[Longform] Ông Phạm Tấn Tiến (VDS): Quản trị niềm tin sẽ quyết định giá trị doanh nghiệp

TẬP SAN IR AWARDS 2026:
QUẢN TRỊ NIỀM TIN –
KIẾN TẠO GIÁ TRỊ

eMagazine · IR Awards 2026

Giá trị doanh nghiệp

Phạm Tấn Tiến

Giám đốc Điều hành phụ trách Khối Ngân hàng Đầu tư

CTCP Chứng khoán Rồng Việt (HOSE: VDS)

Ông Phạm Tấn Tiến (VDS): Quản trị niềm tin sẽ quyết định giá trị doanh nghiệp

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề với những cột mốc quan trọng, từ việc được chính thức nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russel (hiệu lực từ tháng 9/2026), và sự ra đời của Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam 2026 (tham chiếu G20/OECD). Trong bối cảnh này, vai trò và chuẩn mực của hoạt động IR (Quan hệ nhà đầu tư) dần được khẳng định sự quan trọng, là công cụ giúp doanh nghiệp kiến tạo giá trị thực tế.

Chuẩn mực IR đã thay đổi

Theo ông Phạm Tấn Tiến – Giám đốc Điều hành phụ trách Khối Ngân hàng Đầu tư (IB) của CTCP Chứng khoán Rồng Việt (HOSE: VDS), sự chuyển dịch chuẩn mực IR hiện nay đã được định hình. Trong đó, các doanh nghiệp đang dần chuyển từ tư duy “công bố để tuân thủ” sang “công bố để tạo giá trị”.

Có ba động lực chính cho sự chuyển dịch này. Đầu tiên là yêu cầu khắt khe về thông tin từ dòng vốn ngoại hậu nâng hạng của FTSE Russell (như công bố thông tin song ngữ). Thứ hai, Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam 2026 được UBCKNN công bố với cơ chế “tuân thủ hoặc giải thích”, đặt ra yêu cầu ngày càng cao trong việc chủ động minh bạch hóa quy trình ra quyết định thay vì chỉ báo cáo kết quả. Cuối cùng, là sự khắt khe của chính giới đầu tư, khi họ sẵn sàng định giá lại các doanh nghiệp có lịch sử công bố thông tin thiếu nhất quán.

Tuy nhiên, sự chuyển dịch này đang diễn ra không đồng đều. Trong khi nhóm doanh nghiệp đầu ngành với vốn hóa lớn, tỷ lệ sở hữu nước ngoài cao đã tiệm cận chuẩn khu vực, phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn dừng ở mức đáp ứng tối thiểu theo quy định. “Khoảng cách này sẽ tiếp tục là một trong những yếu tố phân hóa định giá rõ rệt nhất trên thị trường trong 2-3 năm tới”, ông Tiến nhận định.

Khi sự dịch chuyển diễn ra, ranh giới giữa việc tuân thủ và kiến tạo giá trị cũng được hình thành. Theo đại diện VDS, ranh giới này không nằm ở khối lượng thông tin công bố mà phụ thuộc ở ba yếu tố gồm tính chủ động, tính nhất quán và khả năng đối thoại hai chiều. Trong đó, doanh nghiệp tuân thủ sẽ dừng lại ở tuân thủ – tức công bố đúng hạn, đúng biểu mẫu quy định, nhưng chỉ phản ứng khi có yêu cầu và tương tác với nhà đầu tư tại các sự kiện bắt buộc. Ngược lại, doanh nghiệp chủ động kiến tạo giá trị sẽ xây dựng câu chuyện xuyên suốt, thường xuyên cập nhật giải trình, “chăm” đối thoại với nhà đầu tư, thay vì chỉ công bố một chiều.

“Sự khác biệt này thể hiện rõ nhất trong thị trường biến động. Với doanh nghiệp chỉ tuân thủ, thông tin bất lợi thường đi kèm biến động giá mạnh do nhà đầu tư thiếu bối cảnh hay thông tin chính thống từ doanh nghiệp để đánh giá. Với doanh nghiệp kiến tạo giá trị, nhà đầu tư có thêm thông tin để đánh giá, từ đó hạn chế những phản ứng mang tính ngắn hạn. Đó chính là giá trị thực sự mà một bộ máy IR chuyên nghiệp mang lại”, theo ông Tiến.

IR thiếu nhất quán gây bất lợi khi định giá

Lợi ích của sự chủ động trong IR là rất rõ ràng, nhưng thực tế, không phải doanh nghiệp nào cũng có thể đáp ứng. Lãnh đạo mảng IB của VDS cho rằng, điểm yếu lớn nhất hiện nay của nhiều doanh nghiệp nằm ở chất lượng thông tin và tính nhất quán trong chiến lược IR.

Theo ông Tiến, nhiều doanh nghiệp chỉ đẩy mạnh IR trong giai đoạn tiền huy động vốn (pre-IPO hoặc niêm yết, phát hành thêm), rồi cũng trầm lắng dần. Đây là cách tiếp cận mang tính “mùa vụ”, sẽ gây khó khăn trong việc xây dựng uy tín dài hạn. Như vậy, mỗi khi cần huy động, họ lại phải xây dựng niềm tin gần như từ đầu.

