Chuyên gia: Thị trường năng lượng đối mặt nguy cơ khủng hoảng chưa từng có

Chuyên gia: Thị trường năng lượng đối mặt nguy cơ khủng hoảng chưa từng có

Ngày 09/03, các nhà phân tích cảnh báo mức tăng mạnh hiện tại của giá dầu là chưa từng có.  Nguyên nhân đến từ cuộc xung đột tại Trung Đông đang khiến thị trường lo ngại về việc đóng cửa kéo dài các mỏ dầu. Đặc biệt, hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến đường hàng hải có ý nghĩa chiến lược quan trọng – đang bị gián đoạn nghiêm trọng.

Giá dầu từng hướng tới ngày tăng mạnh nhất trong lịch sử trong ngày 09/03, trước khi thu hẹp đáng kể đà tăng sau khi Mỹ và Israel tiến hành đợt không kích mới nhằm vào Iran cuối tuần qua. Các kho chứa dầu nằm trong số mục tiêu bị tấn công.

Hợp đồng dầu Brent giao tháng 5 chỉ còn tăng 11.6% lên 103,47 USD/thùng, trong khi hợp đồng dầu WTI giao tháng 4 tăng 12.2% lên 101.97 USD/thùng. Trong phiên giao dịch, dầu Brent từng tăng lên tới 119.5 USD/thùng, còn WTI chạm đỉnh phiên ở mức 119.48 USD/thùng.

Ông Neil Atkinson, cựu Trưởng bộ phận dầu mỏ của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cho biết việc Eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa là điều mà thị trường năng lượng chưa từng chứng kiến trước đây. Nếu tình hình không sớm thay đổi, “chúng ta có thể đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng mang tính bước ngoặt và chưa từng có trong lịch sử”, ông nói với CNBC trong ngày 09/03.

Các quốc gia tại khu vực Trung Đông giàu dầu mỏ đã bắt đầu cắt giảm sản lượng dầu thô. Iraq và Kuwait đã bắt đầu đóng cửa một phần sản lượng, trong khi các nhà phân tích cảnh báo Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) và Ả-rập Saudi cũng có thể gặp rủi ro nếu Eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng trong thời gian dài.

“Dù thế giới vẫn còn lượng dự trữ dầu nhất định, nhưng nếu việc đóng cửa Eo biển Hormuz kéo dài, các kho dự trữ này khi được sử dụng sẽ nhanh chóng cạn kiệt. Khi đó, trong bối cảnh sản lượng dầu bị ngừng tại Iraq và có thể cả Kuwait, thậm chí sau đó là Ả-rập Saudi, chúng ta có thể rơi vào một cuộc khủng hoảng chưa từng thấy trước đây”, ông Atkinson nói trên chương trình “Squawk Box Europe” của CNBC.

Khi được hỏi điều này có thể tác động thế nào đến giá dầu, ông Atkinson trả lời: “Chúng ta chỉ đang dự đoán mà thôi. Không có tiền lệ nào cho tình huống này. Giá dầu có thể tăng không giới hạn”.

Những cột khói bốc lên từ đám cháy vẫn đang tiếp diễn sau cuộc không kích trong đêm nhằm vào nhà máy lọc dầu Shahran ở phía tây bắc Tehran, Iran, ngày 08/03/2026.

Thông thường, khoảng 20% nguồn cung dầu và khí đốt toàn cầu đi qua Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, kể từ khi chiến sự bùng phát, hoạt động vận chuyển qua tuyến hàng hải then chốt này gần như đã dừng lại.

Cuộc họp khẩn của G7

Giá dầu đã giảm bớt so với mức đỉnh trong phiên giao dịch ngày 09/03 sau khi Financial Times đưa tin rằng các bộ trưởng tài chính G7 sẽ tổ chức cuộc họp khẩn để thảo luận khả năng phối hợp xả dầu từ kho dự trữ do IEA điều phối.

Bộ Tài chính Anh và Chính phủ Pháp sau đó xác nhận với CNBC rằng cuộc họp này sẽ diễn ra trong ngày 09/03.

Ông Tyler Goodspeed, nhà kinh tế trưởng của ExxonMobil, cho biết trên chương trình “Squawk Box Europe” rằng tuần trước đã có sự đồng thuận rằng hầu hết các quốc gia, ngoại trừ Nga, đều có lợi ích trong việc khôi phục hoạt động vận chuyển bình thường qua Eo biển Hormuz.

Ông cho biết quan điểm phổ biến trước đó là thị trường vẫn còn “lượng dầu dồi dào đang lưu thông trên biển và các kho dự trữ chiến lược có thể bù đắp bất kỳ khoảng thiếu hụt ngắn hạn nào”. Tuy nhiên, ông tỏ ra hoài nghi khi cuộc xung đột đã bước sang tuần thứ hai.

“Khi xem xét các kịch bản có thể xảy ra, tôi cho rằng có nhiều khả năng hơn – và cũng có xác suất cao hơn – rằng Eo biển Hormuz sẽ tiếp tục bị đóng trong thời gian dài hơn so với kịch bản hoạt động vận chuyển sớm trở lại bình thường”, ông Goodspeed nói.

Nguy cơ đóng cửa sản xuất

Các nhà phân tích của Societe Generale cũng cảnh báo rằng việc đóng cửa sản xuất kéo dài tại các quốc gia Trung Đông sẽ “làm gia tăng đáng kể” nguy cơ xảy ra các vấn đề khi khởi động lại hoạt động sản xuất.

“Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất có thể là nhà sản xuất tiếp theo phải đóng cửa sản xuất, có thể trong vòng 5 đến 7 ngày tới”, các nhà phân tích cho biết trong báo cáo công bố vào ngày 09/03.

“Hai quốc gia khác cũng dễ bị tổn thương. Qatar có nguy cơ nhưng sản lượng dầu của nước này tương đối nhỏ so với xuất khẩu LNG. Ả-rập Saudi hiện đối mặt với rủi ro thấp hơn trong ngắn hạn, nhưng việc đóng cửa sản lượng có thể xảy ra nếu Eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng thêm 2 đến 3 tuần”, trích từ báo cáo.

Vũ Hạo

FILI

– 20:51 09/03/2026