FIFA đã đúng?

Hệ thống định giá linh hoạt của FIFA có thể không công bằng hay minh bạch, nhưng nó lại đang chứng minh khả năng tối đa hóa lợi nhuận cực kỳ hiệu quả từ kỳ World Cup này, theo nhận định của Juan Pablo Spinetto trên tờ Bloomberg Opinion.

Nếu ai đó nói với tôi rằng sẽ có hơn 70.000 người hâm mộ cuồng nhiệt lấp đầy Sân vận động SoFi ở Los Angeles vào một tối thứ Hai chỉ để xem New Zealand đối đầu với Iran, tôi chắc chắn sẽ đáp rằng: chuyện đó không bao giờ xảy ra trong một trăm năm tới.

Thế nhưng, đó chính xác là những gì đã xảy ra vào ngày 15 tháng 6. Điều đáng kinh ngạc hơn nữa là giá vé đã tăng vọt 23% trong ba ngày cuối cùng trước trận đấu, đẩy giá vé rẻ nhất trên các nền tảng bán lại lên tới 420 USD (khoảng 10.700.000 VNĐ). Tất cả chỉ cho một trận đấu giữa một quốc gia đang có xung đột quân sự với Mỹ và một quốc gia chỉ có năm triệu dân ở phía bên kia địa cầu. Dù cả hai đội chưa bao giờ vượt qua vòng bảng World Cup, nhưng họ đã cống hiến một trận hòa 2-2 đầy kịch tính.

Sự tăng giá đột biến này là kết quả của sự cuồng nhiệt bùng nổ khi sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh bắt đầu. Ngay khi trái bóng lăn, những lo âu trước giải đấu, từ thời tiết nóng nực đến khó khăn trong di chuyển, đều tan biến.

Sau một tuần, người hâm mộ đã thực sự bị cuốn vào giải đấu. Các sân vận động phần lớn đều chật kín, lượng khán giả truyền hình phá vỡ các kỷ lục và giá vé bán lại tăng phi mã khi sự nhiệt tình của người hâm mộ ngày càng mạnh mẽ.

Điều này thể hiện rõ nhất ở đội tuyển Mỹ. Trong nhiều tháng, các nhà tổ chức đã chật vật để bán vé các trận đấu của họ. Nhưng sau chiến thắng đầy ấn tượng của đội chủ nhà trước Paraguay, giá vé để xem họ thi đấu đã tăng chóng mặt.

Máy in tiền lớn nhất của FIFA

Dù không muốn thừa nhận, nhưng đây là minh chứng cho sự thành công của FIFA và hệ thống định giá linh hoạt vốn bị chỉ trích rộng rãi. Hệ thống này đang giúp cơ quan quản lý bóng đá thế giới thu về doanh thu kỷ lục trong mục tiêu đạt 13 tỷ USD (khoảng 331.000 tỷ VNĐ) trong chu kỳ bốn năm kết thúc bằng giải đấu này.

Hệ thống có thể không công bằng hay minh bạch, và đó là một cách kiếm tiền bị một số người chỉ trích là làm mất đi tinh thần bóng đá bình đẳng vốn có. Nhưng về mặt kinh tế, rõ ràng nó đang chứng minh sự hiệu quả tuyệt vời trong việc tối đa hóa lợi nhuận từ World Cup, chiếc máy in tiền lớn nhất của FIFA.

FIFA, một tổ chức phi lợi nhuận chỉ trên danh nghĩa, đang kiếm lợi nhuận từ người hâm mộ, các thành phố đăng cai và các đối tác. Nếu ai đó vẫn còn nghi ngờ bóng đá không phải là ngọn hải đăng đạo đức mà thực chất là một doanh nghiệp khổng lồ – kinh doanh dựa trên niềm đam mê – thì họ chỉ cần nhìn vào kỳ World Cup phiên bản cỡ lớn này: 48 đội, 16 thành phố đăng cai, ba quốc gia đồng tổ chức. Mọi thứ đều được mở rộng, mới mẻ và mang lại nhiều lợi nhuận hơn. Khi cầu vượt quá cung với biên độ lớn như vậy, giá vé đắt đỏ là điều không thể tránh khỏi.

Đó là lý do tại sao FIFA cần kỳ World Cup này tại Mỹ, thị trường giải trí lớn nhất thế giới, với Mexico và Canada đóng vai trò hỗ trợ.

