Ngân hàng trung ương toàn cầu muốn giảm nắm giữ đồng USD, tăng mua vàng

Ngân hàng trung ương toàn cầu muốn giảm nắm giữ đồng USD, tăng mua vàng

Các ngân hàng trung ương trên thế giới lần đầu tiên có xu hướng giảm tỷ trọng nắm giữ đồng USD trong vòng 10 năm tới, phản ánh nhận định rằng tài sản định giá bằng đồng bạc xanh đang trở nên rủi ro hơn khi môi trường địa chính trị và chính sách của Mỹ ngày càng khó dự đoán.

Đây là kết quả khảo sát thường niên do Diễn đàn các Tổ chức Tiền tệ và Tài chính Chính thức (OMFIF) – tổ chức nghiên cứu độc lập có trụ sở tại London – công bố ngày 02/07. Cuộc khảo sát được thực hiện trong giai đoạn tháng 3-5/2026 với 74 ngân hàng trung ương trên toàn thế giới tham gia.

Đây cũng là lần đầu tiên kể từ khi OMFIF bắt đầu theo dõi ý định đầu tư của các ngân hàng trung ương vào năm 2023, số tổ chức có kế hoạch giảm tỷ trọng USD vượt số muốn gia tăng nắm giữ.

Xu hướng này xuất hiện trong bối cảnh Mỹ tham gia vào cuộc xung đột tại Trung Đông, làm gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu, đồng thời Tổng thống Donald Trump tiếp tục tìm cách áp đặt thêm các mức thuế quan mới, khiến chính sách đối ngoại của Washington bị đánh giá là ngày càng khó lường.

Theo OMFIF, địa chính trị hiện đã vượt qua các yếu tố chính trị nội bộ của Mỹ để trở thành nguyên nhân lớn nhất khiến các ngân hàng trung ương giảm mức độ hấp dẫn của đồng USD.

“Bất ổn địa chính trị hiện là yếu tố quan trọng nhất khiến các ngân hàng trung ương thận trọng hơn với đồng USD, phản ánh nhận thức rằng Mỹ đang góp phần làm gia tăng rủi ro địa chính trị,” báo cáo nhận định.

Xu hướng “phi Đô la hóa” ngày càng rõ nét

Kết quả khảo sát là dấu hiệu mới nhất cho thấy xu hướng “phi Đô la hóa” đang tiếp diễn trên toàn cầu. Đây là quá trình các quốc gia giảm sử dụng đồng USD trong thương mại và các giao dịch tài chính quốc tế, qua đó làm giảm nhu cầu đối với đồng tiền này.

Theo JPMorgan, tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn 20 năm vào năm ngoái.

Dù vậy, OMFIF cho rằng đồng USD vẫn sẽ giữ vai trò thống trị trong hệ thống tài chính quốc tế trong tương lai gần.

Theo bà Andrea Correa, Trưởng bộ phận nghiên cứu của OMFIF, đồng USD vẫn chiếm khoảng 58% danh mục dự trữ ngoại hối của các ngân hàng trung ương trong suốt 5 năm qua.

Tuy nhiên, quá trình phi USD hóa đang diễn ra một cách từ từ khi nhiều ngân hàng trung ương chuyển một phần dự trữ sang đồng Euro và Nhân dân tệ.

Gần như tất cả các ngân hàng trung ương tham gia khảo sát đều cho rằng Nhân dân tệ giúp đa dạng hóa danh mục dự trữ.

Trong khi đó, 2/3 số ngân hàng trung ương nhận định đồng Euro ngày càng hấp dẫn hơn trong các giao dịch thương mại quốc tế, tăng từ mức 43% của năm trước.

Có 29% số tổ chức được hỏi cho biết muốn tăng nắm giữ đồng Euro trong dài hạn, cao hơn mức 22% của năm ngoái.

Theo ông Karsten Stroborn, Tổng giám đốc phụ trách thị trường của Ngân hàng Trung ương Đức (Bundesbank), lượng trái phiếu quốc tế phát hành bằng đồng Euro đã đạt mức cao kỷ lục trong năm 2025, đồng thời Euro cũng trở thành đồng tiền được sử dụng nhiều nhất trên thị trường trái phiếu xanh toàn cầu.

Ngoài đồng Euro và Nhân dân tệ, nhu cầu đối với một số đồng tiền khác như đồng Đô la Singapore, Won Hàn Quốc và Rand Nam Phi cũng đang gia tăng.

Vàng tiếp tục hưởng lợi từ căng thẳng địa chính trị

Song song với việc giảm dần tỷ trọng nắm giữ đồng USD, các ngân hàng trung ương cũng tiếp tục đẩy mạnh mua vàng.

Khảo sát cho thấy tỷ lệ ngân hàng trung ương có kế hoạch tăng dự trữ vàng đã lên mức cao nhất từ trước đến nay, bất chấp giá vàng hiện cao hơn hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.

Theo OMFIF, xu hướng này được thúc đẩy bởi nhu cầu phòng vệ trước rủi ro địa chính trị cũng như những nghi ngờ ngày càng lớn về sự ổn định của hệ thống tiền tệ quốc tế.

Báo cáo nhận định vàng hiện đã “trở thành trung tâm” trong chiến lược quản lý tài sản dự trữ của nhiều quốc gia.

Có 51% ngân hàng trung ương cho biết mục tiêu chính của việc gia tăng dự trữ vàng là để phòng ngừa rủi ro địa chính trị, tăng 11 điểm phần trăm so với năm 2024.

Vương Đông

FILI

– 14:07 02/07/2026