Thị trường “điên đảo” vì thông điệp bất nhất của ông Trump, nhà đầu tư nên hành động ra sao?

Thị trường “điên đảo” vì thông điệp bất nhất của ông Trump, nhà đầu tư nên hành động ra sao?

Mỹ và Iran đưa ra những thông tin trái chiều về triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình trong tuần này, khi Washington nói có tiến triển ngoại giao còn Tehran phủ nhận việc đàm phán trực tiếp. Điều này khiến nhà đầu tư phải bối rối trong việc định hướng giao dịch giữa các tín hiệu mâu thuẫn.

Thị trường từng tăng mạnh đầu tuần sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ và Iran “đang đàm phán ngay lúc này” và phát tín hiệu về một thỏa thuận hòa bình tiềm năng, dù Tehran bác bỏ. Những phát biểu này khiến giá dầu lao dốc và chứng khoán tăng, cho thấy thị trường cực kỳ nhạy cảm với từng thay đổi nhỏ về giọng điệu.

Tuy nhiên, những biến động “giật cục” này phản ánh một bất định sâu sắc hơn: Liệu xung đột đang tiến gần tới hồi kết hay có nguy cơ leo thang thành cú sốc lớn đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

“Thị trường đang gặp khó vì phải định giá cùng lúc hai kịch bản đối lập”, ông Billy Leung, Chiến lược gia đầu tư tại Global X ETFs, nhận định. “Một mặt có khả năng đạt được giải pháp ngoại giao, nhưng kịch bản cơ sở vẫn là gián đoạn nguồn cung năng lượng trong ngắn hạn, đặc biệt qua eo biển Hormuz”.

Sự giằng co này khiến định giá rủi ro trở nên bất ổn, khi các tài sản phản ứng theo tin tức thay vì hội tụ về một xu hướng vĩ mô rõ ràng. Giá dầu, lợi suất trái phiếu và chứng khoán đều biến động mạnh khi kỳ vọng về cú sốc năng lượng, lạm phát và chính sách tiền tệ liên tục thay đổi.

Đầu tuần, Mỹ được cho là đã đưa ra đề xuất kế hoạch 15 điểm nhằm chấm dứt xung đột, bao gồm khả năng ngừng bắn để nối lại đàm phán. Tuy nhiên, phía Iran bác bỏ thông tin này là “tin giả”.

Hiện vẫn chưa rõ chính quyền Trump thực sự muốn kết thúc chiến tranh hay chỉ tìm cách tránh leo thang, cũng như liệu kế hoạch này có được Israel ủng hộ hay không.

Dù các chỉ số chính phục hồi trong ngày 25/03 và giá dầu hạ nhiệt nhẹ, nhiều chuyên gia cảnh báo thị trường có thể đang lạc quan quá sớm.

Các cuộc đàm phán “có thể diễn ra hoặc không”, khi yêu cầu của Mỹ và Iran còn cách xa nhau, đặc biệt liên quan đến quyền kiểm soát eo biển Hormuz, theo ông Marko Papic, Chiến lược gia địa chính trị tại BCA Research.

Dù vậy, thị trường vẫn phản ứng như thể đã có tiến triển ngoại giao, bất chấp các hoạt động quân sự vẫn tiếp diễn. Lầu Năm Góc được cho là chuẩn bị điều thêm hàng ngàn binh sĩ tới Trung Đông – một động thái có thể làm gia tăng đáng kể mức độ căng thẳng.

Hiện tại, thị trường chỉ gán “mức độ tin cậy trung bình” cho khả năng đạt được thỏa thuận hòa bình, với giả định nếu có thì thỏa thuận này chỉ kéo dài khoảng 30 ngày, theo ông Ben Emons, nhà sáng lập Fedwatch Advisors. Israel vẫn là biến số lớn, khi bất kỳ hành động quân sự nào cũng có thể khiến tình hình leo thang trở lại.

