Xuất khẩu dầu của Mỹ bùng nổ giữa chiến sự Iran

Xuất khẩu dầu của Mỹ bùng nổ giữa chiến sự Iran

Xuất khẩu dầu thô của Mỹ được dự báo sẽ đạt kỷ lục trong tháng 4 khi các khách hàng châu Á tìm kiếm nguồn thay thế cho dầu Trung Đông bị gián đoạn do chiến tranh Iran.

Theo hãng nghiên cứu Kpler, trong tháng 4, xuất khẩu có thể tăng gần một phần ba lên 5.2 triệu thùng/ngày, từ mức 3.9 triệu thùng/ngày trong tháng 3. Nhu cầu từ khách hàng châu Á dự kiến tăng 82% lên 2.5 triệu thùng/ngày.

Theo Kpler, hiện có 68 tàu chở dầu đang trên đường đến Mỹ, so với 24 tàu trong tuần trước khi chiến tranh bắt đầu ngày 28/02. Mức trung bình năm ngoái là 27 tàu.

“Một hạm đội tàu chở dầu đang đổ về đây”, ông Matt Smith, Chuyên gia phân tích tại Kpler, cho biết.

Hơn chục tàu chở dầu đang đi đến Mỹ

Đà tăng xuất khẩu cho thấy vai trò ngày càng lớn của Mỹ như một nhà cung ứng “điều tiết” toàn cầu. Tuy nhiên, nhu cầu mạnh từ châu Á cũng có thể đẩy giá dầu nội địa Mỹ tăng, làm gia tăng lo ngại về một đợt lạm phát mới do cuộc chiến Iran của Tổng thống Donald Trump.

Châu Á đặc biệt dễ tổn thương trước gián đoạn nguồn cung, khi khoảng 80% lượng dầu và sản phẩm dầu đi qua eo biển Hormuz năm 2025 được vận chuyển tới Trung Quốc và các nước trong khu vực.

Thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran đã làm dấy lên hy vọng tuyến vận tải quan trọng này sẽ được mở lại hoàn toàn. Tuy nhiên, Iran cho biết đã đóng eo biển trong ngày 08/04 sau các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.

Việc gián đoạn kéo dài nhiều tuần tại tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đã khiến giá dầu WTI của Mỹ tăng hơn 50% trước khi thông tin ngừng bắn khiến thị trường giảm mạnh.

Xuất khẩu tăng mạnh cũng góp phần đẩy giá dầu lên cao, với dầu WTI có lúc vượt 110 USD/thùng – mức cao nhất trong bốn năm – và vẫn cao hơn hơn 40% so với trước chiến tranh dù đã có thỏa thuận đình chiến.

Chi phí nhiên liệu tăng đang trở thành vấn đề chính trị đối với Tổng thống Trump. Trong năm 2025, ông quay lại Nhà Trắng với cam kết giảm một nửa giá năng lượng. Một khảo sát của Pew Research Center cho thấy gần 70% người Mỹ lo ngại về việc giá tăng do chiến tranh Iran.

Tỷ lệ ủng hộ ông Trump đã giảm mạnh, trong khi giá xăng tại Mỹ vượt 4 USD/gallon lần đầu sau 4 năm. Giá dầu diesel – yếu tố quan trọng cho vận tải và nông nghiệp – đang tiến gần mức kỷ lục 5.81 USD/gallon.

Chính quyền Trump đã công bố kế hoạch giải phóng hơn 170 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu Chiến lược (SPR) và nới lỏng quy định môi trường nhằm kiềm chế giá nhiên liệu. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng động thái này có thể phản tác dụng khi khiến dầu Mỹ trở nên hấp dẫn hơn đối với người mua nước ngoài.

“Việc chính quyền Mỹ cố gắng kiềm chế giá dầu trong nước lại vô tình khiến dầu Mỹ trở nên hấp dẫn hơn trên thị trường quốc tế”, ông Smith cho biết.

Dù việc xả kho dự trữ chiến lược giúp bổ sung tồn kho và kiềm chế lạm phát nhiên liệu, sản lượng nội địa không tăng đủ nhanh để bù đắp, ông nói thêm. Theo Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright, lượng dầu xả ra từ SPR chỉ khoảng 1-1.5 triệu thùng/ngày, trong khi Mỹ tiêu thụ khoảng 20 triệu thùng/ngày và chiến tranh đã làm gián đoạn 10-15 triệu thùng/ngày nguồn cung từ Vùng Vịnh.

Bà Susan Bell từ Rystad cho biết nhập khẩu dầu từ Venezuela – nơi Mỹ gần đây kiểm soát thực tế ngành dầu khí – cũng góp phần hỗ trợ xuất khẩu của Mỹ.

“Xu hướng nhập khẩu từ Venezuela đang tăng, điều này sẽ đẩy nhiều dầu WTI ra thị trường xuất khẩu”, bà nói.

Nhiều nhà máy lọc dầu Mỹ được thiết kế để xử lý dầu nặng từ Venezuela và Canada, do đó lượng dầu đá phiến nhẹ trong nước có thể được xuất khẩu nhiều hơn.

Giá nhiên liệu tăng đã khiến một số chính trị gia kêu gọi cấm xuất khẩu dầu. Nghị sĩ Dân chủ Brad Sherman cho biết ông sẽ đề xuất đạo luật “không xuất khẩu dầu Mỹ trong thời chiến Iran” nhằm ưu tiên ổn định giá trong nước.

Chính quyền Trump hiện chưa xem xét lệnh cấm xuất khẩu, do lo ngại điều này có thể khiến một số sản phẩm dầu bị “kẹt” trong nước và buộc các nhà máy lọc dầu phải cắt giảm sản lượng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo Nhà Trắng có thể thay đổi quan điểm nếu giá nhiên liệu tiếp tục tăng trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11.

“Chúng tôi tin rằng chính quyền hiểu rõ những hệ quả ngoài ý muốn của việc kiểm soát xuất khẩu. Nhưng một ý tưởng bị bác bỏ ở mức 4 USD/gallon có thể được xem xét lại khi giá lên 6 USD/gallon”, ông Kevin Book từ ClearView Energy Partners nhận định.

Vương Đông

FILI

– 13:21 09/04/2026