Hơn 20 bang của Mỹ khởi kiện thuế quan mới của chính quyền Trump

Hơn 20 bang của Mỹ khởi kiện thuế quan mới của chính quyền Trump

Tổng chưởng lý bang New York Letitia James cùng công tố viên của 23 bang khác đã tiếp tục khởi kiện nhằm ngăn chặn chính sách thuế quan toàn cầu của Tổng thống Donald Trump, chỉ vài ngày sau khi Tòa án Tối cao ra phán quyết lịch sử bác bỏ nỗ lực trước đó của ông.

Đơn kiện được nộp lên Tòa án Thương mại Quốc tế vào ngày 05/03, yêu cầu tòa tuyên bố các mức thuế mới của ông Trump là bất hợp pháp, đồng thời buộc Chính phủ liên bang hoàn trả khoản thuế đã thu cho các bang.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng chưởng lý bang New York Letitia James.

Trước đó, tháng trước, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ phần lớn các mức thuế quy mô lớn mang tên “Ngày Giải phóng” mà ông Trump áp dụng năm ngoái. Tòa cho rằng việc sử dụng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế là không phù hợp với quy định pháp luật.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã nhanh chóng tìm cách duy trì chính sách thương mại chủ chốt của mình bằng cách công bố một loạt mức thuế mới. Lần này, các biện pháp được đưa ra dựa trên Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.

Hiện mức thuế toàn cầu được đặt ở 10%, nhưng chính quyền Trump cho biết có kế hoạch nâng lên 15% trong thời gian tới.

Trong tuyên bố gửi tới CNBC, bà Letitia James cho rằng động thái mới của Nhà Trắng tiếp tục gây ra bất ổn cho nền kinh tế.

“Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ nỗ lực đầu tiên nhằm áp đặt các mức thuế diện rộng, tổng thống lại tiếp tục gây ra thêm hỗn loạn kinh tế và kỳ vọng người dân Mỹ phải trả giá”, bà James nói.

Bà cũng cáo buộc Tổng thống Trump đang “phớt lờ luật pháp và Hiến pháp” khi thực chất làm tăng gánh nặng thuế đối với người tiêu dùng và các doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ.

Động thái của liên minh các tổng chưởng lý bang – phần lớn từng tham gia nỗ lực thành công nhằm chặn các mức thuế trước đó của ông Trump – càng làm gia tăng sự bất ổn xung quanh chính sách thuế quan của Nhà Trắng. Trước đó vào ngày 04/03, một tòa án liên bang đã phán quyết rằng các doanh nghiệp từng nộp những khoản thuế “Ngày Giải phóng” sẽ được hoàn trả hàng tỷ USD.

Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai cho biết Tổng thống Trump đang sử dụng thẩm quyền do Quốc hội trao để xử lý các vấn đề cơ bản liên quan đến thanh toán quốc tế và tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng của Mỹ.

“Chính quyền sẽ bảo vệ mạnh mẽ các hành động của Tổng thống trước tòa”, ông Desai nói.

Tranh cãi về lạm dụng luật

Trong đơn kiện, bà James cùng liên minh các bang lập luận rằng ông Trump đang lạm dụng Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Theo họ, điều khoản này ban đầu được thiết kế để xử lý các mất cân đối tiền tệ có thể phát sinh khi Mỹ còn áp dụng chế độ bản vị vàng, chứ không nhằm giải quyết tình trạng thâm hụt thương mại.

Các tổng chưởng lý bang cũng cho rằng chính sách thuế này vi phạm nguyên tắc phân quyền trong Hiến pháp Mỹ, theo đó Quốc hội mới là cơ quan có thẩm quyền áp thuế. Đồng thời, họ lập luận rằng các mức thuế của ông Trump cũng vi phạm quy định của Đạo luật Thương mại năm 1974, trong đó yêu cầu thuế quan phải được áp dụng một cách nhất quán giữa các quốc gia.

Theo bà James, động thái mới của Nhà Trắng là “một nỗ lực rõ ràng nhằm né tránh phán quyết của Tòa án Tối cao trong vụ kiện liên quan đến các mức thuế được áp đặt theo IEEPA”.

Năm ngoái, bà James cùng 11 bang khác đã khởi kiện chính quyền Trump nhằm ngăn chặn vòng thuế quan đầu tiên của ông. Vụ kiện sau đó được hợp nhất với các đơn kiện của các doanh nghiệp nhỏ chịu ảnh hưởng bởi thuế quan, tạo thành vụ việc tại Tòa án Tối cao và dẫn tới một trong những thất bại pháp lý lớn nhất của ông Trump trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai.

Ông Trump và bà James từ lâu đã có nhiều tranh chấp pháp lý.

Tháng 10 năm ngoái, Bộ Tư pháp dưới thời chính quyền Trump đã truy tố bà James với hai cáo buộc gồm gian lận ngân hàng và đưa ra tuyên bố sai lệch với một tổ chức tài chính.

Tuy nhiên, bà James hiện không còn phải đối mặt với bất kỳ cáo buộc nào sau khi một thẩm phán bác bỏ bản cáo trạng, đồng thời hai bồi thẩm đoàn riêng biệt cũng từ chối khôi phục các cáo buộc này.

Vương Đông

FILI

– 12:00 06/03/2026