“Nghiến răng chịu đựng”

Độ nhạy của thị trường với các tín hiệu trái chiều cũng phản ánh trạng thái mong manh hiện tại, với thanh khoản mỏng và vị thế đầu tư nhẹ khiến phản ứng với tin tức trở nên mạnh hơn, ông Leung cho biết.

Với một số nhà đầu tư, chiến lược đơn giản là chịu đựng biến động.

“Bạn chỉ có thể ‘nghiến răng mà chịu’ thôi”, ông Ed Yardeni, Chủ tịch Yardeni Research, nói. “Các cuộc khủng hoảng địa chính trị trong quá khứ gần như luôn là cơ hội mua vào”.

Ông cho rằng mức độ nghiêm trọng của xung đột hiện tại lớn hơn nhiều so với các sự kiện địa chính trị trước đó như Greenland, Venezuela hay Cuba – những yếu tố mà thị trường gần như bỏ qua.

“Greenland chỉ là chuyện bên lề. Venezuela cũng vậy. Cuba cũng vậy”, ông nói. “Những xung đột đó không ảnh hưởng lớn đến kinh tế Mỹ hay toàn cầu. Nhưng chiến sự Iran thì ở mức nghiêm trọng nhất”.

Theo ông, nhà đầu tư có tiền mặt có thể tận dụng cơ hội nếu kỳ vọng xung đột sớm hạ nhiệt, bằng cách mua các nhóm ngành hưởng lợi từ giá dầu giảm như hàng không hoặc bất động sản nhà ở.

Không nên “giao dịch theo tin tức”

Chiến lược gia tại UBS cảnh báo không nên giao dịch theo tin địa chính trị, bởi thị trường thường phản ánh kỳ vọng tương lai và phản ứng với việc tình hình “bớt xấu đi” hơn là đã thực sự được giải quyết.

“Nhà đầu tư không nên cố gắng giao dịch theo yếu tố địa chính trị và nên duy trì danh mục cổ phiếu chiến lược”, ngân hàng này khuyến nghị.

UBS cho rằng nhà đầu tư nên tận dụng các nhịp hồi để tái cân bằng danh mục, giảm tỷ trọng ở những khu vực và ngành nhạy cảm với giá năng lượng, đồng thời tăng tài sản phòng thủ và trái phiếu ngắn hạn.

Một số nhà đầu tư khác coi biến động mạnh hiện tại là cơ hội để tái cơ cấu danh mục – chốt lời hoặc mua các tài sản chất lượng cao để nắm giữ dài hạn, theo ông Gautam Chadda tại RBC Wealth Management.

Ông cho biết danh mục của họ đang được điều chỉnh theo hướng ưu tiên các nhóm hưởng lợi từ bất ổn khu vực như phân bón, quốc phòng và helium.

Theo ông Robin Brooks, Chuyên gia tại Brookings Institution, thị trường cuối cùng sẽ quan tâm nhiều hơn đến tác động kinh tế của xung đột hơn là yếu tố chính trị.

“Ngay cả khi có leo thang quân sự, nhưng nếu lưu lượng tàu dầu tăng trở lại, thị trường sẽ phản ứng tích cực”, ông nói. “Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng giá dầu có thể giảm, chứng khoán toàn cầu tăng và mọi thứ trở lại bình thường”.

Dù vậy, một điều chắc chắn là nhà đầu tư vẫn sẽ phải đối mặt với giai đoạn biến động mạnh trước khi có tín hiệu rõ ràng hơn về việc hạ nhiệt xung đột.

“Nếu tình hình kéo dài, chúng ta sẽ chuyển từ cú sốc giá sang thiếu hụt thực sự về nguồn cung”, ông Brooks cảnh báo, nhấn mạnh điều này có thể kìm hãm tăng trưởng kinh tế theo cách chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ.

Vũ Hạo

FILI

– 10:16 27/03/2026