Tại sao thị trường toàn cầu bị ảnh hưởng?

Biện pháp kiểm soát xuất khẩu khẩn cấp, nhắm mục tiêu rõ ràng đến mã hàng hóa hải quan 2804290010, có hiệu lực ngay lập tức kể từ ngày ban hành theo thẩm quyền pháp lý của Luật Ngoại thương của Trung Quốc.

Các cơ quan quản lý lưu ý rằng mọi điều chỉnh hoặc dỡ bỏ hạn chế trong tương lai sẽ được thông báo bằng các văn bản hành chính riêng biệt. Quyết định bất ngờ này đang tạo ra những “cơn sóng ngầm” dữ dội trên thị trường công nghệ toàn cầu, bởi heli tuy là loại khí không màu, không mùi, không vị và không độc hại nhưng lại là nhân tố “sống còn” đối với các chuỗi cung ứng kỹ thuật cao.

Thành phần quan trọng trong các ngành công nghệ tương lai

Để hiểu tại sao bước đi của Bắc Kinh lại khiến các ông lớn công nghệ lo ngại, cần nhìn vào vai trò độc nhất vô nhị của khí heli trong các quy trình sản xuất tiên tiến. Heli sở hữu những đặc tính vật lý lý tưởng cực kỳ đặc biệt: điểm sôi thấp nhất trong tất cả các nguyên tố (chỉ khoảng -268,9 độ C), độ dẫn nhiệt cao và tính trơ hóa học tuyệt đối. Điều này khiến heli trở thành vật liệu không thể thay thế trong nhiều lĩnh vực then chốt.

Trong các siêu nhà máy sản xuất chip, heli đóng vai trò là chất làm mát cực nhanh trong quá trình xử lý nhiệt cho các tấm silicon. Khí heli cũng được dùng để tạo ra môi trường khí trơ bảo vệ, ngăn chặn các phản ứng hóa học ngoài ý muốn và cuốn trôi các tạp chất siêu nhỏ ra khỏi bề mặt nhạy cảm của chip bán dẫn. Không có heli độ tinh khiết cao, tỷ lệ lỗi sản phẩm trên các dây chuyền đúc chip tiên tiến sẽ tăng vọt.

Trong lĩnh vực điện toán lượng tử (Quantum Computing) và siêu dẫn, để các máy tính lượng tử vận hành chính xác, các bộ xử lý lượng tử (Qubits) cần phải hoạt động trong môi trường cực lạnh, tiệm cận độ không tuyệt đối. Heli lỏng là chất duy nhất trên Trái Đất có thể duy trì trạng thái lỏng ở nhiệt độ này để làm mát cho các hệ thống siêu dẫn cực độ đó.

Trong quy trình sản xuất cáp quang – xương sống của mạng Internet tốc độ cao toàn cầu, heli được bơm vào các buồng làm mát để hạ nhiệt độ của các sợi thủy tinh nóng chảy một cách nhanh chóng và đồng đều khi chúng được kéo ra từ phôi. Tốc độ làm mát nhanh bằng heli giúp đảm bảo độ trong suốt, ngăn ngừa các khuyết tật cấu trúc của sợi quang, duy trì băng thông truyền tải tối ưu.

Trong ngành hàng không vũ trụ, heli được dùng để làm sạch và duy trì áp suất trong bồn chứa nhiên liệu của tên lửa đẩy (như oxy lỏng và hydro lỏng). Do heli rất nhẹ và trơ, nó có thể ép nhiên liệu vào động cơ mà không gây ra bất kỳ phản ứng cháy nổ nào.

Toan tính chiến lược của Bắc Kinh

Heli là một tài nguyên không thể tái tạo trên Trái Đất. Việc khai thác heli thương mại cực kỳ phức tạp vì nó thường chỉ được thu hồi như một sản phẩm phụ trong quá trình xử lý khí tự nhiên với nồng độ rất thấp.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng quốc tế ngày càng phân rã sâu sắc do các lệnh trừng phạt và rào cản thương mại đơn phương, quyết định giữ lại nguồn tài nguyên heli của Trung Quốc mang tính chiến lược rõ rệt.

Việc hạn chế xuất khẩu giúp đảm bảo lượng dự trữ heli dồi dào cho các doanh nghiệp nội địa, ổn định chi phí đầu vào cho các dây chuyền sản xuất chip bán dẫn và các chương trình hàng không vũ trụ quốc phòng của Trung Quốc.

Ngoài ra, hạn chế xuất khẩu khí Heli còn giúp Bắc Kinh tạo lợi thế trong “cuộc chiến công nghệ”. Bằng cách siết chặt dòng chảy của một nguyên liệu thô quan trọng bậc nhất, Trung Quốc đang thiết lập một tấm lá chắn tự vệ mạnh mẽ, đồng thời gửi thông điệp răn đe cứng rắn đến các đối thủ cạnh tranh trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Tham khảo: SCMP