[Longform] CEO Kafi: IPO là cột mốc lớn, nhưng niềm tin với nhà đầu tư là câu chuyện dài hạn

TẬP SAN IR AWARDS 2026: QUẢN TRỊ NIỀM TIN – KIẾN TẠO GIÁ TRỊ

CEO Kafi: IPO là cột mốc lớn, nhưng niềm tin với nhà đầu tư là câu chuyện dài hạn

IPO có thể là một cột mốc quan trọng, nhưng niềm tin với nhà đầu tư không thể được xây dựng trong một sớm một chiều. Theo ông Trịnh Thanh Cần – Thành viên HĐQT, Tổng Giám đốc Chứng khoán Kafi, doanh nghiệp cần chuẩn bị nền tảng Quan hệ nhà đầu tư (IR) từ trước khi bước vào thị trường đại chúng, bởi “chuẩn bị IR thực chất cũng là chuẩn bị chính doanh nghiệp cho giai đoạn phát triển tiếp theo”.

Từ hành trình tái cấu trúc và xây dựng nền tảng tại Chứng khoán Kafi, ông Trịnh Thanh Cần cho rằng IR cần được nhìn nhận rộng hơn hoạt động công bố thông tin. Đó là quá trình giúp doanh nghiệp giải thích rõ chiến lược, lắng nghe phản hồi từ thị trường và từng bước xây dựng niềm tin với nhà đầu tư.

Trong cuộc trao đổi với chúng tôi, ông Trịnh Thanh Cần chia sẻ về vai trò của IR trong các cột mốc phát triển của doanh nghiệp, lý do cần xây dựng IR từ trước khi bước lên thị trường đại chúng, và cách Kafi chuẩn bị nền tảng cho những kế hoạch lớn hơn.

Thưa ông, IR cần đóng vai trò như thế nào trong việc giúp thị trường hiểu đúng về chiến lược, năng lực tăng trưởng và giá trị nội tại của doanh nghiệp, đặc biệt khi doanh nghiệp bước vào một giai đoạn phát triển mới?

Ông Trịnh Thanh Cần: Theo tôi, IR cần giúp nhà đầu tư trả lời được ba câu hỏi: “Doanh nghiệp đang ở đâu?”, “muốn đi đến đâu?” và “có cơ sở gì để thực hiện mục tiêu đó?”.

Một giai đoạn phát triển mới có thể bắt đầu từ IPO, nhưng cũng có thể đến khi doanh nghiệp mở rộng quy mô, thay đổi mô hình kinh doanh, tái cơ cấu vốn hoặc bước sang một hướng tăng trưởng mới. Ở những thời điểm như vậy, khoảng cách thông tin giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư thường lớn hơn bình thường, và đây chính là lúc vai trò của IR trở nên quan trọng nhất.

IR có vai trò kết nối những thông tin đó với góc nhìn của nhà đầu tư. Nhà đầu tư cần hiểu mô hình doanh nghiệp đang kinh doanh, động lực tăng trưởng, tình hình tài chính hiện tại, cơ hội và những rủi ro cần lưu ý. Doanh nghiệp cũng cần giải thích việc lựa chọn hướng đi đó, các phân bổ nguồn lực và những điều kiện cần thiết để thực hiện kế hoạch.

Khi có đầy đủ thông tin, nhà đầu tư sẽ có cơ sở để tự đánh giá doanh nghiệp, hình thành niềm tin và đưa ra mức định giá phù hợp. Quyết định có bỏ vốn hay không thuộc về nhà đầu tư, nhưng IR cần đảm bảo họ có đủ thông tin cần thiết để đưa ra quyết định đó.

Hoạt động IR cũng cần có trọng tâm, tập trung vào những thông tin thực sự ảnh hưởng đến việc đánh giá triển vọng và giá trị doanh nghiệp, thay vì cung cấp quá nhiều thông tin nhưng khó giúp nhà đầu tư nhìn ra vấn đề chính. Mục tiêu là giúp thị trường hiểu đúng mô hình kinh doanh, chiến lược tăng trưởng đến năng lực tài chính, cơ hội và rủi ro.

Như vậy, IR cần được chuẩn bị như thế nào để không chỉ dừng lại ở việc công bố và truyền tải thông tin?

– Trước tiên tôi muốn chia sẻ rằng điểm quan trọng nhất là IR phải bắt đầu từ chất lượng quản trị bên trong doanh nghiệp. Nếu dữ liệu chưa được chuẩn hóa, các bộ phận chưa có cách theo dõi thống nhất hoặc thông tin giữa các đơn vị chưa đồng nhất, thì rất khó để IR có thể cung cấp cho thị trường một bức tranh rõ ràng.

Vì vậy, khi xây dựng IR, doanh nghiệp cần đồng thời chuẩn hóa hệ thống dữ liệu, quy trình báo cáo và cơ chế phối hợp giữa các bộ phận. Hội đồng quản trị, Ban điều hành, tài chính, kế toán, pháp chế, quản trị rủi ro và IR cần phối hợp rõ ràng để thông tin đưa ra thị trường chính xác và nhất quán.

