Ba điểm đáng chú ý từ cuộc họp IMF – World Bank

Ba điểm đáng chú ý từ cuộc họp IMF – World Bank

Các nhà hoạch định chính sách tài chính toàn cầu đã dành tuần trước tại Bangkok để nhận diện những rủi ro có thể làm chệch hướng kinh tế thế giới. Nợ công phình to, làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) và những mất cân đối thương mại ngày càng nổi lên trong các cuộc thảo luận, trong khi Trung Quốc – cái tên thường xuyên đứng đầu danh sách những mối lo ngại – không còn giữ vị trí trung tâm như trước.

Cuộc họp thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Nhóm Ngân hàng Thế giới (WB) tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Queen Sirikit (QSNCC), Bangkok, Thái Lan, ngày 16/10/2026.

1. Cảnh giác trước nguy cơ khủng hoảng tài chính

Cuộc họp tại Bangkok là sự kiện đầu tiên được tổ chức tại châu Á kể từ năm 2018, khi hội nghị diễn ra ở Bali, Indonesia. Thái Lan từng đăng cai sự kiện này vào năm 1991, sáu năm trước khi nước này từ bỏ cơ chế neo tỷ giá đồng Baht với USD, châm ngòi cho cuộc khủng hoảng tài chính châu Á.

Năm 2026, những mất cân đối kinh tế toàn cầu, làn sóng bùng nổ AI và khối nợ khổng lồ tích tụ tại các nền kinh tế phát triển thuộc “phương Bắc toàn cầu” đều có thể trở thành mồi lửa cho một cuộc khủng hoảng tài chính mới. Đây là cảnh báo của Kevin Gallagher, Giám đốc Trung tâm Chính sách Phát triển Toàn cầu thuộc Đại học Boston, khi trao đổi với phóng viên tại Bắc Kinh sau khi tham dự các cuộc họp của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB).

IMF đánh giá tích cực triển vọng của những nền kinh tế có lợi thế trong chuỗi cung ứng AI toàn cầu, như Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc. Ngược lại, các quốc gia không có vị thế tương tự đối mặt với triển vọng kém thuận lợi hơn. Tổ chức này cảnh báo làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI đang làm gia tăng khoảng cách giữa các nền kinh tế.

Cơn sốt AI cũng kéo theo nhu cầu vay vốn lớn, đẩy tổng nợ tăng lên và khiến các chính phủ phải cạnh tranh nguồn vốn với khu vực tư nhân, qua đó làm chi phí đi vay tăng cao. IMF cảnh báo nếu AI không tạo ra mức tăng năng suất như kỳ vọng, tác động đối với kinh tế toàn cầu có thể rất nghiêm trọng.

Kevin Gallagher cho biết ông đang theo dõi khả năng phối hợp chính sách giữa IMF, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC). Theo ông, các cơ quan này có thể phối hợp hành động, nhưng nếu đi theo những hướng khác nhau, họ có thể “khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn”.

Bất đồng cũng xuất hiện giữa IMF và Bộ Tài chính Mỹ về triển vọng tài khóa của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cho rằng tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ vẫn chưa đủ để đưa Mỹ vào quỹ đạo tài khóa bền vững, trong bối cảnh nợ liên bang đã vượt 40 ngàn tỷ USD.

David Zervos, cố vấn của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, bác bỏ cảnh báo này. “Cần nhớ rằng các dự báo của họ trong quá khứ đã có nhiều sai sót”, ông nói. “Vì vậy, hãy tiếp nhận những đánh giá đó với sự hoài nghi nhất định”.

Dấu hiệu phối hợp giữa các nền kinh tế lớn cũng còn hạn chế. Theo sơ đồ chỗ ngồi mà CNBC tiếp cận, các quan chức tài chính Trung Quốc và Mỹ ngồi cách xa nhau tại cuộc họp của các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương G20 ở Bangkok hôm thứ Năm.

Phát biểu trước Ủy ban Tiền tệ và Tài chính Quốc tế (IMFC) trong ngày 17/10, Thống đốc PBOC Pan Gongsheng cho biết Trung Quốc ủng hộ IMF tăng cường giám sát những tác động lan tỏa từ “các rủi ro tài khóa của những nền kinh tế phát triển lớn”. Ông cho rằng các quốc gia cần tự giải quyết thâm hụt ngân sách, trong khi những nước có thặng dư nên thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư.

