Máy bay “Made in China” thực hiện chuyến bay quốc tế đầu tiên

Máy bay “Made in China” thực hiện chuyến bay quốc tế đầu tiên

Máy bay chở khách C919 do Trung Quốc tự phát triển đã thực hiện chuyến bay thương mại quốc tế theo lịch trình đầu tiên vào ngày 12/08, đánh dấu một cột mốc trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm xây dựng một lựa chọn thay thế cho Boeing và Airbus.

Chiếc C919 do Air China khai thác cất cánh từ sân bay quốc tế Thủ đô Bắc Kinh tới Ulaanbaatar, Mông Cổ, ngay sau 15h theo giờ địa phương và hạ cánh khoảng hai giờ sau đó, theo dữ liệu của FlightRadar24. Đây là lần đầu tiên dòng máy bay thân hẹp này khai thác một đường bay vượt ra ngoài lãnh thổ Trung Quốc.

Theo Air China, đường bay Bắc Kinh – Ulaanbaatar dự kiến được khai thác hằng ngày.

Chuyến bay đánh dấu thêm một bước tiến trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm đưa Commercial Aircraft Corporation of China (COMAC), nhà sản xuất máy bay thuộc sở hữu nhà nước, trở thành đối thủ trên thị trường máy bay chở khách toàn cầu vốn do Boeing của Mỹ và Airbus của châu Âu thống trị.

Tuy nhiên, C919 vẫn phụ thuộc vào các linh kiện nước ngoài và chưa được cấp chứng nhận bởi các cơ quan quản lý hàng không lớn của Mỹ và châu Âu. Điều này hạn chế khả năng chinh phục khách hàng tại nhiều thị trường quốc tế của dòng máy bay này.

“Việc sản xuất dòng máy bay chở khách thân hẹp C919 của COMAC vẫn phụ thuộc rất nhiều vào các nhà cung cấp nước ngoài”, Andreas Mischer, chuyên gia phân tích tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator (MERICS), nói với CNBC.

Ông đặc biệt nhấn mạnh đến động cơ của máy bay, do CFM International sản xuất. Đây là liên doanh giữa GE Aerospace của Mỹ và Safran Aircraft Engines của Pháp.

Theo ông Mischer, COMAC cũng chưa đạt được mục tiêu của chương trình “Made in China 2025”, trong đó đặt mục tiêu máy bay chở khách cỡ lớn do Trung Quốc sản xuất sẽ chiếm 10% thị trường nội địa.

Dù vậy, COMAC đang ngày càng tích cực đưa các dòng máy bay của mình ra giới thiệu tại thị trường quốc tế. C919 và mẫu C909 nhỏ hơn đã lần đầu xuất hiện tại Dubai Airshow vào tháng 11/2025, nơi COMAC tuyên bố muốn tăng cường quan hệ với ngành hàng không toàn cầu.

C919 là máy bay thân hẹp, một lối đi, có sức chứa tối đa 174 hành khách và được thiết kế để cạnh tranh trong cùng phân khúc thị trường với Boeing 737 MAX và Airbus A320neo.

COMAC có thể thách thức Boeing và Airbus?

Trung Quốc là một trong những thị trường hàng không lớn nhất thế giới, mang lại cho COMAC một thị trường nội địa rộng lớn. Tuy nhiên, các hãng hàng không trong nước vẫn phụ thuộc đáng kể vào máy bay của Boeing và Airbus.

Tháng 5/2026, Trung Quốc xác nhận đơn đặt hàng 200 máy bay Boeing, cùng động cơ và phụ tùng thay thế. Điều này cho thấy nước này vẫn phụ thuộc vào máy bay thương mại do Mỹ sản xuất, ngay cả khi Bắc Kinh đang hậu thuẫn mạnh mẽ cho COMAC.

COMAC đã tích lũy được lượng đơn đặt hàng đáng kể, chủ yếu đến từ các hãng hàng không và công ty cho thuê máy bay của Trung Quốc. Tuy nhiên, quy mô sản xuất hiện vẫn tương đối nhỏ.

