[Longform] Chuyên gia Phan Dũng Khánh: Kinh tế 2026 sẽ tăng trưởng theo mô hình chữ K, tài sản số là “ẩn số” có thể bùng nổ

Chuyên gia Phan Dũng Khánh: Kinh tế 2026 sẽ tăng trưởng theo mô hình chữ K, tài sản số là “ẩn số” có thể bùng nổ

Trong bối cảnh năm 2025 sắp khép lại với nhiều tín hiệu phục hồi xen lẫn thách thức, tâm điểm của giới đầu tư đang chuyển dịch sang năm 2026.

Người viết đã có cuộc trao đổi với chuyên gia tài chính Phan Dũng Khánh để lắng nghe những dự báo về tăng trưởng kinh tế và các kênh đầu tư tiềm năng trong năm 2026.

Nhìn về bức tranh vĩ mô năm 2026, ông dự báo như thế nào về khả năng đạt được các mục tiêu tăng trưởng GDP 10% mà Chính phủ và Quốc hội đã đề ra?

Ông Phan Dũng Khánh: Khả năng Việt Nam đạt được các mục tiêu tăng trưởng trong năm 2026 là rất lớn, thậm chí chúng ta có thể kỳ vọng vào những con số ấn tượng. Niềm tin này dựa trên sự quyết tâm rất cao của Chính phủ và các cơ quan quản lý thông qua hàng loạt chính sách hỗ trợ nền kinh tế được thực thi ráo riết thời gian qua.

Một điểm sáng quan trọng là khả năng thích nghi và sức chống chịu bền bỉ của nền kinh tế Việt Nam. Thực tế năm 2025 cho thấy, dù đối mặt với thiên tai bão lũ, những biến động địa chính trị hay rào cản thuế quan từ các thị trường lớn như Mỹ, chúng ta vẫn vượt qua và phục hồi tốt. Điều này cũng đồng nhất với góc nhìn của các tổ chức quốc tế. Nếu để ý, sẽ thấy các dự báo của họ về Việt Nam thường có xu hướng “tăng dần đều”, số liệu dự báo cuối năm luôn cao hơn đầu năm, cho thấy niềm tin của khối ngoại vào nội lực của Việt Nam ngày càng được củng cố.

Ông đánh giá lạc quan về tăng trưởng chung, nhưng liệu sự phục hồi này có lan tỏa đều đến tất cả các ngành hay không?

Đằng sau những con số tăng trưởng tích cực ấy là một thực tế cần nhìn nhận thẳng thắn: Nền kinh tế đang phục hồi theo mô hình chữ K. Điều này có nghĩa là sự phát triển đang diễn ra không đồng đều.

Một nhánh đi lên bao gồm các ngành nghề, doanh nghiệp tận dụng tốt lợi thế chính sách như lãi suất thấp và tỷ giá ổn định để tăng trưởng mạnh mẽ, đóng góp lớn vào chỉ số chung.

Ngược lại, nhánh đi xuống là sự khó khăn của nhiều doanh nghiệp không thể bắt kịp đà phục hồi, dẫn đến tình trạng thị trường chứng khoán xuất hiện hiện tượng “xanh vỏ đỏ lòng” – chỉ số VN-Index tăng nhưng đa số các mã cổ phiếu lại giảm hoặc đi ngang, thậm chí phá đáy.

Do đó, bài toán cho năm 2026 không chỉ là đạt mục tiêu tăng trưởng mà còn là cần những chính sách đặc thù, cụ thể hơn cho từng nhóm ngành yếu thế để nắn chỉnh mô hình phục hồi từ chữ K sang chữ V bền vững, giúp nền kinh tế phát triển đồng đều hơn.

Vậy theo ông, những yếu tố nào sẽ dẫn dắt VN-Index trong năm 2026? Và vì sao dù kinh tế vĩ mô tốt, khối ngoại vẫn bán ròng triền miên trong những năm qua?

Động lực tăng trưởng của chỉ số VN-Index trong năm 2026 trước hết phải bắt nguồn từ nền tảng cốt lõi là sự tăng trưởng kinh tế, bởi thị trường chứng khoán luôn đóng vai trò là “phong vũ biểu” phản ánh sức khỏe của nền kinh tế quốc gia.

Để thị trường chứng khoán duy trì đà tăng và hướng tới các mốc điểm số cao hơn, việc nền kinh tế đạt được các mục tiêu tăng trưởng đã đề ra – thậm chí là kỳ vọng mức tăng trưởng 2 con số – là điều kiện tiên quyết. Bên cạnh đó, sự ổn định của các yếu tố vĩ mô đã làm tốt trong năm cũ, điển hình là tỷ giá, sẽ tiếp tục là bệ đỡ quan trọng. Việc tỷ giá được kiểm soát ổn định, thậm chí giảm nhẹ ngay cả trong những giai đoạn cao điểm cuối năm, cho thấy khả năng điều hành linh hoạt trước các áp lực bên ngoài như thuế quan hay biến động toàn cầu, tạo tâm lý an tâm cho nhà đầu tư khi bước sang năm tài chính mới.

Bên cạnh các yếu tố nội tại tích cực, thị trường vẫn đang đối diện với nghịch lý lớn liên quan đến dòng vốn ngoại cần được giải quyết triệt để trong năm 2026. Thống kê cho thấy trong giai đoạn 6 năm từ 2020-2025, khối ngoại đã bán ròng tới 5 năm (chỉ năm 2022 là mua ròng), trái ngược hoàn toàn với xu hướng mua ròng chủ đạo của giai đoạn từ 2019 trở về trước. Điều này đặt ra vấn đề, dù kinh tế vĩ mô tốt và câu chuyện nâng hạng thị trường luôn được nhắc đến như một cú hích, nhưng dòng vốn ngoại vẫn không mặn mà ở lại. Nguyên nhân sâu xa không nằm ở chỉ số tăng trưởng hay vị thế thị trường, mà ở cơ cấu “hàng hóa” trên thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay chưa phù hợp với khẩu vị rủi ro và xu hướng đầu tư toàn cầu.