2. Ukraine trở lại tâm điểm căng thẳng

Nga và Ukraine một lần nữa trở thành tâm điểm tại các cuộc họp tuần qua, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước tiếp tục leo thang. Các quan chức Nga cũng trở lại tham dự cuộc họp của các lãnh đạo tài chính G20 bên lề hội nghị IMF trong ngày 15/10.

Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov trực tiếp tham dự cuộc họp G20 lần thứ hai trong năm nay. Trước đó, tại phiên họp hồi tháng 8/2026 ở Asheville, bang Bắc Carolina (Mỹ), sự hiện diện của ông đã vấp phải chỉ trích gay gắt từ các lãnh đạo châu Âu, khiến ông không thể tham gia chụp ảnh chung của nhóm.

Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil tiếp tục phản đối sự hiện diện của phái đoàn Nga. Trong tuyên bố gửi CNBC, ông nhấn mạnh: “Việc giả vờ rằng Nga đã trở lại với tư cách một thành viên G20 bình thường và lại ngồi vào bàn đàm phán sẽ không xảy ra khi tôi còn ở đây, và cũng sẽ không xảy ra với các đại diện châu Âu khác”.

Gần một nửa số đại biểu tham dự Ủy ban Tiền tệ và Tài chính Quốc tế (IMFC) đã rời khỏi phòng khi ông Siluanov phát biểu bằng tiếng Nga trong ngày 17/10. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ukraine Andriy Pyshnyi nói với Reuters rằng ông bất ngờ trước số lượng lớn quan chức tài chính thể hiện sự đoàn kết với Ukraine, đồng thời mô tả đây là “một khoảnh khắc sâu sắc và đầy cảm xúc”.

Sau cuộc họp kéo dài ba giờ vào tối ngày 15/10, Nhóm G7 công bố khoản tài trợ 260 triệu Euro (300 triệu USD) giúp Ukraine sửa chữa cơ sở hạ tầng tại nhà máy điện hạt nhân Chornobyl. Nhóm dự kiến nâng tổng số tiền cam kết lên 500 triệu Euro – đủ để trang trải toàn bộ dự án – tại hội nghị các nhà tài trợ ở Paris vào tháng tới.

Trong khi đó, IMF cảnh báo nợ công gia tăng đang thu hẹp dư địa tài khóa của các chính phủ, hạn chế khả năng chi tiêu cho những ưu tiên như quốc phòng.

3. Trung Quốc không còn là tâm điểm

Trung Quốc từng giữ vị trí nổi bật tại hội nghị IMF năm 2018, khi cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung vừa bắt đầu. Tuy nhiên, tại các cuộc họp năm nay, quốc gia này ít được nhắc đến trong những phiên thảo luận và cuộc phỏng vấn bên lề hội nghị.

Tim Adams, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Viện Tài chính Quốc tế (IIF) có trụ sở tại Washington, D.C., cho biết Trung Quốc hiếm khi xuất hiện trong các cuộc trao đổi của ông trong những chuyến thăm Singapore và Bangkok gần đây.

“Trước đây, chúng ta hẳn đã dành nhiều thời gian thảo luận về quan hệ Mỹ-Trung, tác động của Trung Quốc đối với làn sóng gia tăng xuất khẩu hàng hóa sang châu Âu lần thứ hai, cũng như ảnh hưởng của nước này đến thương mại và sản xuất toàn cầu. Nhưng thực tế, những chủ đề đó hầu như không được đề cập”, ông Adams nói với CNBC trong cuộc phỏng vấn vào ngày 16/10.

Theo ông, một nguyên nhân là quan hệ Mỹ – Trung dường như đã đạt đến mức độ ổn định nhất định, giúp nhà đầu tư giảm bớt lo ngại về Trung Quốc như một nguồn rủi ro.

“Nhận thức chung hiện nay là mối quan hệ này ổn định và vững chắc, không có nhiều căng thẳng rõ rệt ngoài những vấn đề dai dẳng đã tồn tại từ lâu”, ông Adams nhận định.

Ông cho biết nhà đầu tư vẫn ngần ngại rót vốn đầu tư trực tiếp vào Trung Quốc, nhưng ngày càng quan tâm đến các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của doanh nghiệp công nghệ nước này. Trái phiếu Trung Quốc cũng thu hút sự chú ý đáng kể, trong khi đồng nhân dân tệ duy trì ổn định hoặc tăng giá nhẹ.

“Có vẻ Trung Quốc hiện được đánh giá như một nguồn rủi ro thông thường, tương tự những yếu tố khác, thay vì bị xem là một trường hợp đặc biệt và khác biệt”, ông Adams nói.

Vương Đông

FILI

– 10:24 20/10/2026