[Longform] Giải bài toán vốn cho nền kinh tế

Giải bài toán vốn cho nền kinh tế

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 10% trong bối cảnh nợ công trên GDP đã vượt ngưỡng 135%, việc vận hành Trung tâm Tài chính Quốc tế là nhu cầu cấp thiết để thu hút nguồn vốn xanh và công nghệ, giảm tải áp lực cho hệ thống ngân hàng.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân – Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM nhận định về vai trò của Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam trong việc thu hút vốn. Song song với đó, chính sách tiền tệ năm 2026 dự báo sẽ tiếp tục duy trì trạng thái nới lỏng nhờ dư địa từ việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất, tạo đà cho quá trình tái cấu trúc nền kinh tế và chuyển dịch sang công nghệ lõi.

Ông dự báo kịch bản tăng trưởng GDP cho năm 2026 như thế nào và đâu là những động lực để hỗ trợ cho mục tiêu tăng trưởng 10% mà Quốc hội đã đặt ra?

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân: Để dự báo về kịch bản tăng trưởng GDP cho năm 2026 cũng như khả năng đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số mà Quốc hội đã đặt ra, yếu tố tiên quyết cần xem xét là sự phụ thuộc rất lớn vào những biến động của tình hình địa chính trị toàn cầu.

Việt Nam là nền kinh tế có độ mở cao. Nếu kinh tế thế giới phát triển theo chiều hướng tích cực, chúng ta sẽ có rất nhiều dư địa và cơ hội thuận lợi để thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ hơn. Ngược lại, nếu bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục đi ngang hoặc diễn biến xấu đi dưới tác động của các yếu tố bất ổn địa chính trị, Việt Nam sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức lớn, gây khó khăn cho việc hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 10% này. Điều này cho thấy các yếu tố ngoại cảnh sẽ có ảnh hưởng khá nhiều đến kết quả cuối cùng.

Bên cạnh những tác động từ bên ngoài, động lực hỗ trợ và thúc đẩy đà tăng trưởng trong nước sẽ dựa vào các chính sách đổi mới hiện hành cũng như việc củng cố 3 trụ cột kinh tế chính yếu. Cụ thể, 3 trụ cột đóng vai trò quan trọng và chủ đạo cho sự phát triển trong năm tới vẫn là xuất khẩu, đầu tư công và tiêu dùng nội địa.

Song song với việc duy trì đà tăng trưởng dựa trên 3 trụ cột này là quá trình tái cấu trúc nền kinh tế đang được thực hiện theo hướng chuyển dịch từ mô hình gia công sang việc tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời tập trung nguồn lực nhiều hơn vào phát triển và làm chủ công nghệ lõi. Mặc dù vậy, cần nhìn nhận thực tế rằng, việc thay đổi cấu trúc và làm chủ công nghệ là quá trình cần nhiều thời gian tích lũy chứ không phải là mục tiêu có thể đạt được trong một sớm một chiều.

Cuối cùng, động lực then chốt khác chính là yếu tố năng suất lao động. Thông qua việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, năng suất lao động được kỳ vọng sẽ gia tăng, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh vững chắc cho Việt Nam trên trường quốc tế.

Khi Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam đi vào vận hành, sẽ tạo ra những động lực cụ thể nào cho nền kinh tế?

Việc đưa Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam vào vận hành thực tế được xem là nhu cầu cấp thiết trong bối cảnh tỷ lệ nợ công trên GDP của Việt Nam hiện đã vượt ngưỡng 135% – mức tỷ lệ khá cao và tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sự an toàn của hệ thống tài chính nội địa. Để hiện thực hóa được mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức 2 con số mỗi năm, lượng vốn cần thiết để bơm vào nền kinh tế là vô cùng lớn, và chắc chắn nội lực của nền kinh tế hiện tại không thể nào gánh vác và đáp ứng nổi nhu cầu vốn khổng lồ đó. Do vậy, bắt buộc chúng ta phải thiết lập được kênh huy động hiệu quả để thu hút dòng vốn từ quốc tế, giảm tải áp lực cung ứng vốn đang đè nặng lên hệ thống ngân hàng trong nước.

