Doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì để đón dòng vốn quốc tế?

Doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì để đón dòng vốn quốc tế?

Để tiếp cận dòng vốn quốc tế, doanh nghiệp không chỉ cần mô hình kinh doanh bền vững, quản trị minh bạch mà còn phải chứng minh khả năng sử dụng vốn hiệu quả. Trong khi đó, Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC) được kỳ vọng mở thêm kênh dẫn vốn cho doanh nghiệp.

Các chuyên gia chia sẻ tại sự kiện Made by Vietnam Forum ngày 06/11 – Ảnh: BTC

Nhà đầu tư nhìn vào lợi nhuận, dòng tiền và rủi ro

Trong khuôn khổ sự kiện Made by Vietnam Forum tổ chức ngày 06/11, TS. Dương Như Hùng – Trường Đại học Bách khoa, ĐHQG TPHCM, Thành viên Hội đồng Chỉ số của Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), cho rằng hiệu quả doanh nghiệp đang chịu tác động từ nhiều yếu tố, gồm bất ổn địa chính trị và thương mại, biến động thị trường tài chính – bất động sản, công nghệ, cũng như chất lượng thể chế và hạ tầng.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp cần nhìn vấn đề từ góc độ nhà đầu tư quốc tế. Theo ông Hùng, hai yếu tố quan trọng nhất là tỷ suất sinh lợi kỳ vọng và rủi ro.

Về khả năng sinh lời, nhà đầu tư không chỉ quan tâm doanh thu hay số lượng cửa hàng tăng bao nhiêu, mà còn xem xét hiệu quả trên từng cửa hàng, hiệu suất sử dụng vốn, quản lý tồn kho và khả năng tạo dòng tiền để tái đầu tư. Triển vọng tăng trưởng cũng cần được thể hiện qua khả năng mở rộng thị trường, kể cả vươn ra ngoài Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, rủi ro được đánh giá qua tính minh bạch và độ tin cậy của báo cáo tài chính, năng lực quản trị rủi ro và cấu trúc vốn. Doanh nghiệp cần xác định khi nào nên vay ngân hàng, phát hành trái phiếu, tìm kiếm vốn tư nhân hay thực hiện IPO.

Ông Hùng cho rằng năng lực cạnh tranh cần được cải thiện ở ba cấp độ: quốc gia, thành phố và doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp phải chuyển những lợi thế về môi trường đầu tư, hạ tầng và kết nối của địa phương thành năng lực cụ thể về quản trị, công nghệ, tiếp thị, phân phối, kiểm soát chi phí và lợi nhuận.

Việc giữ bản sắc Made by Vietnam không đồng nghĩa doanh nghiệp phải từ chối vốn ngoại. Theo ông, điều quan trọng là hiệu quả sử dụng vốn, thay vì nguồn vốn đến từ đâu.

Những tiêu chí trên cũng đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chuẩn bị bài bản trước khi tìm kiếm nguồn vốn. Ở góc độ huy động vốn, ông Trịnh Thanh Cần – Tổng Giám đốc, Thành viên HĐQT, CTCP Chứng khoán Kafi, cho rằng doanh nghiệp có thể tiếp cận nhiều nguồn vốn khác nhau. Trong đó, IPO phù hợp với những doanh nghiệp đã trưởng thành và có hệ thống quản trị đủ chuẩn để bước ra thị trường đại chúng.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần chuẩn bị từ sớm. Ba việc được ông Cần nhấn mạnh là làm rõ mô hình kinh doanh và tính bền vững; chuẩn hóa dữ liệu tài chính, báo cáo quản trị để nhà đầu tư kiểm chứng hoạt động, lợi nhuận và dòng tiền; đồng thời xây dựng phương án sử dụng vốn cụ thể.

Thời điểm IPO phù hợp có thể giúp doanh nghiệp đạt định giá tốt hơn, nhưng nếu đợi thị trường thuận lợi mới bắt đầu chuẩn bị thì có thể bỏ lỡ cơ hội.

Không chỉ chuẩn bị năng lực nội tại, doanh nghiệp cũng cần những kênh dẫn vốn đa dạng hơn để tiếp cận nhà đầu tư. Theo ông Cần, Trung tâm tài chính quốc tế có thể giúp thu hẹp khoảng cách giữa doanh nghiệp trong nước và nguồn vốn quốc tế, đồng thời tạo điều kiện để nhà đầu tư hiện diện và tiếp xúc với doanh nghiệp nhiều hơn.

Ông Trịnh Thanh Cần chia sẻ tại sự kiện – Ảnh: BTC

VIFC hướng đến những kênh dẫn vốn mới

Cụ thể hơn về vai trò và tiến độ triển khai VIFC, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân – Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC tại TPHCM (VIFC-HCMC), cho biết trung tâm đang gấp rút thực hiện chỉ đạo về việc có những giao dịch đầu tiên trong tháng 11. Đến thời điểm hiện tại, trung tâm đã kết nạp 10 thành viên đầu tiên là các công ty holding có dự án đầu tư tại TPHCM, Việt Nam và nền kinh tế thực.

