Sân bay đông khách top đầu thế giới ở ĐNÁ đã giải quyết “khoảng trống kết nối” với thành phố như thế nào?

Khi sân bay Suvarnabhumi (BKK) chính thức thay Don Mueang (DMK) làm cửa ngõ quốc tế chính của Bangkok năm 2006, sân bay này bước vào khai thác trong bối cảnh hạ tầng “đi kèm” chưa theo kịp kỳ vọng của một trung tâm hàng không khu vực. Một điểm nghẽn then chốt là chưa có tuyến đường sắt kết nối thẳng vào sân bay trong nhiều năm đầu.


Dự án Airport Rail Link (ARL), tàu điện kết nối sân bay với trung tâm Bangkok, bắt đầu vận hành thương mại ngày 23/8/2010, tức 4 năm sau khi sân bay đi vào hoạt động.

Chính “khoảng trống kết nối” ấy lại trở thành động lực để Thái Lan đẩy nhanh các dự án then chốt. Theo một nghiên cứu học thuật của MIT về các tuyến rail-link sân bay, dự án Airport Rail Link ở Bangkok được thúc đẩy về đích dù gặp nhiều trở ngại, gồm đấu thầu kéo dài, tranh chấp pháp lý về đất, ngập lụt công trường, vấn đề cấp điện… Việc đưa đường sắt vào vận hành đã bổ sung một “xương sống” giao thông công cộng, giảm phụ thuộc tuyệt đối vào đường bộ và giúp sân bay mở rộng vùng phục vụ hành khách.

Airport Rail Link là tuyến đường sắt đô thị quan trọng kết nối sân bay quốc tế Suvarnabhumi (BKK) với trung tâm thành phố Bangkok, giúp giải quyết bài toán đi lại nhanh chóng và thoát khỏi nỗi lo kẹt xe trên các tuyến đường bộ.

Tuyến ARL dài khoảng 28 – 28,6 km, đi bằng đường ray nâng cao (elevated) và gồm nhiều ga dừng từ Suvarnabhumi đến Ga Phaya Thai – điểm trung chuyển với hệ thống BTS Skytrain (tàu điện trên cao) và MRT(tàu điện ngầm) tại Bangkok, tạo ra tuyến liên kết xuyên suốt hệ thống giao thông đô thị.

Hiện nay, ARL hoạt động từ 6 sáng đến nửa đêm hằng ngày, với tần suất tàu khoảng 10–15 phút mỗi chuyến, giúp hành khách chỉ mất khoảng 30 phút để di chuyển từ sân bay đến các khu vực trung tâm như Phaya Thai hoặc Makkasan, thay vì mất hơn 1 giờ nếu đi đường bộ trong giờ cao điểm.

Giá vé ARL dao động từ khoảng 15 – 45 baht, với vé đầy đủ từ Suvarnabhumi đến Phaya Thai khoảng 45 baht (~1,3 USD). ARL cũng có thể kết nối đến hệ thống MRT và BTS, cho phép hành khách dễ dàng tiếp cận các tuyến tàu điện khác để vào sâu trung tâm Bangkok hoặc đến khu Siam, Sukhumvit… tạo thành mạng lưới liên vùng hiệu quả hơn so với taxi hoặc xe buýt truyền thống.

Airport Rail Link là một bước ngoặt tăng sức hấp dẫn của Suvarnabhumi

Việc đưa Airport Rail Link vào vận hành từ năm 2010 được xem như một bước ngoặt trong việc gia tăng sức hấp dẫn của Suvarnabhumi so với hình ảnh ban đầu – sân bay hiện đại nhưng thiếu kết nối bền vững với trung tâm thành phố.

Song song, Airports of Thailand (AOT) tiếp tục theo đuổi các gói mở rộng để giải bài toán quá tải. Reuters từng đưa tin kế hoạch mở rộng Suvarnabhumi có quy mô khoảng 2 tỷ USD nhằm đáp ứng làn sóng khách quốc tế và tăng công suất khai thác.

Những năm gần đây, tiến độ nâng cấp được cụ thể hóa bằng các hạng mục lớn như Satellite Terminal 1 (SAT-1) đã vận hành từ tháng 9/2023 và được chuẩn bị cho giai đoạn “ra mắt” quy mô lớn hơn.

Đặc biệt, đường băng thứ ba được ghi nhận đi vào vận hành từ 1/11/2024, nâng năng lực khai thác chuyến bay lên mức tối đa 94 chuyến/giờ và hướng tới năng lực tiếp nhận 65 triệu hành khách/năm theo thông tin từ cơ quan truyền thông nhà nước Thái Lan.

Cú sốc Covid-19 từng làm “đóng băng” tham vọng trung tâm hàng không, khi AOT dự báo lượng khách có thể giảm mạnh so với mức nền trước dịch.

Reuters cho biết AOT ghi nhận 141,8 triệu hành khách trong năm tài khóa kết thúc tháng 9/2019 và đến tháng 4/2020 đã cảnh báo lượng khách cả năm có thể giảm sâu do đại dịch. Nhưng giai đoạn hậu mở cửa cho thấy một chu kỳ phục hồi nhanh.

Kết quả là đến 2024, Suvarnabhumi đã quay lại nhóm “đầu bảng” toàn cầu theo thước đo lưu lượng. Dữ liệu xếp hạng của Airports Council International (ACI) cho thấy Bangkok (BKK) nằm trong Top 20 sân bay đông khách nhất thế giới năm 2024 với khoảng 62,23 triệu hành khách, đồng thời đứng hạng 11 toàn cầu về khách quốc tế với khoảng 50,33 triệu lượt.