Eo biển Hormuz bị phong tỏa, gần 1 triệu tấn phân bón mắc kẹt tại vùng Vịnh

Eo biển Hormuz bị phong tỏa, gần 1 triệu tấn phân bón mắc kẹt tại vùng Vịnh

Hơn 20 tàu chở gần 1 triệu tấn phân bón đang bị mắc kẹt tại khu vực Vịnh Ba Tư sau khi Iran trên thực tế đóng cửa Eo biển Hormuz, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt phân bón có thể ảnh hưởng tới an ninh lương thực tại nhiều quốc gia châu Á.

Tính đến ngày 10/03, có 21 tàu chở phân bón đang mắc kẹt tại khu vực Vịnh Ba Tư.

Theo công ty phân tích Kpler, tính đến ngày 10/03 có 21 tàu chở hàng rời mang theo urê, lưu huỳnh, phosphate và các loại phân bón khác đang ở khu vực này. Các tàu như African Lorikeet treo cờ Panama và Kiran China treo cờ Malta đang vận chuyển tổng cộng khoảng 980,000 tấn phân bón. Khoảng một nửa số tàu, không tính 4 tàu chưa xác định điểm đến, được cho là đang hướng tới các nước châu Á.

Dữ liệu của Kpler cho thấy có chín tàu chở khoảng 463,000 tấn urê, loại phân đạm được sử dụng phổ biến trong nông nghiệp. Tám tàu khác vận chuyển khoảng 303,000 tấn lưu huỳnh, trong khi hai tàu chở khoảng 105,000 tấn phosphate. Ngoài ra còn một tàu chở cả urê và phosphate và một tàu khác chở phân bón chưa được phân loại. Dù không phải toàn bộ lưu huỳnh đều dùng trong nông nghiệp, phần lớn lưu huỳnh từ Trung Đông được sử dụng để sản xuất phân bón.

Các quốc gia vùng Vịnh là nhà cung cấp lớn các loại phân bón hóa học sản xuất từ khí tự nhiên hoặc dầu mỏ, với sản lượng ước tính khoảng 22 đến 30 triệu tấn lưu huỳnh và 30 đến 38 triệu tấn urê mỗi năm. Hơn một nửa nguồn cung lưu huỳnh toàn cầu và hơn 30% urê được xuất khẩu qua Eo biển Hormuz.

Tình hình hiện vẫn còn nhiều yếu tố chưa rõ ràng. Một tàu chở phân bón liên quan tới công ty Trung Quốc đã đi qua eo biển sau khi tuyến đường bị đóng. Tuy nhiên, Kpler ước tính nếu việc phong tỏa kéo dài, nguồn cung các nguyên liệu sản xuất phân bón trên toàn cầu có thể giảm từ 30% đến 50%.

Theo bà Madeleine Overgaard, phụ trách dữ liệu thị trường hàng rời tại Kpler, các lô hàng lưu huỳnh tới Indonesia, Trung Quốc, Morocco và Ấn Độ đã bị gián đoạn, trong khi nguồn cung urê tới Ấn Độ, Mỹ và Australia cũng đang chịu ảnh hưởng.

Châu Á đặc biệt phụ thuộc vào nguồn phân bón từ Trung Đông, khi khu vực này cung cấp khoảng 40% nhu cầu urê, 54% lưu huỳnh và 71% amoniac của khu vực. Trong bối cảnh năng lực vận chuyển bằng đường bộ hạn chế và tàu biển hầu như không có tuyến thay thế Hormuz, việc đóng cửa eo biển này đang gây áp lực tăng giá và làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực.

Dù Nhật Bản cũng phụ thuộc nhiều vào phân bón nhập khẩu, phần lớn nguồn cung của nước này đến từ các quốc gia ngoài Trung Đông nên tác động trước mắt có thể chưa lớn. Tuy vậy, do Nhật Bản nhập khẩu gần như toàn bộ ure và amoni phosphate, nước này vẫn có thể chịu ảnh hưởng từ việc giá cả và chi phí vận chuyển tăng nếu tình trạng gián đoạn kéo dài.

Ông Akiyoshi Kawashima của công ty dịch vụ thương mại Shippio cho biết các hãng vận tải sẽ tiếp tục thận trọng với việc đi qua eo biển cho tới khi các đánh giá về an toàn được cải thiện. Theo ông, có thể sẽ mất thêm thời gian để hoạt động logistics trong khu vực trở lại bình thường.

Vương Đông

FILI

– 11:27 13/03/2026