Lợi suất trái phiếu tăng có thể làm vỡ bong bóng AI?

Lợi suất trái phiếu tăng có thể làm vỡ bong bóng AI?

Đà tăng mạnh của lợi suất trái phiếu đang khiến Phố Wall lo ngại cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) có thể phải đối mặt với một áp lực tài chính mới.

Ngày 18/08, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã vượt 5.33%, mức cao nhất trong 19 năm. Xu hướng này cũng lan sang các thị trường lớn khác: lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm chạm mức cao nhất trong 3 thập kỷ, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Đức và Pháp lần lượt tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2011 và 2008.

Lợi suất trái phiếu tăng chủ yếu do lo ngại lạm phát có thể kéo dài, cùng với gánh nặng nợ ngày càng lớn của Mỹ.

Điều này đang đặt ra một dấu hỏi đối với một trong những động lực quan trọng nhất của thị trường chứng khoán Mỹ trong những năm gần đây: làn sóng đầu tư vào AI.

Các doanh nghiệp đã cam kết chi hàng trăm tỷ USD để xây dựng trung tâm dữ liệu, mua chip và phát triển hạ tầng phục vụ AI. Nhiều cổ phiếu AI tăng mạnh nhờ kỳ vọng lợi nhuận sẽ bùng nổ trong tương lai, khi công nghệ này trở thành một phần thiết yếu của nền kinh tế.

Nhưng lãi suất cao có thể làm thay đổi bài toán.

Khi lợi suất tăng, giá trị hiện tại của những khoản lợi nhuận được kỳ vọng trong tương lai sẽ giảm xuống. Đồng thời, nếu doanh nghiệp phải vay tiền để tài trợ cho các dự án AI, chi phí vốn cao hơn đồng nghĩa họ phải vượt qua một “ngọn núi” lớn hơn trước khi các khoản đầu tư bắt đầu sinh lời.

Matthew Bartolini, Giám đốc toàn cầu phụ trách chiến lược nghiên cứu tại State Street Investment Management, nói: “Lợi suất trái phiếu tăng làm tăng tỷ lệ chiết khấu được sử dụng để định giá tăng trưởng trong tương lai ở thời điểm hiện tại”.

“Nếu lãi suất tăng mạnh và duy trì ở mức cao, điều đó có thể gây tổn hại cho các cổ phiếu tăng trưởng dài hạn, nơi phần lớn kỳ vọng tăng trưởng nằm ở một tương lai xa hơn”, ông nói.

Ở giai đoạn đầu của làn sóng chi tiêu cho AI, các tập đoàn công nghệ lớn chủ yếu sử dụng nguồn vốn sẵn có để tài trợ cho các dự án. Tuy nhiên, khi quy mô đầu tư ngày càng lớn, nhiều doanh nghiệp bắt đầu dựa nhiều hơn vào thị trường nợ để huy động vốn.

Điều đó khiến bảng cân đối kế toán của họ trở nên nhạy cảm hơn với biến động của lợi suất trái phiếu.

Khi lợi suất tăng, chi phí trả nợ cũng tăng theo, dòng tiền có thể suy giảm và thời gian để các dự án AI tạo ra lợi nhuận sẽ kéo dài hơn.

Những doanh nghiệp nào dễ tổn thương nhất?

Theo Gil Luria, Giám đốc nghiên cứu công nghệ tại D.A. Davidson, chi phí đi vay tăng có thể khiến các dự án trung tâm dữ liệu AI trở nên khó triển khai hơn, qua đó gây áp lực lên toàn ngành.

Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng không giống nhau.

Các tập đoàn công nghệ lớn như Microsoft hay Amazon có thể chống chịu tốt hơn nhờ hoạt động kinh doanh đa dạng và lịch sử tạo lợi nhuận cao từ các khoản đầu tư.

Ngược lại, những doanh nghiệp phụ thuộc nhiều hơn vào nợ để xây dựng hạ tầng AI như CoreWeave hay Oracle có thể bị nhà đầu tư soi xét kỹ hơn.

“Đối với họ, đây gần như là vấn đề sống còn, bởi lợi nhuận họ tạo ra không thực sự cao trong khi chi phí nợ lại rất lớn”, ông nói. “Do đó, chỉ một thay đổi nhỏ trong lãi suất cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng và kế hoạch xây dựng thêm các trung tâm dữ liệu.”

Áp lực đã thể hiện rõ trên thị trường trong phiên thứ Ba. Nasdaq Composite giảm 1.3%, trở thành chỉ số giảm mạnh nhất trong ba chỉ số chính của Phố Wall.

Quỹ ETF VanEck Semiconductor giảm khoảng 4.1%, phản ánh sức ép đặc biệt lớn lên nhóm cổ phiếu chip. Quỹ Roundhill Generative AI & Technology giảm 5.7%, trong khi Global X Artificial Intelligence & Technology mất 2.3%.

Lãi suất cao có thể làm vỡ bong bóng AI?

Đây cũng là câu hỏi mà khách hàng của Ned Davis Research đang đặt ra.

Joe Kalish, chiến lược gia vĩ mô trưởng của công ty, cho biết một phân tích lịch sử cho thấy cả 5 bong bóng lớn trên thị trường trong thế kỷ qua đều xuất hiện trong bối cảnh lợi suất và lãi suất chính sách tăng trước khi đạt đỉnh.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa một đợt tăng lãi suất nhỏ sẽ đủ để làm chệch hướng cơn sốt AI.

Kalish cho rằng ngay cả khi chi phí đi vay tiếp tục tăng, mặt bằng lãi suất vẫn có thể thấp hơn so với những giai đoạn trước khủng hoảng tài chính toàn cầu hoặc bong bóng dot-com. Vì vậy, các doanh nghiệp có thể chưa cần phải cắt giảm mạnh chi tiêu cho AI.

Ông nói: “Một lần tăng 25 điểm cơ bản có lẽ sẽ không đủ để làm chệch hướng nỗ lực tài trợ đang diễn ra”.

Điểm mấu chốt, theo Bartolini, không chỉ nằm ở lợi suất trái phiếu.

Câu hỏi lớn hơn là liệu lợi nhuận doanh nghiệp trong tương lai có đủ để chứng minh cho làn sóng đầu tư khổng lồ vào AI hay không.

“Nếu lợi nhuận tiếp tục tăng trưởng mạnh, các yếu tố nền tảng tích cực có thể bù đắp một phần áp lực từ lãi suất cao”, ông nói.

Vương Đông

FILI

– 13:38 19/08/2026