Hơn sáu triệu vé được bán ra nghe có vẻ nhiều, nhưng không phải vậy khi gần 35% tài sản tư nhân của thế giới tập trung tại Mỹ, nơi cũng là ngôi nhà của cộng đồng người nhập cư và cộng đồng hải ngoại lớn nhất từ hầu hết mọi quốc gia. Thêm những người đam mê giàu có và các cổ động viên trung thành bay từ nước ngoài đến, thì ngay cả trận đấu giữa Jordan và Áo tại San Francisco vào một tối thứ Ba cũng có thể thu hút gần 70.000 người. Vé cho trận đấu giữa Cabo Verde và Ả Rập Xê Út vào ngày 26 tháng 6 được bán lại với giá 600 USD (khoảng 15.300.000 VNĐ) sau khi từng giảm xuống mức thấp nhất là 8 USD (khoảng 204.000 VNĐ).

Tôi không nói điều này với bất kỳ sự vui vẻ nào. Sau nhiều tháng thất bại và mất vô số giờ cố gắng mua vé với giá gốc, tôi cuối cùng phải chấp nhận sự thật phũ phàng: Đây là một kỳ World Cup xa xỉ.

Dù FIFA có mánh khóe bán vé thế nào, giá cả cuối cùng vẫn phản ánh nhu cầu quá lớn. Đối mặt với việc phải xem từ nhà, cuối cùng tôi đã phải trả một số tiền không nhỏ để đổi lấy đặc quyền được thấy Argentina bảo vệ ngôi vương tại Dallas. Tôi phải thú nhận một điều kỳ lạ: Tôi cảm thấy ghét chính mình ngay khi nhấn nút mua, và tôi vẫn hối hận một chút vì niềm đam mê đã vượt qua mọi lý trí tài chính.

Liều thuốc an thần của tôi là hy vọng Lionel Messi có thể lặp lại cú hat-trick phi thường mà anh ấy đã tặng cho Argentina và thế giới vào đêm 16 tháng 6; những khoảnh khắc đó thực sự vô giá. Và chúng ta đã có rất nhiều khoảnh khắc như vậy trong kỳ World Cup này, từ trận hòa lịch sử của Cabo Verde trước ứng cử viên vô địch Tây Ban Nha cho đến việc người hâm mộ Scotland khuấy động Boston và quảng trường Thời đại biến thành một thánh đường bóng đá.

Đó chính là điều mang lại cho FIFA và chủ tịch hào nhoáng Gianni Infantino sức mạnh thị trường để “vắt sữa” khách hàng của họ.

FIFA có toàn quyền để khai thác lợi nhuận từ những người hâm mộ – như tôi, những người cuối cùng chỉ quan tâm đến việc nắm bắt một chút cảm giác hạnh phúc, say mê và vinh quang trên sân cỏ.

Cần phải dành lời khen cho FIFA: dù là một tổ chức toàn cầu không phải lúc nào cũng được yêu thích, nhưng họ cũng cực kỳ giỏi trong công việc của mình.

Hãy lấy việc mở rộng lên 48 đội năm nay làm ví dụ, dù bị chỉ trích vì cho rằng làm loãng chất lượng giải đấu. Thực tế là chúng ta đã không thể chứng kiến những đội bóng yếu thế tạo nên bất ngờ. Cộng với nhịp độ trận đấu nhanh nhờ các thay đổi quy tắc kịp thời, sản xuất truyền hình xuất sắc và yếu tố ngôi sao, kết quả mang lại thực sự bùng nổ.

Chúng ta vẫn cần xem liệu các chiến thuật cứng rắn của FIFA cuối cùng có gây ra phản ứng ngược từ người hâm mộ hay không. Chắc chắn có rất nhiều lý do để phàn nàn ngoài việc bị “chặt chém” giá vé: cách đối xử với đội Iran cho đến các đợt nghỉ tiếp nước bắt buộc vô lý, tất cả đều nằm dưới sự giám sát của FIFA.

Nhưng đây đã định hình là một kỳ World Cup lịch sử, thậm chí có thể là kỳ World Cup của mọi kỳ World Cup. Hãy ngừng tức giận. Hãy bật TV lên và tận hưởng chuyến đi này.