NASA ra công bố ‘chấn động’ về Đập Tam Hiệp của Trung Quốc

Đập Tam Hiệp của Trung Quốc vừa cung cấp điện từ thủy năng, vừa góp phần kiểm soát lũ. Tuy nhiên, công trình khổng lồ này còn có một tác động ít được biết đến, đó là có thể làm thay đổi tốc độ quay của Trái Đất.

Theo báo cáo của NASA vào năm ngoái, lượng nước khổng lồ của con đập có thể làm thay đổi sự phân bố khối lượng của Trái Đất, từ đó ảnh hưởng đến chuyển động quay của hành tinh. Mức thay đổi là cực kỳ nhỏ nhưng cho thấy các công trình quy mô lớn của con người có thể tác động đến những hệ thống tự nhiên ở cấp độ toàn cầu.

40 nghìn tỷ lít nước

Nằm trên sông Dương Tử ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, đập Tam Hiệp được xem là nhà máy thủy điện lớn nhất thế giới đang vận hành. Công trình mất gần 18 năm xây dựng và hoàn thành vào năm 2012.

Đập dài 2.335 mét, cao 185 mét và có khả năng chứa khoảng 40 nghìn tỷ lít nước.

Mục tiêu chính của đập là sản xuất điện và kiểm soát lũ. Nhưng khi lượng nước khổng lồ được tích lại ở đập, nó làm thay đổi cách khối lượng được phân bố trên Trái Đất.

Về mặt vật lý, sự thay đổi này có thể tác động đến mômen quán tính của Trái Đất. Khi sự phân bố khối lượng thay đổi, tốc độ quay của hành tinh cũng có thể thay đổi theo.

Một ngày có thể dài thêm 0,06 microgiây

Báo cáo gây chú ý sau khi NASA công bố nghiên cứu năm 2005 về tác động của trận động đất và sóng thần tại Ấn Độ Dương năm 2004.

Trận động đất khổng lồ đã làm thay đổi sự phân bố khối lượng bên trong Trái Đất, khiến mômen quán tính thay đổi và rút ngắn độ dài một ngày khoảng 2,68 microgiây.

Theo Tiến sĩ Benjamin Fong Chao thuộc Trung tâm Chuyến bay Vũ trụ Goddard của NASA, việc con người tích trữ một lượng nước cực lớn tại các hồ chứa cũng tạo ra hiệu ứng tương tự.

Về mặt lý thuyết, lượng nước được giữ tại đập Tam Hiệp có thể làm dịch chuyển các cực của Trái Đất khoảng 2 cm và kéo dài một ngày thêm khoảng 0,06 microgiây.

Để hình dung, một microgiây chỉ bằng một phần triệu giây. Vì vậy, tác động của đập Tam Hiệp đối với vòng quay Trái Đất hoàn toàn không gây ảnh hưởng đáng kể đến đời sống hàng ngày.

Các công trình thủy điện lớn không phải yếu tố duy nhất do con người tạo ra có thể ảnh hưởng đến tốc độ quay của hành tinh.

Biến đổi khí hậu cũng có tác động tương tự. Khi các chỏm băng ở hai cực tan chảy, nước được phân bổ lại trên Trái Đất, từ đó có thể làm thay đổi mômen quán tính và tốc độ quay của hành tinh.

Trong khi đó, các lực tự nhiên như lực hấp dẫn của Mặt Trăng đã khiến tốc độ quay của Trái Đất chậm lại trong hàng nghìn năm.

Trung Quốc cũng không phải quốc gia duy nhất xây dựng các đập thủy điện quy mô lớn. Mỹ, Brazil và Ấn Độ đều sở hữu hoặc phát triển những công trình khổng lồ có khả năng làm thay đổi sự phân bố khối lượng của Trái Đất theo cách tương tự.

Tổng hợp