IMF gỡ cảnh báo suy thoái toàn cầu

IMF gỡ cảnh báo suy thoái toàn cầu

Các nhà kinh tế của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) từng lo ngại cách đây ba tháng rằng cuộc xung đột kéo dài với Iran có thể đẩy kinh tế thế giới vào suy thoái.

Tuy nhiên, lệnh ngừng bắn đạt được trong tháng 6 đã phần lớn loại bỏ kịch bản rủi ro này, theo báo cáo dự báo kinh tế quý mới nhất của IMF công bố trong ngày 08/07. Đánh giá của tổ chức này cho thấy cuộc chiến kéo dài bốn tháng chỉ khiến tăng trưởng toàn cầu suy yếu nhẹ và không để lại nhiều tổn hại dài hạn.

Dù vậy, cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn đã “chấm dứt”, sau khi Iran nối lại các cuộc tấn công nhằm vào hoạt động vận tải trên eo biển Hormuz và Mỹ tiến hành các đòn đáp trả nhằm vào Iran. Tuy nhiên, ông Trump chưa khẳng định Mỹ sẽ khởi động lại cuộc chiến toàn diện.

Trong báo cáo hồi tháng 4/2026, IMF từng xây dựng ba kịch bản về tác động của cuộc xung đột đối với kinh tế thế giới, trong đó có kịch bản nhiều khả năng xảy ra là suy thoái toàn cầu nếu chiến tranh kéo dài đến năm 2027. Những kịch bản này hiện đã được loại bỏ khỏi bản cập nhật mới.

“Chúng tôi vẫn đối mặt với nhiều bất định và vẫn cho rằng các rủi ro nghiêng về chiều hướng tiêu cực. Nhưng nền kinh tế đã cho thấy khả năng chống chịu rất tốt”, bà Petya Koeva Brooks, Phó Giám đốc bộ phận nghiên cứu của IMF, cho biết.

Dự báo mới của IMF – vốn được doanh nghiệp và giới đầu tư sử dụng rộng rãi làm cơ sở tham chiếu – hiện dự báo kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3% trong năm 2026, thấp hơn mức 3.1% đưa ra hồi tháng 4 và giảm so với mức 3.5% của năm 2025.

Nhờ làn sóng đầu tư mạnh vào AI, tăng trưởng toàn cầu được kỳ vọng sẽ phục hồi lên 3.4% trong năm 2027, cao hơn mức dự báo 3.2% trước đó.

Tuy nhiên, bức tranh chung này che giấu sự phân hóa ngày càng rõ giữa các nền kinh tế khi cuộc chiến Iran và làn sóng AI tạo ra cả bên thắng lẫn bên thua.

Là quốc gia dẫn đầu về AI đồng thời xuất khẩu dầu nhiều hơn nhập khẩu, Mỹ được IMF đánh giá sẽ tiếp tục duy trì sức chống chịu tốt. Chi tiêu ngân sách liên bang tăng mạnh cũng là yếu tố hỗ trợ tăng trưởng. IMF giữ nguyên dự báo kinh tế Mỹ tăng 2.3% trong năm nay và nâng dự báo năm 2026 lên 2.2%, từ mức 2.1% trước đó.

Lệnh ngừng bắn đã giúp hạ nhiệt phần nào đợt tăng mạnh của giá năng lượng hồi mùa xuân. Tuy nhiên, IMF vẫn dự báo giá dầu trung bình trong năm nay sẽ cao hơn khoảng 32% so với năm 2025.

Điều này sẽ gây sức ép lên các quốc gia nhập khẩu năng lượng như Ấn Độ và nhiều nước châu Âu, trong khi các nước xuất khẩu dầu như Mỹ sẽ hưởng lợi tương đối. Giá dầu đã tăng trở lại kể từ hôm thứ Ba sau khi xung đột tái bùng phát, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với các mức đỉnh trong thời chiến.

Giá năng lượng cao cùng niềm tin tiêu dùng suy yếu đang gây sức ép lên khu vực đồng euro, nơi IMF dự báo tăng trưởng chỉ đạt 0.9% trong năm nay, giảm so với mức 1.1% dự báo hồi tháng 4.

Trong khi đó, làn sóng đầu tư vào hạ tầng điện toán AI đang thúc đẩy tăng trưởng trên toàn chuỗi cung ứng, từ Đài Loan, Hàn Quốc và Trung Quốc cho tới Thung lũng Silicon. IMF cho rằng các nền kinh tế hưởng lợi từ AI sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong năm nay.

Lý giải việc những kịch bản bi quan hồi tháng 4 không xảy ra, IMF cho biết thị trường năng lượng đã thể hiện khả năng thích ứng tốt hơn dự kiến, qua đó ngăn chặn cú sốc giá dầu nghiêm trọng hơn.

Về phía cầu, Trung Quốc đã tận dụng lượng dầu dự trữ dồi dào để giảm nhập khẩu. Về phía cung, các quốc gia ngoài Trung Đông tăng sản lượng, giúp bù đắp phần thiếu hụt do eo biển Hormuz bị phong tỏa.

“Chúng tôi chứng kiến khả năng điều chỉnh và thích ứng rất lớn của thị trường – điều mà trước đó rất khó dự báo”, bà Koeva Brooks nói.

Dù vậy, IMF lưu ý tác động đầy đủ của giá năng lượng cao vẫn chưa được phản ánh hết, bởi một số quốc gia hiện vẫn đang sử dụng lượng dầu được vận chuyển trước khi xung đột bùng phát.

Bên cạnh tác động của chiến tranh, IMF cho rằng diễn biến của cuộc đua AI sẽ là yếu tố quyết định triển vọng kinh tế toàn cầu trong những năm tới.

Nếu nhu cầu điện toán tiếp tục tăng mạnh hoặc AI thực sự giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, triển vọng tăng trưởng toàn cầu có thể được cải thiện.

Ngược lại, nếu giá trị thực tế của AI không đáp ứng được kỳ vọng hiện nay, làn sóng cắt giảm đầu tư có thể gây ra đợt lao dốc mạnh trên thị trường tài chính và kéo theo suy thoái kinh tế lan rộng ra ngoài lĩnh vực công nghệ.

Vương Đông

FILI

– 10:31 09/07/2026