VN-Index giảm kỷ lục: Không nên vội vã “bắt dao rơi”

VN-Index giảm kỷ lục: Không nên vội vã “bắt dao rơi”

Giữa lúc tâm lý hoảng loạn lan rộng và hàng loạt cổ phiếu nằm sàn, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư tuyệt đối không vội vã “bắt dao rơi”, thay vào đó, bảo vệ nguồn vốn và kiên nhẫn chờ đợi tín hiệu hồi phục rõ ràng.

Kết phiên 09/03, VN-Index giảm hơn 115 điểm (-6.51%), còn 1,652.79 điểm, ghi nhận phiên giảm điểm kỷ lục về mặt điểm số. Tương tự, HNX-Index cũng giảm 7.21%, còn 235.36 điểm. Toàn thị trường có 350 mã giảm sàn, 509 mã giảm giá, và chỉ có 54 mã tăng giá, 9 mã tăng trần.

Không nên “bắt dao rơi”, chờ tín hiệu hồi phục

Lý giải về nguyên nhân đằng sau phiên giảm điểm kỷ lục của thị trường chứng khoán hôm 09/03, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân – Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM cho rằng, đây là hệ quả tất yếu từ những diễn biến tiêu cực của bức tranh kinh tế – chính trị toàn cầu. Nguyên nhân của nhịp lao dốc này bắt nguồn từ tình hình căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran, khiến giá dầu thế giới tăng vọt. Hiện tượng này trực tiếp làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về áp lực lạm phát và bóng ma suy thoái kinh tế bao trùm toàn cầu. Sự hoảng loạn này không chỉ bao phủ thị trường Việt Nam mà còn giáng đòn mạnh lên toàn bộ các thị trường chứng khoán quốc tế. Riêng tại thị trường trong nước, đà giảm sâu còn bị khuếch đại bởi yếu tố tâm lý đám đông. Thông thường, khi đối diện với các thông tin vĩ mô bất lợi, tâm lý hoảng loạn lan truyền rất nhanh, dẫn đến các đợt bán tháo ồ ạt khiến hàng loạt cổ phiếu giảm kịch biên độ.

Về việc nhịp điều chỉnh này sẽ kéo dài trong bao nhiêu phiên, thực tế rất khó để đưa ra dự báo chính xác bằng những con số cụ thể. Diễn biến của thị trường hiện tại đang bị chi phối mạnh mẽ bởi tình hình chiến sự và các bất ổn địa chính trị tại khu vực Trung Đông – những yếu tố vốn dĩ luôn thay đổi khó lường theo từng ngày, từng giờ. Tâm lý thị trường sẽ dao động liên tục giữa bi quan và kỳ vọng tùy thuộc vào các luồng tin tức mới. Tuy nhiên, sau cú sốc tâm lý ban đầu, nhà đầu tư thường sẽ dần bình tĩnh lại. Do đó, dù xu hướng chung vẫn còn nhiều “tiêu cực”, nhưng xác suất cao là các phiên giao dịch tiếp theo sẽ dần hãm đà rơi và khó lặp lại tình trạng giảm sàn diện rộng một cách cực đoan như phiên hôm nay.

Đứng trước bối cảnh thị trường biến động mạnh, chiến lược khôn ngoan nhất dành cho các nhà đầu tư không phải là vội vã hành động, mà là duy trì trạng thái quan sát tích cực. “Mặc dù các đợt sụt giảm sâu luôn mang đến những mức giá chiết khấu hấp dẫn và là thời điểm tốt để tích lũy tài sản, nhưng việc vội vàng tham gia giải ngân ngay lúc này tiềm ẩn rủi ro cực lớn. Hành động vội vã mua vào khi đà rơi chưa kết thúc chẳng khác nào nỗ lực “bắt dao rơi”. Thay vào đó, nhà đầu tư nên kiên nhẫn chờ đợi thị trường xuất hiện những tín hiệu hồi phục và xác nhận vùng cân bằng rõ ràng rồi mới quyết định tham gia để bảo vệ an toàn cho nguồn vốn”, ông Huân nói thêm.