Nhưng theo tôi, IR còn có một vai trò khác mà doanh nghiệp đôi khi chưa khai thác hết: Đưa góc nhìn của thị trường trở lại bên trong doanh nghiệp.

Nhà đầu tư và các chuyên viên phân tích thường đặt những câu hỏi rất cụ thể về kết quả kinh doanh, chiến lược, phân bổ vốn hay rủi ro. Những câu hỏi đó giúp Ban lãnh đạo nhìn doanh nghiệp từ một góc độ khác. Có những vấn đề nội bộ cho là đã rõ, nhưng thị trường lại chưa hiểu; cũng có những vấn đề thị trường đặt ra mà doanh nghiệp cần xem xét nghiêm túc hơn.

Nếu doanh nghiệp thực sự tiếp nhận những phản hồi đó, IR sẽ tạo ra một vòng phản hồi giữa thị trường và Ban lãnh đạo: Doanh nghiệp cung cấp thông tin, thị trường phản hồi, và những phản hồi phù hợp được đưa trở lại quá trình quản trị. Khi đó, IR sẽ trở thành một bộ phận gắn với quản trị doanh nghiệp thay vì chỉ đứng ở cuối quy trình để truyền tải thông tin.

Từ góc độ quản trị tại Kafi, ông cho rằng doanh nghiệp cần chuẩn bị những năng lực và nền tảng nào từ bên trong để hoạt động IR có thể đồng hành lâu dài với các cột mốc phát triển mới?

Hành trình của Kafi từ giai đoạn tái cấu trúc năm 2022, chúng tôi lựa chọn tập trung xây dựng nền tảng trước khi hướng tới những cột mốc lớn hơn.

Trong những năm đầu, Kafi tập trung vào đội ngũ nhân sự, hạ tầng công nghệ, quản trị rủi ro và hoàn thiện danh mục sản phẩm. Sau khi những nền tảng này được củng cố, doanh nghiệp mới tiếp tục chuẩn bị cho các kế hoạch tăng vốn và hướng tới niêm yết trên HOSE.

Để IR có thể làm tốt, trước hết doanh nghiệp phải có nội lực đủ tốt. Hệ thống dữ liệu phải đáng tin cậy, quản trị rủi ro phải được đặt đúng vị trí, đội ngũ phải hiểu rõ hoạt động kinh doanh và Ban lãnh đạo phải có khả năng giải thích rõ chiến lược của mình.

Một doanh nghiệp có thể xây dựng một bộ tài liệu rất tốt cho nhà đầu tư, nhưng sau khi trở thành công ty đại chúng, thị trường sẽ kiểm chứng tất cả những điều đó bằng kết quả thực tế. Vì vậy, chuẩn bị IR thực chất cũng là chuẩn bị chính doanh nghiệp cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Qua đó, ông muốn gửi gắm thông điệp gì đến các doanh nghiệp đang trên hành trình xây dựng niềm tin với nhà đầu tư?

Từ kinh nghiệm tại Kafi, chúng tôi cho rằng không nên quá chú trọng vào việc lựa chọn một thời điểm đẹp để xuất hiện trên thị trường, mà cần chuẩn bị để khi thời điểm đến, doanh nghiệp đã sẵn sàng.

Điển hình như IPO, là một cột mốc quan trọng, nhưng sau đó doanh nghiệp sẽ bước vào giai đoạn mà mọi cam kết đều được thị trường kiểm chứng thường xuyên hơn. IR sẽ không phải là công việc để doanh nghiệp “kể một câu chuyện hay”, mà là cách để thị trường hiểu đúng hơn về những gì doanh nghiệp đang thực sự xây dựng.

Như ông vừa chia sẻ, IPO là một cột mốc quan trọng. Tuy nhiên, xây dựng niềm tin với nhà đầu tư lại là một quá trình dài hạn. Vậy doanh nghiệp cần làm gì để xây dựng niềm tin và quản trị kỳ vọng của nhà đầu tư một cách thực chất, bền vững, thay vì chỉ tập trung vào việc tạo dựng câu chuyện trước IPO?

– Điều quan trọng trước IPO là doanh nghiệp phải đưa ra một câu chuyện có cơ sở và có thể thực hiện được. Nhà đầu tư cần hiểu lợi thế của doanh nghiệp, nền tảng tăng trưởng và những rủi ro có thể ảnh hưởng đến kế hoạch. Kỳ vọng đưa ra cũng cần phù hợp với năng lực thực tế của doanh nghiệp.

Sau khi huy động vốn, việc sử dụng nguồn vốn và tiến độ thực hiện các kế hoạch đã cam kết sẽ được nhà đầu tư theo dõi rất sát. Doanh nghiệp cần cập nhật đầy đủ, những phần còn chậm và nguyên nhân của sự thay đổi nếu có.

Trong kinh doanh, việc phải điều chỉnh kế hoạch là rất bình thường. Khi kết quả không đạt như kế hoạch hoặc thị trường xuất hiện những yếu tố ngoài dự kiến, doanh nghiệp cần giải thích rõ nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng và hướng xử lý.