Theo ông Mischer, tính đến cuối năm 2025, COMAC mới bàn giao lũy kế 32 chiếc C919, trong khi riêng Airbus đã bàn giao khoảng 100 máy bay thân hẹp cho thị trường Trung Quốc trong năm 2025. Trong nửa đầu năm nay, COMAC bàn giao thêm 8 chiếc C919.

Điều đó cho thấy nhà sản xuất Trung Quốc vẫn còn “một chặng đường dài” để đạt mục tiêu sản xuất 200 máy bay mỗi năm vào năm 2029, theo ông Mischer.

Nhưng mở rộng sản xuất mới chỉ là một phần của thách thức. COMAC còn phải thuyết phục các hãng hàng không rằng họ có đủ năng lực hỗ trợ dòng máy bay này sau khi đi vào khai thác.

Rob Morris, chuyên gia phân tích hàng không đã nghỉ hưu, nhận định với CNBC rằng “tốc độ phát triển và sản xuất của COMAC đơn giản là quá chậm” để có thể cạnh tranh thực sự với Airbus và Boeing.

“Dù C919 có tiềm năng tác động đến doanh số của Airbus và Boeing tại Trung Quốc, tốc độ triển khai chậm đồng nghĩa điều đó sẽ cần thời gian”, ông nói. “Theo tôi, nguyên nhân nằm ở mức độ chấp nhận của hành khách và các hãng hàng không”.

“Chỉ phát triển, sản xuất và bàn giao máy bay là chưa đủ. Nhà sản xuất thiết bị gốc còn phải cung cấp dịch vụ hỗ trợ 24/7/365 để bảo đảm độ tin cậy trong khai thác của C919 có thể sánh ngang với các dòng A320 và 737 vốn đã được hiểu rõ và thiết lập vị thế trên thị trường. Điều này cần thời gian và chỉ có thể được chứng minh thông qua quá trình vận hành ổn định trong thời gian dài”.

Không chỉ là làm được máy bay

Sản xuất máy bay là một quá trình cực kỳ phức tạp và dễ bị tổn thương trước những gián đoạn của chuỗi cung ứng. Tình trạng thiếu hụt dù chỉ một linh kiện tương đối nhỏ cũng có thể khiến một chiếc máy bay hoàn chỉnh không thể được bàn giao.

“Cần bao nhiêu bộ phận để chế tạo một chiếc máy bay? Câu trả lời là tất cả”, Richard Aboulafia, Giám đốc điều hành tại AeroDynamic Advisory, từng nói với CNBC hồi đầu năm nay. “Ngay cả khi chỉ thiếu những chiếc chốt cố định, bạn cũng không thể hoàn thành chiếc máy bay”.

Theo ông, sự phức tạp này khiến các nút thắt có thể xuất hiện ở nhiều tầng khác nhau trong chuỗi cung ứng, từ động cơ và các bộ phận thân máy bay cho tới các chi tiết đúc, rèn và chốt cố định.

Trước khi có thể cạnh tranh trên quy mô toàn cầu, COMAC cần xây dựng một chuỗi cung ứng vững chắc hơn, mở rộng đáng kể năng lực sản xuất và đạt được quy mô đủ lớn, ông Mischer nhận định.

“Ngay cả khi làm được điều đó, việc trở nên hoàn toàn tự chủ với một sản phẩm phức tạp như máy bay chở khách vẫn sẽ rất khó khăn”.

Dù còn nhiều rào cản, C919 vẫn được xem là một thành tựu đáng kể của ngành công nghiệp hàng không vũ trụ Trung Quốc.

“Khả năng tích hợp một hệ thống khổng lồ gồm các linh kiện, hệ thống và phần mềm để tạo ra một chiếc máy bay chở khách là thành tựu mà chỉ một số rất ít doanh nghiệp trên thế giới làm được, đáng chú ý nhất là Airbus và Boeing”, ông nói.

Vương Đông

FILI

– 11:02 13/08/2026