Trong bức tranh đó, Trung tâm Tài chính Quốc tế sẽ đóng vai trò then chốt không chỉ trong việc thu hút nguồn vốn phục vụ sản xuất kinh doanh thông thường, mà quan trọng hơn là hướng tới các dòng vốn mang tính chất đổi mới sáng tạo. Đó là việc tập trung thu hút những nguồn vốn xanh, nguồn vốn công nghệ cao; qua đó hỗ trợ đắc lực cho nền kinh tế Việt Nam chuyển mình phát triển theo hướng chuyên sâu và chuyên môn hóa cao hơn. Hơn nữa, sự hiện diện của trung tâm này cũng sẽ là tiền đề để xây dựng và phát triển thị trường trái phiếu quốc tế, tạo ra sự bùng nổ cho thị trường vốn trong tương lai khi trở thành cầu nối giúp doanh nghiệp trong nước có thể tiếp cận và huy động vốn trực tiếp từ các nhà đầu tư nước ngoài.

Ông đánh giá gì về chính sách tiền tệ trong năm sau?

Đối với định hướng điều hành chính sách tiền tệ trong năm nay, quan điểm xuyên suốt là vẫn sẽ phải tiếp tục duy trì trạng thái nới lỏng để hỗ trợ nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, việc Fed thực hiện lộ trình cắt giảm lãi suất đóng vai trò vô cùng quan trọng, bởi động thái này sẽ tạo thêm những dư địa cần thiết cho Việt Nam.

Nhờ áp lực từ lãi suất quốc tế giảm bớt, cơ quan điều hành trong nước sẽ có thêm không gian và điều kiện thuận lợi để cố gắng duy trì ổn định các chính sách hỗ trợ đó, đảm bảo môi trường tài chính thông thoáng cho các mục tiêu tăng trưởng.

Trừ câu chuyện nâng hạng thị trường, đâu là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng thị trường chứng khoán trong năm sau?

Khi tách khỏi yếu tố nâng hạng thị trường vốn thường được nhắc đến, động lực cốt lõi và chủ yếu nhất để thúc đẩy đà tăng trưởng của chỉ số VN-Index trong năm sau sẽ xuất phát từ chính nội lực và kết quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp. Theo đó, kỳ vọng đặt ra là khi nền kinh tế vĩ mô phục hồi và duy trì đà tăng trưởng, bức tranh tài chính của các doanh nghiệp sẽ trở nên sáng hơn với lợi nhuận được cải thiện tích cực. Sự gia tăng về mặt lợi nhuận sẽ giúp cải thiện mặt bằng định giá P/E của thị trường, tạo nên vùng hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư.

Chính sự hấp dẫn về mặt định giá sẽ là lực hút quan trọng đối với dòng tiền vào thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới. Tuy nhiên, yếu tố then chốt quyết định sự bền vững của đà tăng này vẫn nằm ở việc kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp phải thực sự tốt và tăng trưởng thực chất.

Ông nhận định thế nào về kênh đầu tư vàng và bạc khi giá đang tăng rất cao?

Riêng đối với kênh đầu tư là vàng và bạc, việc đưa ra các dự báo định lượng cụ thể về mức độ tăng trưởng hay xác định xu hướng giá là bài toán vô cùng nan giải và khó đoán định ở thời điểm hiện tại. Sự khó khăn này xuất phát từ thực tế diễn biến giá của các kim loại quý này hiện nay đã mang nặng tính chất đầu cơ hơn là đầu tư tích trữ thuần túy; đồng thời kênh này chịu sự chi phối và tác động trực tiếp từ những diễn biến phức tạp của tình hình bất ổn địa chính trị trên toàn cầu.