Tôi cho rằng nhà đầu tư có thể chấp nhận một kết quả chưa đạt kỳ vọng nếu doanh nghiệp trao đổi thẳng thắn và cho thấy mình đang xử lý vấn đề như thế nào. Điều làm mất niềm tin thường là thông tin thiếu nhất quán hoặc doanh nghiệp không thực hiện những gì đã cam kết mà không có giải thích rõ ràng.

Niềm tin với nhà đầu tư được hình thành qua quá trình doanh nghiệp thực hiện những điều mình đã nói. Đặc biệt, khi gặp khó khăn, cách doanh nghiệp đối diện và trao đổi với thị trường sẽ cho thấy rõ nhất mức độ minh bạch và khả năng thực thi của Ban lãnh đạo.

Sau khi doanh nghiệp bước vào thị trường đại chúng, IR cần thay đổi như thế nào để duy trì tính nhất quán giữa cam kết và thực thi, đồng thời xây dựng cơ chế đối thoại và mối quan hệ dài hạn với cổ đông, nhà đầu tư?

– Sau khi trở thành công ty đại chúng, IR cần chuyển từ “chuẩn bị cho một cột mốc” sang “duy trì một mối quan hệ dài hạn”. Trước và sau IPO, doanh nghiệp cần duy trì sự nhất quán trong thông tin và chủ động cập nhật cho nhà đầu tư về tiến độ thực hiện các kế hoạch. Như tôi đã chia sẻ, biến động trên thị trường hoàn toàn có thể tác động đến khả năng hoàn thành các mục tiêu đã đề ra, nhưng điều quan trọng hơn là cách doanh nghiệp giải thích nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng và đưa ra hướng xử lý.

IR là kênh để doanh nghiệp lắng nghe thị trường. Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng cơ chế đối thoại thực chất để nhà đầu tư có cơ hội đặt câu hỏi. Không phải mọi ý kiến đều có thể được đáp ứng, nhưng việc doanh nghiệp chủ động lắng nghe và phản hồi một cách minh bạch sẽ giúp mối quan hệ giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư trở nên bền vững hơn.

Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp từng bước xây dựng một nền tảng nhà đầu tư phù hợp, thay vì tiếp cận thị trường theo một cách giống nhau với tất cả các nhóm nhà đầu tư.

Chẳng hạn, có những doanh nghiệp phù hợp với nhà đầu tư cá nhân nhờ câu chuyện tăng trưởng và mô hình kinh doanh dễ tiếp cận, nhưng cũng có doanh nghiệp cần những nhà đầu tư tài chính có tầm nhìn dài hạn, hoặc nhà đầu tư chiến lược có thể mang lại thêm nguồn lực, thị trường và cơ hội hợp tác. IR giúp doanh nghiệp nhận diện được những khác biệt đó và hiểu nhóm nhà đầu tư nào có thể đồng hành với mình trong từng giai đoạn phát triển.

Khi quy mô nhà đầu tư ngày càng đa dạng, doanh nghiệp cũng cần nâng cao chuẩn mực trong hoạt động IR, từ chất lượng công bố thông tin, khả năng tiếp cận thông tin bằng tiếng Anh cho đến việc từng bước tiệm cận các thông lệ quản trị phù hợp với doanh nghiệp đại chúng. Mục tiêu cuối cùng vẫn là tạo ra một cơ chế trao đổi hai chiều rõ hơn theo thời gian.

Qua những gì đã chia sẻ, ông có đồng tình với quan điểm rằng doanh nghiệp cần xây dựng nền tảng IR từ sớm?

– Tôi đồng tình với quan điểm này.

Việc chuẩn bị IR từ sớm sẽ giúp doanh nghiệp làm quen với những yêu cầu của thị trường đại chúng trước khi chính thức bước vào thị trường. Quá trình này cũng giúp doanh nghiệp từng bước hoàn thiện cách tổ chức dữ liệu, quản trị rủi ro và giải trình với các bên liên quan.

Việc xây dựng IR trước IPO giúp giảm bất cân xứng thông tin giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư. Khi nhà đầu tư có thời gian tìm hiểu về doanh nghiệp, theo dõi quá trình phát triển và kiểm chứng những thông tin được cung cấp, niềm tin sẽ được hình thành một cách bền vững hơn. Khi đã có được nền tảng niềm tin đó, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong việc tiếp cận và huy động vốn trên thị trường, tiết kiệm thời gian và chi phí trong quá trình tiếp cận nguồn vốn. Đây là một lợi ích kinh tế thực tế mà IR có thể mang lại cho doanh nghiệp.

Ngoài ra, giá trị của việc xây dựng IR từ sớm nằm ở việc doanh nghiệp có thời gian để tạo dựng một quá trình mà thị trường có thể quan sát và kiểm chứng.

IPO có thể là một cột mốc quan trọng, nhưng nền tảng niềm tin với nhà đầu tư cần được xây dựng từ trước đó.

Trân trọng cảm ơn ông!

Huy Khải

FILI

– 10:00 03/09/2026