Dệt may Ấn Độ lao đao vì thuế quan và chiến sự Iran

Dệt may Ấn Độ lao đao vì thuế quan và chiến sự Iran

Các doanh nghiệp dệt may Ấn Độ có thể cảm thấy như Tổng thống Mỹ Donald Trump đang nhắm trực tiếp vào họ.

Vào tháng 8 năm ngoái, Washington áp mức thuế 50% lên hàng hóa Ấn Độ, khiến xuất khẩu mất tính cạnh tranh. Sự hỗ trợ đến vài tháng sau khi thuế được giảm vào tháng 2, nhưng chỉ kéo dài trong thời gian ngắn: Cuộc chiến của Trump với Iran sau đó đã đẩy ngành dệt may Ấn Độ vào vòng xoáy khó khăn mới.

Các công ty may mặc là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ thuế quan Mỹ, khi mất đơn hàng hoặc buộc phải giảm giá để giữ khách, theo các chuyên gia. Đồng thời, chiến tranh Iran cũng khiến chi phí nguyên liệu và bao bì tăng mạnh.

Cuộc chiến bắt đầu ngày 28/02 sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran đã làm gián đoạn dòng chảy hàng hóa qua eo biển Hormuz, đẩy chi phí năng lượng và vận chuyển tăng cao, gây áp lực lên chuỗi cung ứng.

Điều này tạo ra những thách thức bất thường cho ngành dệt may, lĩnh vực sử dụng lao động lớn thứ hai tại Ấn Độ, với hơn 45 triệu việc làm.

Lãnh đạo ngành cho biết một số lao động di cư trong ngành đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận khí gas hóa lỏng – nhiên liệu chính cho nấu ăn – khiến họ phải trở về quê.

Cú sốc thứ hai

“Đây là một năm khó khăn, và ngay khi mọi thứ bắt đầu cải thiện vào tháng 2 thì chiến tranh lại nổ ra”, ông Ashwin Chandran, Chủ tịch Liên đoàn Công nghiệp Dệt may Ấn Độ, cho biết.

Trong giai đoạn từ tháng 4/2025 đến tháng 2/2026, Ấn Độ xuất khẩu sợi, vải và hàng may mặc trị giá 29.5 tỷ USD, giảm so với mức 29.8 tỷ USD cùng kỳ năm trước, theo Bộ Thương mại Ấn Độ. Mức giảm có vẻ nhỏ nhưng xu hướng này đáng lo ngại đối với một quốc gia đặt mục tiêu đạt 100 tỷ USD xuất khẩu dệt may mỗi năm vào năm 2030.

“Chúng tôi kỳ vọng năm tài chính 2027 sẽ tốt hơn nhiều, nhưng với chiến tranh Iran, khởi đầu đã không tích cực”, ông Madhu Sudhan Bhageria, Chủ tịch Filatex India, cho biết.

Ông cho biết giá polyester – phụ thuộc vào dầu mỏ – đã tăng hơn 40% kể từ khi chiến tranh bắt đầu, khiến doanh nghiệp khó chuyển chi phí sang khách hàng.

“Nhu cầu đã giảm vì người tiêu dùng không muốn mua với giá cao”, ông nói, đồng thời cho biết lo ngại chiến tranh kết thúc đột ngột khiến doanh nghiệp không dám tích trữ hàng tồn kho giá cao.

Các chuyên gia cảnh báo nếu doanh nghiệp không thể chuyển chi phí tăng lên, họ sẽ buộc phải cắt giảm sản xuất.

Trong một diễn biến hỗ trợ tạm thời, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 08/04, với Tehran cho biết có thể cho phép lưu thông tàu thuyền qua eo biển trong hai tuần.

Dù vậy, các công ty như Filatex đã cắt giảm sản lượng 25% và đang chờ nhu cầu phục hồi.

Lo ngại về nhu cầu

Ấn Độ là nước xuất khẩu dệt may lớn thứ sáu thế giới. Sau khi ký các hiệp định thương mại với Anh năm ngoái, và với EU và Mỹ trong năm nay, ngành này kỳ vọng phục hồi mạnh. Tuy nhiên, điều đó đến nay chưa xảy ra.

“Chúng tôi đặt mục tiêu tăng trưởng khoảng 12%-15% mỗi năm”, ông Pallab Banerjee, Giám đốc điều hành Pearl Global Industries, cho biết. Nhưng trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026, tăng trưởng chỉ đạt khoảng 9%.

Các chuyên gia cho biết doanh nghiệp may mặc có thể chuyển một phần chi phí sang khách hàng Mỹ, nhưng vẫn lo ngại nhu cầu sẽ giảm nếu giá dầu tại Mỹ tiếp tục tăng.

Dù việc giảm thuế của ông Trump vào tháng 2 mang lại chút hỗ trợ, ông Banerjee cảnh báo rằng chiến tranh kéo dài có thể làm suy yếu nhu cầu tiêu dùng tại Mỹ, tương tự như khi chiến tranh Ukraine bùng nổ năm 2022.

Xung đột đó đã khiến doanh số bán lẻ chậm lại, tồn kho tăng cao và gây nhiều khó khăn cho các nhà bán lẻ Mỹ. “Không ai muốn điều đó lặp lại”, ông nói.

Hiện tại, thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã kéo giá dầu xuống dưới 100 USD/thùng. Tuy nhiên, giá vẫn cao hơn nhiều so với trước chiến tranh, tiếp tục gây áp lực lên chi phí và nhu cầu. Nếu không có hòa bình bền vững, các nhà xuất khẩu dệt may Ấn Độ sẽ phải đối mặt thêm một năm chật vật thay vì tăng trưởng.

Vương Đông

FILI

– 09:52 09/04/2026