Căng thẳng Hormuz thổi bùng cơn khát tàu chở dầu, giá tàu vượt đỉnh 2008

Căng thẳng Hormuz thổi bùng cơn khát tàu chở dầu, giá tàu vượt đỉnh 2008

Nhu cầu tàu chở dầu tại Vùng Vịnh tăng vọt, đẩy giá tàu lên mức cao kỷ lục. Nguyên nhân là các quốc gia Trung Đông đang tìm mọi cách duy trì hoạt động xuất khẩu trong bối cảnh các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền vẫn tiếp diễn.

Giá tàu chở dầu cỡ lớn nhất, từ tàu đóng mới đến tàu đã qua sử dụng nhưng còn tương đối mới, đã vượt 130 triệu USD trong quý vừa qua. © Yasser Al-Zayyat/AFP/Getty Images

Theo công ty môi giới tàu biển Braemar, trong quý vừa qua, giá tàu chở dầu cỡ lớn, từ tàu đóng mới đến tàu đã qua sử dụng nhưng còn tương đối mới, đều vượt 130 triệu USD – mức cao nhất kể từ năm 2008. Giá thuê một siêu tàu chở dầu trong một năm cũng đã lên mức kỷ lục.

Một phần nguyên nhân khiến giá tàu tăng là nhu cầu của các quốc gia xuất khẩu dầu trong việc sở hữu hoặc kiểm soát đội tàu riêng, qua đó bảo đảm hàng hóa có thể rời khỏi khu vực.

David Holland, Giám đốc bộ phận mua bán tàu của Braemar, cho biết các nước sản xuất dầu đang tìm kiếm những tàu đã qua sử dụng có thể đưa vào vận hành ngay hoặc ký hợp đồng thuê dài hạn.

“Đối với một số nhà xuất khẩu tại Trung Đông, việc trực tiếp kiểm soát các tài sản vận tải cũng trở nên đặc biệt quan trọng”, ông nói.

Các nhà sản xuất dầu như Iraq, vốn không sở hữu đội tàu riêng, đang phải đưa ra mức chiết khấu sâu hơn để thuyết phục người mua chấp nhận rủi ro đưa tàu qua eo biển Hormuz.

Trong khi đó, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran nhằm mở lại tuyến hàng hải chiến lược này như một phần của thỏa thuận hòa bình rộng hơn đã rơi vào bế tắc trong những tuần gần đây. Iran cũng gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền và cơ sở năng lượng.

Trước tình hình đó, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (Adnoc) và Kuwait Petroleum Corp đã thiết lập mô hình vận chuyển trung chuyển. Dầu được vận chuyển từ bên trong Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bằng một nhóm tàu, sau đó chuyển sang các tàu khác đang chờ ở phía bên kia để tiếp tục hành trình đến các thị trường tiêu thụ.

Abdulkareem Al Masabi, Giám đốc điều hành Adnoc Logistics & Services (Adnoc L&S) – đơn vị vận tải biển thuộc Adnoc – cho biết công ty dự kiến thực hiện “các khoản đầu tư lớn vào tàu đã qua sử dụng” để phục vụ nhu cầu vận chuyển của tập đoàn.

Theo ông, Adnoc đang ngày càng phụ thuộc vào Adnoc L&S để đưa dầu qua điểm nghẽn chiến lược này, nơi trong điều kiện bình thường vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu.

Trong tháng 8, Adnoc đã chi 1.3 tỷ USD để mua 6 siêu tàu chở dầu và 5 tàu chở khí cỡ lớn. Toàn bộ số tàu này sẽ được đưa vào khai thác ngay để phục vụ chuỗi cung ứng của tập đoàn.

Nhờ sở hữu đội tàu riêng, Adnoc vẫn duy trì hoạt động xuất khẩu dầu dù số vụ tấn công nhằm vào tàu của công ty ngày càng tăng. Theo những người am hiểu vấn đề, tần suất các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu Adnoc đã tăng từ khoảng một vụ mỗi 10 ngày trong giai đoạn đầu xung đột lên gần một vụ mỗi ngày trong những tuần gần đây.

Các công ty môi giới tàu biển cho biết sự quan tâm ngày càng lớn từ các quốc gia sản xuất dầu khác cũng đang tiếp tục đẩy giá tàu lên cao, dù chưa có giao dịch mới nào được ký kết.

Theo cơ quan định giá Argus, Saudi Aramco gần đây đã chào bán cho một số khách hàng châu Á các loại dầu thô vốn phải vận chuyển qua eo biển Hormuz. Động thái này cho thấy tập đoàn dầu khí của Ả-rập Saudi có thể đang chuẩn bị tham gia nhóm các nhà xuất khẩu trực tiếp đưa dầu qua điểm nghẽn chiến lược này.

Trong khi đó, công ty vận tải biển Bahri của Ả-rập Saudi cho biết đội tàu của hãng đã đạt quy mô kỷ lục 107 chiếc. Theo các nhà môi giới, Saudi Arabia có thể vẫn cần bổ sung thêm tàu để đáp ứng nhu cầu vận chuyển.

Aramco từ chối bình luận về việc chào bán dầu cho khách hàng châu Á cũng như kế hoạch mở rộng đội tàu.

Không chỉ các quốc gia sản xuất dầu, mức lợi nhuận tăng vọt của ngành vận tải dầu cũng đang thu hút thêm những người mua tàu mới. Theo các công ty môi giới, những chủ tàu có thể nhanh chóng đưa tàu vào hoạt động tại Vùng Vịnh có cơ hội hưởng lợi từ mức chiết khấu lớn mà các nước xuất khẩu đang đưa ra để tìm kiếm đơn vị vận chuyển dầu.

Theo Clarksons, thu nhập trên thị trường giao ngay của nhóm tàu chở dầu lớn nhất đã tăng 20% trong tuần này. Sự khác biệt về khẩu vị rủi ro giữa các chủ tàu cũng đang khiến đội tàu toàn cầu ngày càng phân hóa.

“Các tuyến vận chuyển có mức độ rủi ro cao đang mang lại mức cước cao hơn nhiều. Tuyến Biển Đỏ – Trung Quốc đạt khoảng 318,000 USD/ngày, trong khi các chuyến hàng từ bên trong eo biển Hormuz đến Trung Quốc có thể mang về hơn 550,000 USD/ngày”, Clarksons cho biết.

Theo dữ liệu của công ty phân tích vận tải biển Vortexa, chỉ 29 tàu chở dầu đang thực hiện hơn một nửa số chuyến ra vào eo biển Hormuz.

Trong số này, doanh nghiệp thực hiện nhiều chuyến trung chuyển qua eo biển nhất là hãng vận tải dầu Sinokor của Hàn Quốc. Công ty này đã chi 5.9 tỷ USD để mua tàu chở dầu ngay trước khi xung đột bùng nổ.

“Xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh vẫn đang tiếp tục, nhưng cấu trúc hỗ trợ cho các dòng chảy này đã thay đổi”, bà Claire Jungman, Giám đốc bộ phận thông tin và rủi ro hàng hải tại Vortexa, nhận định. “Phần nguy hiểm nhất của hành trình ngày càng tập trung vào một nhóm tương đối nhỏ các tàu thường xuyên thực hiện các chuyến đi này”.

Vũ Hạo

FILI

– 13:39 20/08/2026