Kevin Warsh sắp nhậm chức Chủ tịch Fed vào ngày 22/05

Kevin Warsh sắp nhậm chức Chủ tịch Fed vào ngày 22/05

Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ chủ trì lễ nhậm chức của ông Kevin Warsh vào ngày 22/05, trong bối cảnh thị trường theo dõi sát định hướng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữa áp lực lạm phát và biến động mạnh trên thị trường trái phiếu.

Kevin Warsh

Một quan chức Nhà Trắng cho biết ông Trump sẽ trực tiếp chủ trì buổi lễ tuyên thệ của ông Warsh – người được chính ông lựa chọn để lãnh đạo Fed.

Động thái này khép lại quá trình bắt đầu từ mùa hè 2025 và lên cao trào vào tuần trước khi Thượng viện Mỹ phê chuẩn ông Warsh với kết quả bỏ phiếu gần như chia hoàn toàn theo đường lối đảng phái.

Ông Warsh sẽ thay thế Jerome Powell, người kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch Fed vào ngày 22/05 nhưng vẫn tạm thời điều hành cho tới khi người kế nhiệm chính thức tiếp quản.

Khi nhậm chức, ông Warsh, 56 tuổi, sẽ trở thành Chủ tịch Fed thứ 11 trong thời kỳ hiện đại, đồng thời được xem là người giàu nhất từng giữ vị trí này dựa trên các bản kê khai tài chính trước khi được phê chuẩn.

Ông cũng sẽ phải thoái vốn khỏi phần lớn danh mục đầu tư cá nhân để tuân thủ các quy định đạo đức mới áp dụng đối với quan chức Fed.

Buổi lễ càng thu hút chú ý khi ông Trump nhiều lần công khai kỳ vọng Fed sẽ nối lại chu kỳ cắt giảm lãi suất sau 3 lần hạ lãi suất trong năm 2025.

Dù ông Trump liên tục thúc ép Fed nới lỏng chính sách tiền tệ nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, nhiều dữ liệu kinh tế mới công bố lại cho thấy Fed có rất ít dư địa để hành động.

Người tiêu dùng Mỹ bắt đầu “kiệt sức”

Số liệu doanh số bán lẻ công bố tuần này xác nhận điều mà nhiều CEO Mỹ đã liên tục cảnh báo trong các cuộc họp công bố kết quả kinh doanh: Người dân đang thắt chặt chi tiêu, ưu tiên các mặt hàng thiết yếu giá rẻ và trì hoãn các khoản mua sắm lớn như xe hơi hay thiết bị gia dụng.

Whirlpool – tập đoàn sở hữu các thương hiệu KitchenAid, Maytag và Amana – mô tả xu hướng này là sự “co cụm ở cấp độ suy thoái”, tương tự giai đoạn khủng hoảng tài chính năm 2008.

Nguyên nhân lớn nhất đến từ giá năng lượng. Chiến sự Iran và tình trạng eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa đã đẩy giá dầu tăng vọt, kéo theo chi phí vận chuyển và giá hàng hóa leo thang trên diện rộng.

“Chiến tranh đã thực sự tác động trực tiếp tới đời sống người Mỹ và họ cảm nhận rõ điều đó khi đi chợ”, ông Joe Brusuelas – Kinh tế trưởng tại RSM US – nói với CNN.

Theo khảo sát của CNN, khoảng 75% người Mỹ cho biết chiến sự Iran đã khiến tình hình tài chính của họ xấu đi.

Doanh số bán lẻ tại Mỹ tăng 0.5% từ tháng 3 sang tháng 4, nhưng phần lớn mức tăng này đến từ giá cả cao hơn chứ không phải lượng tiêu thụ thực tế tăng lên.

“Lạm phát vẫn còn sống khỏe, còn tăng trưởng lương thực tế thì đã chết”, ông Aaron Sojourner – chuyên gia kinh tế cấp cao tại Viện nghiên cứu việc làm W. E. Upjohn – nhận định.

