Máy bay Nga “xin hạ cánh trong vô vọng”: Từ 1.500 sân bay nay chỉ còn hơn 200

Truyền thông Nga mới đây đã nêu ra thực trạng đáng buồn đối với hạ tầng hàng không của Nga khi số lượng sân bay ngày càng thu hẹp.

Dù chính phủ đã đưa ra kế hoạch hiện đại hóa 75 sân bay dân dụng đến năm 2030, hạ tầng hàng không địa phương tại quốc gia này vẫn đối mặt với nhiều khó khăn nghiêm trọng sau nhiều thập kỷ sụt giảm quy mô và đóng cửa hàng loạt cảng hàng không.

Từ 1.500 sân bay xuống chỉ còn vài trăm

Theo báo cáo của Cục trưởng Cục Hàng không Dân dụng Nga Dmitry Yadrov gửi tới Thủ tướng Mikhail Mishustin, Nga dự kiến sẽ hiện đại hóa tối thiểu 75 trong tổng số 226 sân bay dân dụng đang hoạt động vào năm 2030.

Tuy nhiên, trang SvobodnayaPressa của Nga dẫn lời giới phân tích đánh giá con số này chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế của một quốc gia từng sở hữu gần 1.500 cảng hàng không lớn nhỏ. Với diện tích lãnh thổ rộng lớn, giao thông hàng không đóng vai trò thiết yếu trong việc kết nối các khu vực khó tiếp cận tại Siberia, Viễn Đông, Vùng Cực Bắc và Bắc Cực.

Từ những năm 1990, việc chuyển đổi từ chính sách trợ giá xã hội sang cơ chế giá vé theo thị trường đã khiến sản lượng vận tải hành khách trên các tuyến bay nội vùng của Nga giảm hơn 60 lần.

Việc hàng loạt sân bay bị đóng cửa kéo theo tình trạng hàng trăm thành phố mất kết nối hàng không và hơn 20.000 điểm dân cư ngưng hoạt động.

Mới đây nhất, Nga đã tuyên bố đóng cửa cùng lúc 44 sân bay dân dụng. Điều này khiến các dịch vụ cấp cứu hàng không, bưu chính, bảo vệ và chữa cháy rừng bị đình trệ, đồng thời dẫn đến tình trạng dư thừa nhân sự trình độ cao cùng sự xuống cấp của trang thiết bị.

Đánh giá về kế hoạch mới, ông Viktor Gorbachev, Tổng Giám đốc Hiệp hội Sân bay Hàng không Dân dụng, cho rằng bên cạnh việc nâng cấp 75 sân bay theo mục tiêu, cần xem xét khôi phục các sân bay đã bị đóng cửa hoặc xuống cấp nghiêm trọng.

Ông Gorbachev nhấn mạnh vai trò của Ban Quản lý Hoạt động Sân bay thuộc Cục Hàng không Dân dụng Nga trong việc duy trì hạ tầng kỹ thuật và năng lực cất/hạ cánh của tài sản nhà nước.

Trước đây, Cục Công trình Mặt đất thuộc Bộ Hàng không Dân dụng chịu trách nhiệm quản lý danh mục cảng hàng không. Hiện nay, phần lớn hạ tầng đã được chuyển giao cho các công ty cổ phần quản lý.

Thực trạng xuống cấp không chỉ xuất hiện ở các sân bay nhỏ mà còn ở một số cảng hàng không lớn hơn, điển hình như nhà ga hành khách tại sân bay Krasnodar.

Tiếc nuối những sân bay lịch sử

Tại Cộng hòa Komi thuộc Nga, sân bay Pechora — đơn vị thành lập từ năm 1949 từng tiếp nhận các dòng máy bay như An-10, An-12, An-24/26, Il-14, Yak-40 và vận hành các đội trực thăng Mi-1, Mi-2, Mi-4, Mi-6, Mi-8, Mi-10 — đã bị xóa tên khỏi Danh mục Sân bay Hàng không Dân dụng Nga.

Kỷ niệm về một thời lừng lẫy chỉ còn lại tượng đài chiếc trực thăng Mi-8 mang số hiệu 22484 — tượng đài đầu tiên thuộc loại này tại Liên Xô, được dựng lên nhằm tri ân tất cả những người đã vận hành những cỗ máy cánh quạt trong điều kiện khắc nghiệt của Vùng Cực Bắc.

Nhân sự tại đây đã giảm từ 2.500 người xuống còn 16 người. Thống đốc Cộng hòa Komi, ông Rostislav Goldshtein, cũng nhận định hệ thống hàng không tại khu vực đang gặp khủng hoảng nghiêm trọng.

Trước đó, vào năm 2010, một chiếc máy bay Tu-154M đã hạ cánh an toàn xuống đường cất/hạ cánh bị bỏ hoang tại Izhma trong điều kiện không có thiết bị dẫn đường hay tín hiệu ánh sáng, bảo đảm an toàn cho 72 hành khách và 9 thành viên tổ bay.

Việc toàn bộ 72 hành khách và 9 thành viên tổ bay còn sống sót là sự may mắn hy hữu không chỉ nhờ vào tài năng của tổ bay, mà trước hết là nhờ ông Sergey Sotnikov, Trưởng điểm hạ cánh khi đó.

Suốt 7 năm trời, một mình ông đã âm thầm, tận tụy duy trì đường băng bị bỏ hoang. Cả nước thời điểm đó đã thán phục sự tận tụy của một con người vẫn có niềm tin vào công việc dù hoàn cảnh đẩy đưa.

Danh sách các sân bay Nga đang dần biến mất ngày càng nhiều. Trang Svpressa nhận định, nguyên nhân cốt lõi được cho là đất đai sân bay quá hấp dẫn đối với giới kinh doanh, vì chúng nằm ngay sát các thành phố.

Trong danh sách tương tự có thể kể đến Bykovo và Myachkovo ở vùng ngoại ô Moscow, gần đây là Ostafyevo; rồi Balakovo ở tỉnh Saratov, Beloretsk (Bashkortostan), Berezniki (vùng Perm), Biysk (vùng Altai), Velikie Luki (tỉnh Pskov), Veliky Novgorod, Maykop (Adygea), Khatanga, hay Aldan ở Yakutia — nơi người dân vẫn đang đề nghị chính quyền giữ lại sân bay.

Một số sân bay đã hoàn toàn biến mất khỏi bản đồ đất nước, số khác may mắn hơn thì được hạ cấp xuống thành các “điểm hạ cánh” đơn thuần, giống như trường hợp của Izhma và Pechora, mặc dù đường băng của phần lớn trong số đó vẫn đủ khả năng tiếp tục đón các dòng máy bay chở khách tương đối hiện đại.

Để so sánh, tại Mỹ hiện có 13.513 sân bay đang hoạt động, tại Brazil là 4.093, tại Đức là 539. Còn ở nước Nga rộng lớn chỉ vỏn vẹn 226.