Lula da Silva tái đắc cử Tổng thống Brazil trong cuộc đua nghẹt thở

Lula da Silva tái đắc cử Tổng thống Brazil trong cuộc đua nghẹt thở

Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva trở lại ngoạn mục và giành chiến thắng sít sao trước đối thủ cánh hữu Flávio Bolsonaro trong cuộc bầu cử Tổng thống, qua đó giúp nhà lãnh đạo 80 tuổi có nhiệm kỳ thứ tư mang tính lịch sử.

Những người ủng hộ ông Lula ăn mừng chiến thắng tại Rio de Janeiro vào tối ngày 25/10. © Mauro Pimentel/AFP/Getty Images

Khi gần như toàn bộ phiếu bầu đã được kiểm đếm, ông Lula giành 51.76% số phiếu, so với 48.24% của Flávio Bolsonaro, con trai cựu Tổng thống Jair Bolsonaro đang bị giam giữ. Cuộc bầu cử diễn ra theo hình thức bỏ phiếu vòng hai giữa hai ứng viên tại nền dân chủ lớn nhất Mỹ Latinh trong ngày 25/10.

Chiến thắng của ông Lula đi ngược lại nhiều dự báo thăm dò, vốn cho thấy ông Bolsonaro nhỉnh hơn đôi chút sau khi thượng nghị sĩ 45 tuổi này giành lợi thế gần 2 điểm phần trăm trong vòng bỏ phiếu đầu tiên hồi đầu tháng.

Tổng thống Brazil Lula cho biết ông và đội ngũ của mình đã phải vượt qua “sự can thiệp từ bên ngoài” thông qua các nền tảng số, đồng thời cam kết sẽ quản lý chặt chẽ các tập đoàn công nghệ lớn.

“Brazil không phải sân sau của bất kỳ ai”, ông Lula nói. Ông từng lãnh đạo đất nước trong giai đoạn 2003-2010 trước khi giành nhiệm kỳ thứ ba cách đây 4 năm.

Kể từ khi Brazil khôi phục các cuộc bầu cử vào năm 1989, chưa có ứng viên nào về nhì trong vòng đầu tiên giành chiến thắng chung cuộc để trở thành tổng thống.

Giới đầu tư chuẩn bị cho khả năng thị trường phản ứng tiêu cực trong phiên giao dịch ngày thứ Hai. Tài sản tài chính Brazil đã tăng giá trước triển vọng các chính sách thân thiện hơn với doanh nghiệp của Bolsonaro.

Quá trình bầu cử ngày 25/10 vướng tranh cãi sau khi một thẩm phán Tòa án Tối cao – người từng là luật sư riêng của Lula – ra lệnh kéo dài thời gian bỏ phiếu thêm 2 giờ, vào khoảng thời điểm các điểm bỏ phiếu dự kiến đóng cửa.

Quyết định được đưa ra sau khi đảng Lao động của Lula phản ánh tình trạng gián đoạn giao thông công cộng tại một số bang. Nhiều người dân Brazil phụ thuộc vào phương tiện này để đến các điểm bỏ phiếu.

Bolsonaro từ chối thừa nhận thất bại và tuyên bố sẽ khởi kiện. “Những gì xảy ra hôm nay là không bình thường. Điều đó không thể chấp nhận được. Lần đầu tiên trong lịch sử, một thẩm phán Tòa án Tối cao đã dùng cây bút của mình để thay đổi luật chơi”, ông nói.

Việc Lula tái đắc cử, đi ngược xu hướng các ứng viên cánh hữu giành chiến thắng tại Mỹ Latinh, giáng một đòn vào tham vọng gia tăng ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực.

Cựu thủ lĩnh công đoàn Lula từng chỉ trích chính sách đối ngoại quyết liệt của Donald Trump. Ngược lại, ông Bolsonaro cam kết tăng cường quan hệ với đồng minh cùng hệ tư tưởng của mình tại Nhà Trắng. Kể từ năm ngoái, Washington đã áp thuế thương mại và các biện pháp trừng phạt khác đối với Brazil.

Sau giai đoạn đầu chiến dịch tranh cử kém sôi động, ông Lula công bố một loạt biện pháp hỗ trợ ngay sau vòng bỏ phiếu đầu tiên, bao gồm xóa nợ, miễn phí giao thông công cộng vào cuối tuần và hỗ trợ tài chính cho sinh viên nghèo.

Các đối thủ cáo buộc đương kim tổng thống mua phiếu bầu và cho rằng những biện pháp này sẽ khiến tình hình tài chính công thêm xấu đi.

Ông Lula giành nhiều hơn đối thủ 4.4 triệu phiếu, đảo ngược lợi thế 2.2 triệu phiếu mà ông Bolsonaro có được trong vòng đầu tiên.

Các nhà kinh tế cảnh báo nợ công Brazil đang ở mức cao so với một nền kinh tế đang phát triển, đồng thời đề xuất cắt giảm chi tiêu chính phủ để hạ mặt bằng lãi suất vốn đang ở mức cao.

“Chúng tôi cho rằng chính quyền Lula sẽ không có lựa chọn nào khác ngoài việc thực hiện một số biện pháp củng cố tài khóa. Tuy nhiên, phần lớn nhà đầu tư nghi ngờ rằng những biện pháp này sẽ đủ để đưa nợ công trở lại quỹ đạo bền vững. Vì vậy, chúng tôi dự báo thị trường sẽ chứng kiến một đợt bán tháo mạnh ngay khi mở cửa phiên ngày 26/10”, Thierry Larose, nhà quản lý danh mục tại Vontobel, nhận định.

Trong ngày 25/10, hợp đồng tương lai đồng Real Brazil giảm 10%, trong khi một quỹ ETF theo dõi cổ phiếu Brazil giảm 13% tại Nhật Bản.

Tổng thống Lula cũng sẽ phải đối mặt với một Quốc hội không thuận lợi, sau khi các lực lượng bảo thủ do đảng Tự do của Bolsonaro dẫn dắt giành được nhiều ghế trong cuộc bầu cử Quốc hội diễn ra trong tháng này. Các nhà phân tích cho rằng điều đó sẽ khiến việc điều hành đất nước trở nên khó khăn hơn.

Chiến thắng ngoài dự đoán giúp ông Lula củng cố vị thế là một trong những chính khách có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử Brazil hiện đại, sau nửa thế kỷ hoạt động chính trị.

Từng là công nhân ngành luyện kim, ông Lula tham gia ba cuộc bầu cử Tổng thống trước khi giành chiến thắng vào năm 2002. Trong nhiệm kỳ đầu, ông triển khai các chương trình phúc lợi góp phần giảm nghèo.

Sau đó, ông từng ngồi tù vì các cáo buộc tham nhũng, nhưng những cáo buộc này về sau bị hủy bỏ. Bốn năm trước, ông Lula trở lại tuyến đầu chính trường bằng chiến thắng trước Tổng thống đương nhiệm khi đó là Jair Bolsonaro.

Thất bại của Flávio Bolsonaro là bước lùi đối với phong trào dân túy cấp tiến do cha ông xây dựng cách đây khoảng một thập kỷ, lực lượng đã trở thành thế lực chi phối phe cánh hữu trong nền chính trị Brazil.

Vương Đông

FILI

– 10:26 26/10/2026