Dù rất khó xác định mức giá mục tiêu cụ thể, do thị trường đang neo ở vùng đỉnh, nhưng đặc điểm dễ nhận thấy và chắc chắn nhất chính là mức độ biến động của giá vàng sẽ diễn ra cực kỳ mạnh mẽ. Thực tế, thị trường hiện nay đã chứng kiến những phiên giao dịch mà biên độ dao động có thể tăng hoặc giảm từ 100 đến 200 USD chỉ trong 1 ngày, khiến cho biểu đồ biến động giá theo ngày hiện tại giật cục và biến thiên mạnh không khác gì biểu đồ giá theo khung 5 phút của giai đoạn trước đây. Chính sự biến động này là minh chứng rõ nét nhất cho thấy yếu tố và tính chất đầu cơ đang bao trùm lên thị trường vàng hiện tại là rất lớn.

Trong các kênh đầu tư, kênh nào sẽ hút dòng vốn nhất trong thời gian tới?

Xét tổng thể các kênh đầu tư và khả năng thu hút dòng tiền trong thời gian tới, kênh tiền gửi tiết kiệm được nhận định vẫn sẽ tiếp tục giữ vững vị thế là kênh hút vốn mạnh mẽ nhất trên thị trường. Sức hút của kênh này nằm ở 2 yếu tố cốt lõi: Thứ nhất là mặt bằng lãi suất huy động đang bắt đầu có xu hướng nhích tăng trở lại sau thời gian dài duy trì ở mức thấp, và thứ hai là tính an toàn cao vốn có của tiền gửi ngân hàng – luôn là ưu tiên hàng đầu của đại đa số người dân khi cần nơi trú ẩn cho tài sản.

Đối với phần dư địa còn lại của dòng vốn trên thị trường, các kênh đầu tư khác như chứng khoán hay vàng sẽ cùng nhau chia sẻ thị phần. Tuy nhiên, sự phân bổ này không đồng đều. Trong nhóm các kênh còn lại đó, vàng vẫn nổi lên là kênh thu hút được lượng vốn và sự quan tâm đặc biệt lớn từ phía nhà đầu tư ở thời điểm hiện tại, vượt trội so với các kênh đầu tư rủi ro khác, cho thấy tâm lý phòng thủ và tìm kiếm sự bảo toàn giá trị vẫn đang hiện hữu rất rõ nét.

Liên quan đến câu chuyện về tài sản số và kỳ vọng vào sự bứt phá nếu như khung pháp lý được thông qua kịp thời trong năm nay, thực tế cho thấy tiềm năng này vẫn sẽ gặp rất nhiều khó khăn và khó có thể xảy ra ngay lập tức. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở quan điểm tiếp cận của Việt Nam đối với lĩnh vực tài sản số vẫn luôn được duy trì ở mức độ tương đối thận trọng. Minh chứng rõ nét nhất là mặc dù sau khi Nghị quyết 05 đã được ban hành, thị trường đã ghi nhận những tín hiệu quan tâm khi có một số đơn vị rục rịch đăng ký thành lập sàn giao dịch; song cho đến hiện tại, vẫn chưa có bất kỳ sàn giao dịch chính thức nào được cấp phép ra đời và đi vào hoạt động thực tế.

Thực trạng này buộc các thành viên thị trường vẫn phải tiếp tục kiên nhẫn chờ đợi thêm, bởi lẽ các cơ chế thí nghiệm (sandbox) đang được áp dụng hiện nay được đánh giá là chưa thực sự đủ độ “thoáng” và cởi mở cần thiết để có thể tạo ra những động lực đủ mạnh, giúp kích thích và thúc đẩy thị trường non trẻ này phát triển sôi động ngay trong ngắn hạn.

Xin cảm ơn ông.

Cát Lam

Thiết kế: Tuấn Trần

FILI

– 12:00 22/01/2026