Theo Bộ Lao động Mỹ, thu nhập trung bình của người lao động tăng 3.6% trong năm qua, thấp hơn mức tăng 3.8% của giá tiêu dùng. Điều này đồng nghĩa sức mua thực tế của nhiều hộ gia đình đang suy giảm.

Đây là sự đảo chiều đáng chú ý so với vài năm trước, khi tăng trưởng tiền lương từng theo kịp hoặc vượt lạm phát.

Lạm phát đang trở nên “dai dẳng”

Giá xăng dầu hay thực phẩm vốn là những nhóm biến động mạnh và thường được xem là tạm thời. Tuy nhiên, vấn đề hiện tại nằm ở chỗ áp lực giá đã lan rộng sang lĩnh vực dịch vụ – nhóm vốn khó giảm trở lại một khi đã tăng lên.

Cả CPI lẫn chỉ số giá sản xuất PPI đều cho thấy giá dịch vụ đang tăng mạnh, bao gồm tiền thuê nhà, vé máy bay, chăm sóc y tế, giáo dục và ăn uống.

Ông David Russell – Trưởng bộ phận chiến lược thị trường toàn cầu tại TradeStation – cho rằng số liệu PPI lõi hiện phản ánh “một xu hướng mang tính cấu trúc sâu hơn, đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụ”.

“Khủng hoảng Hormuz đang làm vấn đề tồi tệ thêm, nhưng mọi thứ đã vượt xa câu chuyện dầu mỏ”, ông nói.

PPI lõi tăng 1% từ tháng 3 sang tháng 4, tăng tốc mạnh so với mức 0.3% của tháng trước. Giá dịch vụ bán buôn tăng 1.2%, mức tăng mạnh nhất trong bốn năm.

Fed mắc kẹt giữa lạm phát và áp lực chính trị

Trong bối cảnh đó, Fed đang rơi vào tình thế đặc biệt khó khăn.

Một mặt, Tổng thống Trump tiếp tục gây áp lực yêu cầu Fed hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và thị trường chứng khoán. Mặt khác, lạm phát tăng cao cùng lợi suất trái phiếu leo thang lại buộc Fed phải duy trì lập trường thận trọng.

Chuyên gia thị trường kỳ cựu Ed Yardeni nhận định rằng dù ông Warsh được đưa vào Fed với kỳ vọng sẽ mềm mỏng hơn về lãi suất, vị Chủ tịch mới có thể buộc phải duy trì lập trường cứng rắn nhằm bảo vệ uy tín của ngân hàng trung ương.

Theo ông Yardeni, nếu Fed không cho thấy họ thực sự nghiêm túc với cuộc chiến chống lạm phát, thị trường có thể tiếp tục phản ứng tiêu cực thông qua việc bán tháo trái phiếu và đẩy lợi suất tăng cao hơn nữa.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã vượt mốc 5% trong tuần này – mức cao nhất gần một năm. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm vẫn duy trì quanh 4%, phản ánh kỳ vọng rằng Fed sẽ khó sớm cắt giảm lãi suất.

Trước đây, ông Warsh từng cho rằng Fed có thể hạ lãi suất từ vùng mục tiêu hiện tại 3.5%-3.75%. Tuy nhiên, làn sóng lạm phát mới do chiến sự Iran và giá năng lượng tăng mạnh đang khiến thị trường phải điều chỉnh lại hoàn toàn kỳ vọng về lộ trình chính sách tiền tệ.

Ngay cả khi chiến sự kết thúc ngay hôm nay, thị trường dầu khí toàn cầu nhiều khả năng vẫn sẽ cần thêm nhiều tháng để ổn định trở lại. Điều đó đồng nghĩa lạm phát có thể còn kéo dài và việc hạ lãi suất lúc này sẽ trở thành lựa chọn đầy rủi ro đối với Fed.

Với ông Kevin Warsh, nhiệm kỳ mới tại Fed có thể bắt đầu trong một môi trường khó khăn hơn nhiều so với bất kỳ điều gì ông từng hình dung.

Vương Đông

FILI

– 10:56 19/05/2026