Trong trường hợp nhà đầu tư vẫn quyết định giải ngân dựa trên chiến lược đầu tư dài hạn, khâu lựa chọn mã cổ phiếu sẽ đóng vai trò sống còn. Tiêu chí quan trọng nhất lúc này là tìm kiếm những doanh nghiệp được hưởng lợi hoặc có khả năng “miễn nhiễm” trước các cú sốc địa chính trị. Nhóm ngành tiêu dùng thiết yếu là một ví dụ điển hình cho chiến lược phòng thủ này. Bất chấp những bất ổn kinh tế hay sự leo thang của giá cả, nhu cầu sử dụng các sản phẩm thiết yếu của người dân vẫn luôn được duy trì ở mức ổn định. Việc trú ẩn dòng tiền vào các cổ phiếu phòng thủ có nền tảng kinh doanh thiết thực sẽ mang lại biên độ an toàn cao hơn rất nhiều so với việc nắm giữ các cổ phiếu mang tính đầu cơ hay có mức độ rủi ro biến động lớn trong giai đoạn nhạy cảm này.

Chờ dòng tiền tái định vị

Ông Nguyễn Quang Huy – CEO Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi cho rằng diễn biến này là kết quả tất yếu từ sự cộng hưởng giữa nhu cầu tái cân bằng nội tại sau chuỗi ngày tăng nóng và sức ép từ các rủi ro địa chính trị toàn cầu. Trước đó, VN-Index đã có giai đoạn bứt tốc ấn tượng, tiến sát vùng đỉnh lịch sử kéo theo mặt bằng định giá của nhiều cổ phiếu, đặc biệt là nhóm vốn hóa lớn và đầu cơ, tăng vọt trong thời gian ngắn. Do vậy, khi chạm đến các ngưỡng kháng cự kỹ thuật quan trọng, tâm lý chốt lời và xu hướng rút ròng dòng tiền ngắn hạn để bảo toàn lợi nhuận đã kích hoạt một nhịp điều chỉnh tự nhiên nhằm giảm bớt trạng thái hưng phấn quá mức.

Đóng vai trò là chất xúc tác là những diễn biến căng thẳng quân sự đang leo thang tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là giữa Iran, Israel và Mỹ. Khu vực này vốn được xem là trung tâm năng lượng của thế giới, do đó mọi nguy cơ xung đột lan rộng đều dấy lên lo ngại sâu sắc về sự gián đoạn các tuyến vận chuyển năng lượng và thương mại quốc tế. Hệ quả trực tiếp là viễn cảnh giá dầu thô như Brent hay WTI có thể tăng vọt, kéo theo gánh nặng chi phí sản xuất, vận tải và làm dấy lên bóng ma lạm phát. Chuỗi tác động này có nguy cơ buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn, trực tiếp làm sụt giảm khẩu vị rủi ro và khiến dòng vốn đầu tư toàn cầu trở nên vô cùng thận trọng đối với các thị trường mới nổi như Việt Nam.

Trong bối cảnh tâm lý thị trường đang cực kỳ nhạy cảm trước những biến số vĩ mô, đà giảm đã nhanh chóng tạo ra hiệu ứng lan rộng. Lực bán tháo trên diện rộng không chỉ xuất phát từ động thái chủ động hạ tỷ trọng của các nhà đầu tư ngắn hạn khi nhận thấy tín hiệu rủi ro, mà còn bị khuếch đại mạnh mẽ bởi áp lực giao dịch ký quỹ (margin). Theo ông Huy, khi giá cổ phiếu lao dốc nhanh, các lệnh bán kỹ thuật bị kích hoạt tự động, tạo ra hiện tượng “wash-out” nhằm rũ bỏ triệt để dòng tiền yếu ra khỏi thị trường chỉ trong một thời gian ngắn.

Cú sốc hiện tại của VN-Index là kịch bản có thể lý giải được. Bất kỳ chu kỳ tăng trưởng dài hạn nào cũng cần những nhịp điều chỉnh sâu để giải tỏa áp lực định giá, thiết lập lại mặt bằng giá hợp lý hơn và tạo vùng cân bằng mới. Do đó, thay vì nhìn nhận phiên giảm điểm diện rộng này như một tín hiệu tiêu cực đơn thuần, giới đầu tư có thể xem đây là một bước lùi cần thiết, tạo cơ hội để dòng tiền có thời gian tái định vị và xây dựng nền tảng vững chắc hơn cho chu kỳ vận động tiếp theo của thị trường.

Cát Lam

FILI

– 15:29 09/03/2026