Một trong những bước cần hoàn thiện là cấp phép thành lập ngân hàng để các thành viên mở tài khoản, chuyển tiền và thực hiện giao dịch. Trong thời gian chờ đợi, trung tâm đang kiến nghị cơ chế sử dụng tài khoản tạm.

Bốn nhóm sản phẩm được ưu tiên triển khai gồm trái phiếu, quỹ đầu tư, fintech và sở giao dịch hàng hóa. Theo ông Huân, trung tâm được kỳ vọng trở thành kênh bổ sung nguồn vốn cho nền kinh tế, trong bối cảnh tỷ lệ cho vay trên GDP của hệ thống ngân hàng đã vượt 140% và lãi suất trong nước còn tương đối cao.

Cùng với các sản phẩm tài chính truyền thống, thị trường tài sản mã hóa cũng được xem là lĩnh vực có tiềm năng phát triển tại VIFC.

Ông Tô Trần Hòa – Phó Trưởng ban Thường trực, Ban quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết thị trường tài sản mã hóa toàn cầu phát triển nhanh trong những năm gần đây. Theo một số báo cáo quốc tế, Việt Nam hiện có hơn 17 triệu người dùng trên thị trường này, trong khi thị trường chứng khoán đã mất nhiều thời gian để xây dựng cơ sở nhà đầu tư vượt 10 triệu tài khoản.

Tuy nhiên, quy mô người dùng chưa đủ để tạo lợi thế cạnh tranh. Theo ông Hòa, Việt Nam sẽ khó cạnh tranh trực tiếp với những trung tâm tài chính phát triển lâu năm như London, New York hay những nơi thu hút mạnh các tổ chức tài sản mã hóa như Dubai. Thay vào đó, cần có cơ chế đủ rộng và linh hoạt để khuyến khích những sản phẩm, dịch vụ mới có lợi thế riêng.

Một yếu tố quan trọng khác là khả năng luân chuyển dòng tiền. Nhà đầu tư quốc tế cần cơ chế thuận lợi để dòng tiền có thể đi vào và đi ra. Theo ông Hòa, thiết kế sản phẩm và cơ chế luân chuyển dòng tiền có tính quyết định đối với sức hấp dẫn của trung tâm. Các ưu đãi về thuế hay hạ tầng chỉ là điều kiện nền tảng, trong khi khả năng cung cấp sản phẩm phù hợp và tạo thuận lợi cho giao dịch mới là yếu tố giúp thu hút các tổ chức tài chính.

Ở mảng fintech, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân cho biết Fintech Hub ra mắt ngày 14/04 và đã thu hút hơn 20 công ty trong và ngoài nước. Trung tâm cũng đang triển khai cơ chế thử nghiệm thanh toán xuyên biên giới, hướng đến khách du lịch quốc tế có thể sử dụng ứng dụng thanh toán, thẻ Visa, Mastercard hoặc thẻ ngân hàng tại quốc gia của họ khi chi tiêu ở TPHCM, với mục tiêu thuận tiện và giảm chi phí giao dịch.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của các kênh dẫn vốn mới cũng đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải đáp ứng những tiêu chuẩn cao hơn để có thể tiếp cận và sử dụng hiệu quả nguồn vốn.

Chuẩn bị năng lực để chủ động chọn nguồn vốn

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân chia sẻ tại sự kiện – Ảnh: BTC

Theo PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, doanh nghiệp Việt Nam hiện còn khoảng cách đáng kể so với các tiêu chuẩn cần thiết để huy động vốn quốc tế. Để tiếp cận các kênh như phát hành trái phiếu hay cổ phiếu quốc tế, doanh nghiệp cần nâng chuẩn quản trị, hệ thống tài chính – kế toán và có xếp hạng tín nhiệm. Ở cấp độ quốc gia, việc nâng xếp hạng tín nhiệm lên mức đầu tư cũng có ý nghĩa quan trọng, giúp mở rộng khả năng tiếp cận vốn và giảm chi phí huy động.

PGS.TS. Phạm Nguyễn Anh Huy – Giảng viên ngành Tài chính, Đại học RMIT Việt Nam, cũng cho rằng doanh nghiệp cần chủ động hoạch định nhu cầu vốn trong các mốc 1, 3, 5 hoặc 10 năm, thay vì chỉ tìm nguồn vốn khi phát sinh nhu cầu.

Không chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn tài chính, doanh nghiệp còn cần chứng minh tính ổn định và bền vững trong hoạt động. Với những nguồn vốn xanh như trái phiếu xanh, doanh nghiệp phải chứng minh khả năng thực hiện các cam kết đã đưa ra.

Theo ông Huy, doanh nghiệp không nên chỉ chờ dòng vốn quốc tế vào Việt Nam rồi mới tìm cách tiếp cận. Việc cải thiện năng lực hoạt động, quản trị và đổi mới sáng tạo cần được thực hiện từ sớm để doanh nghiệp có thể chủ động lựa chọn nguồn vốn phù hợp.

Huy Khải

FILI

– 18:15 06/11/2026