệu tỷ đồng của cuối tháng 6.

Diễn biến từ đầu năm cho thấy tiền gửi doanh nghiệp biến động thất thường, giảm trong tháng 1 và tháng 2 (giai đoạn cao điểm chi trả quanh Tết), tăng mạnh vào các tháng cuối quý như tháng 3 và tháng 6, rồi lại giảm ở tháng đầu quý kế tiếp. 

Lũy kế 8 tháng, tiền gửi tổ chức kinh tế chỉ tăng gần 157.000 tỷ đồng, tương đương 2,54%, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng của khu vực dân cư.

Tín dụng vẫn chạy nhanh hơn huy động

Đà tăng của tiền gửi dù tích cực vẫn chưa theo kịp tốc độ bơm vốn ra nền kinh tế. Theo số liệu NHNN công bố tại họp báo quý III ngày 7/10, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đến 30/9/2026 đạt khoảng 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025. Điều này khiến cuộc cạnh tranh huy động vốn giữa các ngân hàng chưa hạ nhiệt trong những tháng gần đây.

Theo Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà, tính đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15 điểm phần trăm so với cuối năm 2025. Lãnh đạo NHNN đánh giá tốc độ tăng đã chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang quanh mức mới.

NHNN cho biết vẫn giữ nguyên các mức lãi suất điều hành, đồng thời đã làm việc trực tiếp với các ngân hàng thương mại, yêu cầu giảm lãi suất tiền gửi đối với giao dịch phát sinh mới kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, giảm lãi suất niêm yết và lãi suất cho vay. NHNN các khu vực cũng được chỉ đạo họp với chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn và kiểm tra việc thực hiện.

Bối cảnh điều hành được đánh giá không dễ dàng khi căng thẳng tại Trung Đông đẩy giá dầu đi lên và một số ngân hàng trung ương lớn đã tăng lãi suất, trong khi NHNN vẫn ưu tiên kiểm soát lạm phát bình quân quanh 4,5% và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Dù có chỉ đạo giảm, mặt bằng lãi suất huy động thực tế trên thị trường vẫn ở mức cao. Thay vì nâng đồng loạt biểu niêm yết, nhiều ngân hàng chọn cạnh tranh bằng các chương trình cộng thêm lãi suất theo nhóm khách hàng, kênh giao dịch hoặc quy mô tiền gửi.

Theo khảo sát thực tế của Công ty chứng khoán MBS đối với các chương trình lãi suất ưu đãi, đến cuối tháng 9/2026, lãi suất kỳ hạn 6 tháng cao nhất ở mức 9,4%/năm, áp dụng cho khoản tiền gửi 500 triệu đồng qua kênh trực tuyến. Ở kỳ hạn 12 tháng, VPBank và Vikki Bank là hai ngân hàng trả cao nhất với 9,3%/năm.

Tính bình quân, lãi suất kỳ hạn 12 tháng của nhóm ngân hàng Tier 1 (gồm BIDV, VietinBank, Vietcombank, MB, VPBank, Techcombank, ACB và SHB) đến cuối tháng 9 giảm nhẹ 3 điểm cơ bản so với cuối tháng 8, về 8,29%/năm, song vẫn cao hơn 253 điểm cơ bản so với đầu năm. Nhóm Tier 2 (gồm Sacombank, HDBank, LPBank, VIB, TPBank và Nam A Bank) đi theo hướng ngược lại, tăng 8 điểm cơ bản trong tháng lên 8,6%/năm, cao hơn 273 điểm cơ bản so với đầu năm. Theo đó,  lãi suất bình quân kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại theo khảo sát của MBS tăng lên 8,45%/năm, cao hơn 263 điểm cơ bản so với đầu năm.

Việc mặt bằng lãi suất vẫ neo ở mức cao tiếp tục giúp cải thiện tốc độ huy động vốn trong tháng 9. Tính đến 30/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống tăng 0,6% so với cuối tháng 8, trong khi huy động tăng 1,5%. Dù vậy, MBS cho rằng mức chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy đọng vẫn tiếp tục duy trì khi so với cuối năm 2025, dư nợ tín dụng toàn hệ thống tăng 11,6%, trong khi huy động vốn tăng 9,8%.