Thứ hai, khả năng truyền tải. Nhiều trường hợp doanh nghiệp có nền tảng tốt, tăng trưởng thực chất, nhưng lại không thể kết nối để tạo ra câu chuyện đầu tư rõ ràng. “Giới phân tích gọi đây là perception gap – hay khoảng trống nhận thức, và nó khiến giá cổ phiếu không phản ánh đúng giá trị nội tại của doanh nghiệp”, trích lời ông Tiến.

Cuối cùng là điểm yếu nội tại. Ở các nhóm doanh nghiệp có cơ cấu sở hữu cô đặc, thanh khoản thấp, nhà đầu tư tổ chức với yêu cầu cao hơn cũng ngần ngại tham gia. Khi thiếu vắng sự tham gia của nhóm nhà đầu tư này, khoảng cách giữa giá trị và giá cổ phiếu càng khó được thu hẹp một cách bền vững.

Doanh nghiệp cần tái định vị vai trò của IR

Nói cách khác, để xóa bỏ perception gap và rút ngắn chênh lệch định giá cổ phiếu, cần đến sự chủ động trong hoạt động IR. Và theo ông Tiến, điều quan trọng nhất là doanh nghiệp phải tái định vị vai trò của bộ phận này, sao cho tầm nhìn của bộ phận được nâng tầm ngang với ban lãnh đạo.

Đại diện VDS cho rằng, bộ phận IR phải được đặt ở vị trí đủ gần cấp lãnh đạo cao nhất (Chủ tịch, CEO), thay vì nằm tại phòng hành chính, pháp chế hay truyền thông. Vị trí này cho phép bộ phận IR được tham gia vào các thảo luận chiến lược từ sớm, qua đó sẽ nắm bắt định hướng và kịp thời phản hồi thông tin ra thị trường.

Bên cạnh đó, nhân sự IR cần có năng lực truyền tải thông tin theo ngôn ngữ của giới đầu tư. Họ phải nắm bắt được giới đầu tư cần thông tin gì: định giá, so sánh ngành, các chỉ số thường gặp.

“Từ kinh nghiệm làm việc với nhiều doanh nghiệp niêm yết, tôi thấy những đội ngũ IR hiệu quả nhất thường có nền tảng phân tích tài chính, hoặc từng làm việc tại các công ty chứng khoán, quỹ đầu tư”, trích lời ông Tiến.

Tuy nhiên, mọi quy trình đều không thể thay thế sự hiện diện và cam kết trực tiếp của ban điều hành tại các sự kiện quan trọng, như công bố kết quả kinh doanh hay ĐHĐCĐ. “Không công cụ hay quy trình nào có thể thay thế hoàn toàn sự hiện diện và cam kết trực tiếp của lãnh đạo cấp cao khi cần củng cố niềm tin thị trường”, ông Tiến khẳng định.

Niềm tin là “phần mềm” quyết định giá trị doanh nghiệp

Nhìn chung, nỗ lực chủ động hóa IR của doanh nghiệp đều hướng đến mục tiêu cao nhất là niềm tin của cổ đông. Theo ông Tiến, việc quản trị tốt niềm tin sẽ có tác động đáng kể đến dòng tiền thực tế của thị trường.

“Hoạt động IR minh bạch không phải là một tiêu chí riêng lẻ trong quy trình thẩm định của VDS, mà là yếu tố định tính xuyên suốt, ảnh hưởng đến cách đánh giá độ tin cậy của hệ thống quản trị, hồ sơ tài chính và triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp”, ông Tiến chia sẻ về yếu tố quyết định hoạt động đầu tư của VDS.

“Từ thực tế quan sát, hoạt động IR minh bạch, nhất quán thường đi cùng với nền tảng quản trị nội bộ chặt chẽ hơn. Điều này có thể góp phần giảm thiểu rủi ro thông tin bất cân xứng, giảm mức phí rủi ro cần đưa vào định giá hoặc điều kiện cấp margin. Ngược lại, với những doanh nghiệp có lịch sử công bố vi phạm thông tin, dù nền tảng không xấu, VDS buộc phải thận trọng hơn, áp dụng chiết khấu định giá cao hơn hoặc phần nào kiểm soát tỷ lệ, hạn mức cho vay ký quỹ. Bởi rủi ro ở đây không chỉ là kinh doanh, mà còn về khả năng dự đoán hành vi công bố thông tin trong tương lai”.

Bởi vậy, đại diện VDS cho rằng, việc quản trị niềm tin là năng lực cần doanh nghiệp xây dựng một cách có hệ thống, duy trì bền vững qua thời gian. Năng lực này sẽ được đo lường bằng sự nhất quán giữa những gì đã cam kết, công bố và hoạt động thực tế, qua nhiều chu kỳ thị trường – kể cả những giai đoạn khó khăn.

Châu An

Thiết kế: TM

FILI

– 12:00 09/09/2026