MSCI: Động lực kinh tế và AI sẽ là đầu tàu thúc đẩy chuyển đổi xanh

MSCI: Động lực kinh tế và AI sẽ là đầu tàu thúc đẩy chuyển đổi xanh

Năm 2026, chuyển đổi xanh sẽ chuyển dịch từ mô hình “dựa vào chính sách” sang “dẫn dắt bởi thị trường”. Theo chuyên gia Laura Nishikawa – Trưởng bộ phận R&D Bền vững và Khí hậu thuộc MSCI, động lực kinh tế và công nghệ AI sẽ trở thành những yếu tố thúc đẩy phát triển bền vững, thay thế dần các tuyên bố chính trị hay hỗ trợ từ chính sách.

Cụ thể, bà Nishikawa cho rằng sẽ có 5 xu hướng chính về bền vững và khí hậu trong năm 2026.

Động lực thị trường thúc đẩy chuyển đổi năng lượng

Theo đó, bối cảnh chính trị có thể thay đổi, các công nghệ xanh đã đạt đến điểm hòa vốn đang tự tạo ra đà tăng trưởng riêng. Trong nửa cuối 2025, cổ phiếu năng lượng mới có mức tăng trưởng cao gấp đôi so với thị trường chung nhờ sự tách biệt khỏi biến động giá dầu và nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu AI.

Thị trường đã luôn có sự đền đáp cho các công nghệ có tiềm năng thành công cao nhất. Theo các phân tích từ MSCI, các công nghệ có khả năng thương mại hóa cao và quy mô lớn có mối liên hệ giữa mức độ thích ứng chuyển đổi và hiệu suất thị trường chặt chẽ hơn.

Ngoài ra, những doanh nghiệp tạo ra doanh thu từ công nghệ ít phát thải đã được kiểm chứng và khả năng mở rộng quy mô thường có kết quả kinh doanh tốt hơn so với những đơn vị đang phụ thuộc những sáng kiến ở giai đoạn đầu hoặc chưa được chứng thực, hoặc bên đã lớn nhưng tiềm năng tăng trưởng thấp. Mối quan hệ này ngày càng rõ ràng hơn trong bối cảnh kinh tế vĩ mô và chính trị tập trung vào việc cung cấp năng lượng một cách nhanh chóng.

Tài sản tư nhân gặp rủi ro từ thiên tai

Biến đổi khí hậu không còn là lý thuyết mà đã trở thành yếu tố tài chính có tác động đáng kể, đặc biệt đối với lĩnh vực hạ tầng. Phân tích 1,427 quỹ đầu tư tư nhân (PE) cho thấy, tỷ lệ tài sản chịu tổn thất trên 20% giá trị do thiên tai như siêu bão dự kiến sẽ tăng gấp 5 lần vào năm 2050 (theo kịch bản nhiệt độ tăng 3°C).

Tại những khu vực rủi ro cao, tổn thất do gián đoạn kinh doanh từ thiên tai ước tính cao gấp 14 lần so với thiệt hại trực tiếp vào tài sản, cùng với đó là việc gia tăng chi phí bảo hiểm. Phí bảo hiểm cho các rủi ro thiên tai dự kiến tăng khoảng 50% vào năm 2030.

Thực tế, các đơn vị quản lý hữu tài sản cũng đang có những phản ứng cụ thể. Phân tích từ MSCI đối với 18 danh mục đầu tư đang quản lý khối tài sản trị giá khoảng 4 ngàn tỷ USD toàn câu cho thấy, khoảng 25% tổng giá trị vốn chủ sở hữu hiện đã đối mặt với các rủi ro thiên tai khá nghiêm trọng. Ví dụ, Quỹ hưu trí của Cơ quan Vận tải London (Transport for London) đã xác định cơ sở hạ tầng là một trong những mảng chịu rủi ro lớn nhất từ biến đổi khí hậu, hiện đã rà soát quy trình của từng nhà quản lý trong việc đánh giá và kiểm soát cả các nguy cơ.

Ngân hàng trung ương thắt chặt giám sát rủi ro khí hậu

Các cơ quan quản lý đang đẩy mạnh tích hợp rủi ro khí hậu vào khung quản lý vốn. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã bắt đầu áp dụng các biện pháp cưỡng chế, bao gồm phạt tiền đối với các tổ chức không đánh giá đầy đủ rủi ro khí hậu. MSCI cho biết, 11 trên 27 khu vực tài phán được nghiên cứu hiện yêu cầu các ngân hàng phải chứng minh có đủ bộ đệm vốn để chống chịu các cú sốc khí hậu.

Rủi ro khi các Chính phủ gia tăng sở hữu

MSCI nhận định, xu hướng các chính phủ trực tiếp can thiệp hoặc nắm giữ cổ phần trong các ngành chiến lược (AI, quốc phòng, khoáng sản thiết yếu) đang gia tăng tại các nền kinh tế phát triển. Phân tích trong 10 năm cho thấy, các doanh nghiệp có vốn nhà nước (SOEs) thường kém hiệu quả hơn chỉ số MSCI ACWI về tổng lợi suất cổ đông (TSR). Mỗi 1% tăng thêm trong quyền kiểm soát của chính phủ tương đương với việc giảm 0.5% TSR trong 10 năm.

Tuy nhiên, sự hiện diện của chính phủ tạo thành một chiếc lưới an toàn, giúp giảm rủi ro vỡ nợ và thu hẹp chênh lệch lợi suất cho các nhà đầu tư trái phiếu.

AI thay đổi cách tiếp cận dữ liệu bền vững

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp nhà đầu tư tìm kiếm và phân tích khối lượng dữ liệu khổng lồ trong vài giây. Thách thức nằm ở chỗ làm sao để chuyển các dữ liệu thô về thông tin đủ tin cậy.

Nhưng dù AI có làm được nhiều việc đến đâu, vẫn có một số dữ liệu đặc thù mà chỉ doanh nghiệp mới có thể cung cấp. Có điều, các quy định pháp lý hiện tại ở châu Âu dường như đang bị trì hoãn, như CSRD tại EU. Do vậy, các nhà đầu tư vẫn đang dùng quyền biểu quyết để yêu cầu doanh nghiệp công bố dữ liệu tài chính trọng yếu. Thống kê cho thấy, các công ty công bố dữ liệu bền vững minh bạch đang được thị trường định giá cao hơn và có chi phí vốn thấp hơn.

Hải Âu

FILI

– 07:10 30/01/2026