Hàng trăm siêu thị châu Âu chao đảo vì tin tặc, tủ đông bị chỉnh lên 55 độ C

Hàng trăm siêu thị châu Âu chao đảo vì tin tặc, tủ đông bị chỉnh lên 55 độ C

Hàng loạt tủ đông tại các siêu thị trên khắp châu Âu bất ngờ tăng nhiệt độ vào ngày 02/11, sau khi tin tặc xâm nhập hệ thống làm lạnh của các nhà bán lẻ. Đây là lần thứ hai sự cố tương tự xảy ra chỉ trong vài tuần, làm dấy lên cảnh báo về an ninh nguồn cung thực phẩm của lục địa này.

Một nhân viên đang vệ sinh chiếc tủ đông trống tại một cửa hàng Ica ở Stockholm hôm thứ Hai, sau khi thiết bị này bị quá nhiệt. © Fredrik Sandberg/TT News Agency/AFP/Getty Images

Tủ đông tại các cửa hàng Ica và Coop ở Thụy Điển bị điều chỉnh nhiệt độ lên tới 55 độ C. Thiết bị tại các cửa hàng thuộc Ahold Delhaize, Carrefour, Intermarché và Ikea ở Bỉ, chuỗi Supervalu tại Ireland, hệ thống K-stores ở Phần Lan và Selver ở Estonia cũng bị ảnh hưởng.

Vụ tấn công mạng khiến lượng thực phẩm trị giá hàng triệu Euro bị hư hỏng, chỉ vài tuần sau khi hàng trăm siêu thị tại Pháp hứng chịu các cuộc tấn công tương tự.

Christophe Hansen, Ủy viên châu Âu phụ trách nông nghiệp và thực phẩm, gọi vụ xâm nhập là “một nỗ lực có chủ đích nhằm phá hoại chuỗi cung ứng thực phẩm của chúng ta”. Tuy nhiên, ông khẳng định an ninh lương thực của châu Âu không bị đe dọa.

Stephan Moelans, Giám đốc điều hành Sabcobel, công ty sản xuất thiết bị làm lạnh của Bỉ có sản phẩm bị ảnh hưởng, cho biết tin tặc đã nhắm vào chế độ rã đông của các tủ đông, khiến nhiệt độ tăng nhanh chóng. Trong một số trường hợp, chúng dường như đã lợi dụng những thiết bị sử dụng kết nối Internet không an toàn.

Tại Bỉ, khoảng 40 cửa hàng Delhaize và 15 cửa hàng Carrefour bị ảnh hưởng, cùng với 10 địa điểm của Intermarché và 5 cửa hàng nhượng quyền Spar. Musgrave, công ty sở hữu chuỗi Supervalu, cho biết hệ thống làm lạnh tại 13 cửa hàng của họ cũng bị tấn công.

Camilla Nilsson, quản lý cửa hàng Ica St Olof tại Österlen, Thụy Điển, cho biết tin tặc đã “xâm nhập được vào hệ thống quản lý làm lạnh của chúng tôi và thay đổi các cài đặt”.

“Chúng tôi không thể điều chỉnh nhiệt độ, không thể thay đổi các thiết lập. Hơi nóng đang thổi vào các tủ đông. Mọi thứ đều hỏng hết”, Rickard Nilsson, người đứng đầu một cửa hàng Ica tại Sjöbo, miền Nam Thụy Điển, nói với nhật báo Aftonbladet.

Các chuyên gia nhiều lần cảnh báo về thiệt hại mà những cuộc tấn công mạng có thể gây ra đối với cơ sở hạ tầng trọng yếu, từ nhà máy điện đến cửa hàng thực phẩm, do hệ thống bảo mật công nghệ thông tin yếu kém và phần mềm lỗi thời.

Trước đây, các cuộc tấn công nhằm vào thiết bị công nghiệp, được giới an ninh mạng gọi là công nghệ vận hành (operational technology – OT), thường đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu.

Tuy nhiên, Robert Lee, Giám đốc điều hành công ty an ninh mạng Dragos và là chuyên gia hàng đầu về các cuộc tấn công OT, cho biết các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đã giúp tin tặc dễ dàng tiếp cận kiến thức chuyên môn và công cụ cần thiết để tấn công nhiều thiết bị, nhiều địa điểm cùng lúc.

Đầu năm nay, các tin tặc bị nghi có liên hệ với Iran đã nhắm vào hàng chục đơn vị cung cấp nước tại Mỹ, khóa quyền truy cập của các quản trị viên vào hệ thống và buộc một số cơ sở phải ngừng hoạt động.

“Phạm vi và quy mô của những cuộc tấn công này là điều chưa từng có”, ông Lee nói, đồng thời lưu ý rằng trước đây các vụ tấn công OT thường chỉ xảy ra riêng lẻ. “Chúng ta chưa từng chứng kiến hơn 100 đơn vị cung cấp nước bị ảnh hưởng cùng lúc. Cũng chưa từng có hàng trăm siêu thị bị tấn công đồng thời”.

Moelans cho biết, tương tự các vụ tấn công tại Pháp, hệ thống kiểm soát nhiệt độ bị ảnh hưởng lần này do tập đoàn công nghiệp Đan Mạch Danfoss sản xuất. Trước đó, Danfoss đã cảnh báo khách hàng cần nâng cấp phần mềm và phần cứng. Ông nói thêm rằng tin tặc nhắm vào những siêu thị không có kết nối Internet an toàn.

Danfoss, một công ty tư nhân, xác nhận hệ thống của họ đã bị xâm nhập lần thứ hai, đồng thời nhắc lại khuyến nghị khách hàng ngắt kết nối các hệ thống khỏi những địa chỉ IP công cộng, cập nhật lên phiên bản phần mềm điều khiển mới nhất và sử dụng các biện pháp bảo vệ mạng phù hợp.

Trung tâm An ninh mạng Bỉ đã nâng mức độ nghiêm trọng của vụ tấn công lên thành sự cố cấp quốc gia. Điều này đồng nghĩa các cơ quan tình báo và an ninh khác sẽ cùng trao đổi thông tin trong quá trình điều tra. Hiện vẫn chưa xác định được ai đứng sau vụ việc.

Mich Vergauwen, người phát ngôn của Carrefour tại Bỉ, cho biết chỉ một số ít cửa hàng của chuỗi này bị ảnh hưởng nhờ các biện pháp bổ sung được triển khai sau những vụ tấn công tại Pháp, bao gồm cập nhật hệ thống và sử dụng kết nối an toàn.

Các cuộc tấn công tại Pháp hồi tháng trước khiến thực phẩm bị hư hỏng và gây ra hỏa hoạn. Vụ việc đang được đơn vị chống tội phạm mạng thuộc Văn phòng Công tố Paris phối hợp với Anssi, cơ quan an ninh mạng của Chính phủ Pháp, điều tra.

Vincent Strubel, người đứng đầu Anssi, cho biết hồi tháng trước rằng tin tặc đã khai thác những lỗ hổng bảo mật cơ bản trong hệ thống của các nhà bán lẻ.

Vương Đông

FILI

– 10:14 03/11/2026