Vì sao nợ toàn cầu tăng mạnh lên kỷ lục 348,000 tỷ USD?

Vì sao nợ toàn cầu tăng mạnh lên kỷ lục 348,000 tỷ USD?

Nợ toàn cầu đã tăng gần 29,000 tỷ USD lên mức kỷ lục 348,000 tỷ USD trong năm ngoái, theo một báo cáo của Viện Tài chính Quốc tế (IIF). Tổ chức này cảnh báo gánh nặng nợ sẽ còn gia tăng trong những năm tới khi các Chính phủ mở rộng chi tiêu, đặc biệt trong lĩnh vực quốc phòng.

IIF cho biết đầu tư của các chính phủ vào an ninh quốc gia là động lực chính khiến nợ toàn cầu tăng thêm 28.8,000 tỷ USD trong năm qua. Chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ liên quan cũng góp phần tạo nên mức tăng lớn nhất của nợ toàn cầu kể từ đại dịch Covid-19.

Số liệu của IIF, bao gồm nợ của Chính phủ, doanh nghiệp và hộ gia đình, cho thấy tỷ lệ nợ toàn cầu so với GDP đã giảm năm thứ năm liên tiếp, xuống khoảng 308% GDP. Tỷ lệ nợ/GDP được xem là chỉ báo quan trọng về khả năng trả nợ của các bên vay.

Tuy nhiên, tổ chức đại diện ngành ngân hàng này lưu ý rằng mức giảm tỷ lệ nợ/GDP hoàn toàn đến từ khu vực tư nhân, trong khi nợ chính phủ tính theo tỷ trọng GDP vẫn tiếp tục gia tăng.

Ông Gordon Shannon, nhà quản lý quỹ tại TwentyFour Asset Management, cho rằng số liệu này là “một lời nhắc nhở nữa” rằng dù thị trường chú ý đến lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp để tài trợ cho chi tiêu AI, thì “chính các Chính phủ mới thực sự là bên thúc đẩy nguồn cung”.

Lượng phát hành nợ chính phủ ở mức kỷ lục đã góp phần đẩy chi phí vay của nhiều quốc gia tăng cao trong những năm gần đây, trong bối cảnh nhiều ngân hàng trung ương thu hẹp các chương trình mua trái phiếu quy mô lớn triển khai từ thời Covid-19.

Điều này thể hiện qua việc lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm tăng diện rộng, với Mỹ và Anh dao động quanh mức 4%. Ngay cả Đức – được xem là chuẩn mực an toàn của khu vực Eurozone – cũng chứng kiến lợi suất trái phiếu cùng kỳ hạn tăng từ mức âm vài năm trước lên trên 2%.

Chi phí vay dài hạn, vốn chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ lo ngại về nguồn cung trái phiếu, đã tăng nhanh hơn so với lãi suất ngắn hạn, khiến đường cong lợi suất chính phủ dốc lên.

IIF cảnh báo rằng sự kết hợp giữa mở rộng tài khóa do chi tiêu quốc phòng, lãi suất thấp hơn và việc nới lỏng giám sát tài chính có thể khiến nợ toàn cầu tiếp tục phình to trong những năm tới.

Tại châu Âu, nơi các Chính phủ đã tăng mạnh chi tiêu quốc phòng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng, tỷ lệ nợ/GDP có thể tăng thêm hơn 18 điểm phần trăm vào năm 2035, theo dự báo của IIF.

Ông Trump, người yêu cầu các thành viên châu Âu của NATO nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP, cũng cam kết tăng chi tiêu quốc phòng của Mỹ thêm khoảng 500 tỷ USD, lên 1,500 tỷ USD vào năm 2027.

IIF cho biết gánh nặng nợ tại các nền kinh tế mới nổi lớn cũng đang gia tăng, đặc biệt tại Trung Quốc, Brazil, Mexico và Nga.

Vương Đông

FILI

– 11:26 26/02/2026