Nóng: Thẩm phán yêu cầu chính quyền Trump hoàn tiền thuế quan

Nóng: Thẩm phán yêu cầu chính quyền Trump hoàn tiền thuế quan

Ngày 04/03 (giờ Mỹ), một thẩm phán thuộc Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ đã yêu cầu hoàn tiền cho các doanh nghiệp từng phải nộp các mức thuế quan sau đó bị Tòa án Tối cao Mỹ tuyên là bất hợp pháp.

Hình ảnh ông Trump trong ngày công bố thuế đối ứng

Trong phán quyết 6-3 vào tháng trước, Tòa án Tối cao kết luận rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump không có quyền sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp đặt các mức thuế diện rộng trong chương trình thuế quan “Ngày Giải phóng”, cũng như các mức thuế liên quan đến fentanyl đối với Canada, Mexico và Trung Quốc.

Tòa án cho rằng Hiến pháp Mỹ “rất rõ ràng” khi trao quyền áp thuế và thuế quan cho Quốc hội.

Phán quyết của Tòa án Tối cao không đề cập trực tiếp việc hoàn tiền, khiến các doanh nghiệp đã nộp thuế phải khởi kiện Chính phủ liên bang để yêu cầu hoàn trả.

Trong quyết định ngày 04/03 tại tòa thương mại ở New York, Thẩm phán Richard Eaton cho biết tất cả các nhà nhập khẩu đã nộp thuế theo IEEPA đều “được hưởng lợi” từ phán quyết của Tòa án Tối cao.

Ông Eaton ra phán quyết trong vụ kiện do công ty lọc khí Atmus Filtration tại bang Tennessee khởi xướng, đồng thời cho biết ông sẽ là thẩm phán duy nhất xử lý các vụ kiện liên quan đến việc hoàn tiền thuế này.

Thẩm phán cũng yêu cầu chính quyền Trump hoàn tất thủ tục nhập khẩu mà không áp các mức thuế IEEPA. Đối với các lô hàng đã hoàn tất thủ tục, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) phải tính toán lại thuế mà không bao gồm các mức thuế nói trên.

Liberty Justice Center – tổ chức đại diện cho năm doanh nghiệp nhỏ của Mỹ phản đối thuế quan của ông Trump – cho biết quyết định này khẳng định rằng tất cả các nhà nhập khẩu bị áp thuế theo IEEPA đều có quyền được hoàn tiền.

“Quyết định này là bước quan trọng nhằm đảm bảo các doanh nghiệp có thể thu hồi số tiền họ buộc phải nộp theo các mức thuế mà Tòa án Tối cao xác nhận là không có cơ sở pháp lý”, tổ chức này cho biết trong một tuyên bố.

Một liên minh gồm hơn 1,000 doanh nghiệp nhỏ cũng gọi đây là chiến thắng và kêu gọi chính quyền Trump nhanh chóng triển khai việc hoàn tiền. Ông Dan Anthony, Giám đốc điều hành liên minh We Pay the Tariffs, cho biết “giờ đây quả bóng đã ở phía Chính phủ”, đồng thời lo ngại quá trình này có thể tiếp tục bị kéo dài.

“Các doanh nghiệp nhỏ của Mỹ đã chờ đợi quá lâu”, ông Anthony nói. “Một quy trình hoàn tiền đầy đủ, nhanh chóng và tự động là điều họ xứng đáng nhận được, và bất cứ điều gì ít hơn đều không thể chấp nhận”.

Nhà Trắng hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận về quyết định này. Chưa rõ chính quyền Trump có kháng cáo phán quyết hay thực hiện các biện pháp khác để làm chậm quá trình hoàn tiền hay không.

Trước đó, ông Trump cảnh báo rằng quyết định của Tòa án Tối cao có thể gây hậu quả nghiêm trọng đối với nước Mỹ. Sau khi phán quyết được đưa ra, ông cho rằng vấn đề hoàn tiền có thể “bị kiện tụng trong hai năm tới”.

Theo Penn Wharton Budget Model, Chính phủ Mỹ đã thu hơn 130 tỷ USD từ các mức thuế này tính đến giữa tháng 12.

Trong hồ sơ gửi tòa án trước khi có quyết định, chính quyền Trump cho biết nếu việc hoàn tiền được thực hiện thì khoản hoàn trả sẽ bao gồm cả tiền lãi.

Ông Brandon Lord, quan chức cấp cao tại văn phòng thương mại của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ, cho biết “theo quy định pháp luật hiện hành, bất kỳ khoản hoàn thuế IEEPA hợp lệ nào cũng sẽ bao gồm tiền lãi”.

Tuy nhiên, ông lưu ý quá trình hoàn tiền có thể mất thời gian vì cơ quan này vẫn cần thời gian rà soát để đảm bảo không có vi phạm các luật hải quan khác và không còn các khoản thuế, phí hoặc nghĩa vụ tài chính nào chưa được thanh toán.

Một số doanh nghiệp Canada cũng có thể nhận được hoàn tiền, dù Canada phần lớn được miễn trừ khỏi các mức thuế IEEPA nhờ ngoại lệ trong Hiệp định Thương mại Mỹ – Mexico – Canada (USMCA).

Năm ngoái, ông Trump đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp tại biên giới phía bắc liên quan đến vấn đề fentanyl để áp mức thuế 35% lên Canada theo IEEPA, nhưng các mức thuế này không áp dụng đối với hàng hóa tuân thủ thỏa thuận USMCA.

Tuần trước, ông Trump đã thay thế các mức thuế IEEPA bằng mức thuế toàn cầu 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Mức thuế này có thể tăng tối đa lên 15% và sẽ hết hiệu lực sau 150 ngày nếu Quốc hội không gia hạn.

Thuế toàn cầu này cũng không áp dụng đối với hàng hóa tuân thủ USMCA.

Ngoài ra, Canada vẫn đang chịu các mức thuế theo từng ngành do ông Trump áp đặt đối với các lĩnh vực như thép, nhôm, ô tô, gỗ và tủ bếp.

* Dân Mỹ thiệt đơn thiệt kép trong vòng lặp thuế quan

Vũ Hạo

FILI

– 10:26 05/03/2026