Trung Quốc siết xuất khẩu phân bón, sử dụng kho dự trữ chiến lược

Trung Quốc siết xuất khẩu phân bón, sử dụng kho dự trữ chiến lược

Trung Quốc thắt chặt kiểm soát xuất khẩu phân bón khi giá toàn cầu tăng vọt trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và gián đoạn nguồn cung, làm gia tăng khó khăn cho nông dân trên toàn thế giới.

Theo các nguồn tin thân cận, Bắc Kinh đã yêu cầu các doanh nghiệp xuất khẩu tạm dừng các lô hàng phân bón hỗn hợp nitơ – kali ra nước ngoài, nhằm ưu tiên nguồn cung trong nước và bảo vệ ngành nông nghiệp.

Động thái này diễn ra sau khi chi phí phân bón tăng mạnh do chiến sự và biến động trên thị trường năng lượng, khiến các đầu vào sản xuất như khí tự nhiên trở nên đắt đỏ hơn. Quyết định hạn chế xuất khẩu của Trung Quốc được xem là cú sốc đối với thị trường quốc tế vốn đã phải đối mặt với chuỗi cung ứng bị thắt chặt.

Các nước sản xuất nông nghiệp lớn ở Bắc Mỹ và Mỹ Latinh, vốn phụ thuộc nhiều vào phân bón nhập khẩu, đang đối mặt với mức độ bất định gia tăng khi bước vào các mùa gieo trồng quan trọng.

Tình hình càng trở nên phức tạp khi eo biển Hormuz bị phong tỏa, làm gián đoạn các tuyến vận tải quan trọng và tiếp tục siết chặt nguồn cung toàn cầu.

Trung Quốc, một trong những nhà sản xuất urê và phân phosphate lớn nhất thế giới, cũng đã bắt đầu sử dụng kho dự trữ chiến lược nhằm ổn định giá trong nước và đảm bảo an ninh lương thực. Cách tiếp cận “hai hướng” – hạn chế xuất khẩu đồng thời giải phóng dự trữ – cho thấy Bắc Kinh đang tập trung bảo vệ nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài.

Nông dân tại các quốc gia nhập khẩu đang chuẩn bị đối mặt với chi phí đầu vào tăng cao. Một số ước tính trong ngành cho rằng giá phân bón có thể tăng thêm 15%–20% vào giữa năm 2026 nếu tình trạng thiếu nguồn cung tiếp tục kéo dài.

Các nền kinh tế nông nghiệp nhỏ hơn, đặc biệt tại châu Phi và Nam Á, có nguy cơ không còn khả năng chi trả cho phân bón, điều có thể khiến tình trạng mất an ninh lương thực tại các khu vực dễ tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn.

Ở chiều ngược lại, việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu có thể tạo cơ hội cho các nhà cung cấp khác. Tuy nhiên, việc tăng sản lượng tại các quốc gia khác sẽ cần thời gian.

Những nước như Nga và Canada, các nhà cung cấp lớn trên thị trường phân bón, có thể chứng kiến nhu cầu tăng lên. Tuy vậy, các rào cản về logistics và chi phí năng lượng vẫn khiến việc nhanh chóng bù đắp nguồn cung bị thiếu hụt trở nên khó khăn.

Thời điểm Trung Quốc thay đổi chính sách càng làm bức tranh nông nghiệp toàn cầu vốn đã mong manh thêm phức tạp. Khi mùa gieo trồng đang đến gần, tác động lan tỏa từ chi phí tăng và nguồn cung hạn chế nhiều khả năng sẽ ảnh hưởng tới sản lượng mùa vụ trong năm 2026, qua đó đẩy giá lương thực lên cao.

Dữ liệu thị trường hiện cho thấy hợp đồng tương lai urê đang giao dịch ở mức cao nhất trong hơn một thập kỷ, và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt trong ngắn hạn.

Các dòng chảy thương mại phân bón toàn cầu hiện đang bị giám sát chặt chẽ khi các bên tham gia thị trường tìm cách thích ứng. Việc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu, kết hợp với các gián đoạn địa chính trị đang diễn ra, đã khiến tình trạng thiếu hụt nguồn cung gần như chắc chắn sẽ kéo dài trong năm nay.

Tính đến giữa tháng 3, giá giao ngay của một số loại phân bón chủ chốt như diammonium phosphate (DAP) đã tăng 25% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với ngành này.

Vương Đông

FILI

– 11:02 17/03/2026