Nếu nhìn sang thị trường chứng khoán Mỹ, động lực dẫn dắt chính đến từ nhóm cổ phiếu công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI), đây là nhóm ngành thu hút dòng tiền mạnh mẽ nhất thế giới hiện nay. Trong khi đó, “rổ hàng hóa” của Việt Nam lại đơn điệu với sự áp đảo của nhóm tài chính, ngân hàng và bất động sản. Nhà đầu tư nước ngoài có rất nhiều lựa chọn đối với nhóm ngành tài chính trên toàn cầu, họ không thiếu các mã cổ phiếu ngân hàng để mua, nhưng lại thiếu các cổ phiếu thuộc lĩnh vực sản xuất chế tạo, công nghệ bán dẫn hay AI tại Việt Nam – những thứ mà thị trường chúng ta đang thiếu vắng hoặc nếu có thì quy mô quá nhỏ, chỉ là công nghệ truyền thống chứ không phải công nghệ lõi hay xu hướng mới.

Chính sự lệch pha về cơ cấu hàng hóa này khiến dòng tiền ngoại dù có vào Việt Nam cũng khó bám trụ lâu dài, hoặc họ chỉ tập trung vào một số rất ít mã lớn để kéo chỉ số, tạo ra hiện tượng thị trường tăng điểm nhưng thanh khoản không lan tỏa đồng đều. Do đó, để năm 2026 VN-Index không chỉ tăng về điểm số mà còn cải thiện được chất lượng dòng tiền và đảo chiều khối ngoại từ bán ròng sang mua ròng, mấu chốt nằm ở việc đa dạng hóa sản phẩm niêm yết, đưa thêm các doanh nghiệp sản xuất và công nghệ chất lượng lên sàn để bắt kịp “khẩu vị” của dòng vốn quốc tế.

Trong các kênh đầu tư như tiền gửi, chứng khoán, bất động sản, vàng hay mới đây là tài sản số… đâu sẽ là kênh hấp dẫn dòng tiền nhất trong năm 2026, thưa ông?

Khi đặt lên bàn cân để so sánh mức độ hấp dẫn và khả năng thu hút dòng tiền thông minh trong năm 2026, thứ tự ưu tiên của các kênh đầu tư đang có sự phân hóa rõ rệt dựa trên triển vọng tăng trưởng và các yếu tố pháp lý đang dần định hình.

Thị trường chứng khoán vẫn sẽ là kênh đầu tư hấp dẫn nhất. Lý do cốt lõi nằm ở vị thế “phong vũ biểu” của nền kinh tế: khi mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 được đặt ở mức cao và nền kinh tế vĩ mô duy trì sự ổn định, thị trường chứng khoán sẽ là nơi phản ánh rõ nét nhất sự khởi sắc này. Dòng tiền sẽ ưu tiên chảy vào đây để đón đầu đà tăng trưởng của các doanh nghiệp, đặc biệt khi các nút thắt về thanh khoản và tâm lý nhà đầu tư được cởi bỏ.

Đứng ở vị trí tiếp theo về sức hút là kênh bất động sản, nhưng dòng tiền sẽ không chảy tràn lan mà tập trung rất cục bộ. Sự phục hồi của kênh này đi kèm với chọn lọc, chủ yếu dồn vào phân khúc nhà ở thực, các sản phẩm có giá trị vừa phải (dưới 10 tỷ đồng) và bất động sản công nghiệp. Đây là những nơi dòng tiền cảm giác an toàn và nhìn thấy thanh khoản, trong khi các phân khúc đầu cơ giá cao vẫn sẽ gặp khó khăn để nhà đầu tư xuống tiền.

Đáng chú ý nhất trong bức tranh đầu tư năm 2026 là sự trỗi dậy của tài sản mã hóa – một “ẩn số” được kỳ vọng sẽ tạo nên sự bùng nổ. Dù hiện tại vẫn đang ở dạng tiềm năng, nhưng với những động thái tích cực từ cơ quan quản lý như việc kiện toàn nhân sự lãnh đạo cho Trung tâm Tài chính TP.HCM hay các dự thảo pháp lý (Quyết định 05) đang được xúc tiến, vị thế của kênh này có thể thay đổi hoàn toàn. Nếu hành lang pháp lý được hoàn thiện và các sàn giao dịch được cấp phép kịp thời trong năm 2026, tài sản mã hóa sẽ trở thành một trong những kênh hút dòng tiền mạnh mẽ nhất, cạnh tranh trực tiếp với chứng khoán và bất động sản.

Cuối cùng là kênh vàng. Kênh trú ẩn truyền thống này được dự báo sẽ có diễn biến “đầu nóng, đuôi lạnh”. Sức hút của vàng có thể duy trì ở mức cao trong nửa đầu năm 2026 do các yếu tố bất định còn sót lại của kinh tế thế giới. Tuy nhiên, khi nền kinh tế đi vào quỹ đạo tăng trưởng ổn định hơn vào nửa cuối năm, sự quan tâm của giới đầu tư dành cho vàng sẽ “hạ nhiệt”. Điều này không có nghĩa là giá vàng sẽ giảm sâu, mà dòng tiền đầu cơ sẽ có xu hướng rút ra để chuyển dịch sang các kênh sinh lời cao hơn và mang tính tăng trưởng như chứng khoán hay tài sản số.

Xin cảm ơn ông.

Cát Lam

Thiết kế: Tuấn Trần

FILI

– 12:00 15/01/2026