Chiến tranh Iran đẩy kinh tế châu Á vào thế khó

Chiến tranh Iran đẩy kinh tế châu Á vào thế khó

Các nền kinh tế châu Á đang lo ngại sẽ chịu tác động nặng nề hơn từ đà tăng giá, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông có nguy cơ kéo dài và gây ra cú sốc tăng trưởng trên diện rộng. Khu vực này đặc biệt dễ tổn thương do phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông.

Một người đi xe máy xếp hàng chờ đổ xăng tại Dhaka. Ngân hàng Phát triển châu Á cho biết “cuộc khủng hoảng đang trở nên nghiêm trọng hơn” và ảnh hưởng tới khu vực. © AFP/Getty Images

Các quan chức từ Australia đến Bangladesh cảnh báo chi phí nhập khẩu tăng mạnh có thể khiến lạm phát tăng cao hơn đáng kể so với dự báo chỉ vài tuần trước.

Trong bối cảnh kinh tế ngày càng bất ổn, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã hạ dự báo tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển trong khu vực. Cụ thể, ADB hiện dự báo tăng trưởng đạt 4.7% trong năm nay và 4.8% vào năm 2027, thấp hơn so với mức 5.1% dự báo trước đó cho cả hai năm.

Đi kèm với đó, lạm phát được dự báo tăng lên 5.2% trong năm nay, từ mức 3% của năm ngoái.

Chủ tịch ADB Masato Kanda cho biết “cuộc khủng hoảng đang trở nên nghiêm trọng hơn” và ảnh hưởng sâu rộng tới khu vực. “Chúng ta đang đối mặt với những gián đoạn mang tính hệ thống và kéo dài đối với mạng lưới năng lượng và thương mại toàn cầu, không chỉ là biến động tạm thời”, ông nói.

Các nhà kinh tế khu vực tư nhân cho rằng ngay cả những quốc gia giàu hơn cũng có thể buộc phải thắt chặt chi tiêu.

Tại Nhật Bản, nền kinh tế phát triển lớn nhất khu vực, các nhà hoạch định chính sách đã giảm một nửa dự báo tăng trưởng GDP thực cho năm tài khóa kết thúc vào tháng 3/2027, từ 1% xuống còn 0.5%.

Frederic Neumann, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á tại HSBC, cho biết các ngân hàng trung ương trong khu vực đang phải đối mặt với cú sốc lạm phát “rất lớn”.

Các biện pháp trợ cấp và sử dụng dự trữ có thể giúp giảm bớt tác động “nhưng ở thời điểm này chỉ mang tính hỗ trợ hạn chế”, ông Neumann nói. “Mức độ gián đoạn nghiêm trọng đến mức sẽ lan rộng khắp khu vực, không chỉ ở năng lượng mà còn ở thực phẩm và các đầu vào khác”.

Giá nhập khẩu của Hàn Quốc tăng 16.1% trong tháng 3 so với cùng kỳ, mức tăng nhanh nhất theo tháng kể từ tháng 1/1998. Trong khi đó, Nhật Bản tuần trước đã chi 35 tỷ USD để hỗ trợ đồng Yên khi chi phí nhập khẩu tăng gây thêm áp lực lên đồng tiền này.

Ngân hàng trung ương Singapore đã thắt chặt chính sách tiền tệ lần đầu tiên sau 4 năm trong tháng 4/2026, trong khi ngân hàng trung ương Australia sẽ họp trong tuần này để quyết định có nâng lãi suất lần thứ ba trong năm 2026 hay không.

Ông Neumann cho biết các ngân hàng trung ương ngày càng lo ngại về rủi ro tăng trưởng, yếu tố có thể gây tác động lớn hơn so với cú sốc lạm phát ban đầu, đặc biệt với các quốc gia nghèo có ít dư địa chính sách.

“Bạn càng giàu, bạn càng dễ tiếp cận thị trường quốc tế và đấu giá để giành lấy những chuyến tàu chở dầu cuối cùng”, ông nói.

Bộ trưởng Tài chính Bangladesh Amir Khasru Mahmud Chowdhury cho biết chi tiêu cho nhiên liệu đang “làm cạn kiệt ngân sách”, trong khi lạm phát tại quốc gia này vẫn duy trì trên 8%.

Tại Ấn Độ, các quan chức cho biết nền kinh tế vẫn sẽ là nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Tuy nhiên, Ngân hàng Trung ương Ấn Độ dự báo tăng trưởng sẽ chậm lại còn 6.9% trong năm tài khóa bắt đầu từ 01/04, so với mức 7.6% của năm ngoái, đồng thời cảnh báo rủi ro “nghiêng về phía tiêu cực”.

Thái Lan, nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á, đã hạ dự báo tăng trưởng năm nay xuống 1.5% từ 2%, đồng thời nâng dự báo lạm phát lên 3% từ mức 0.3% trước đó.

Cú sốc giá cả đã khiến một số Chính phủ trong khu vực phải triển khai các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng trong ngắn hạn. Nhật Bản trợ cấp nhiên liệu, giúp giá xăng chỉ cao hơn khoảng 10% so với trước chiến tranh. Philippines cũng hỗ trợ các tài xế taxi và xe máy.

Andrew Tilton, nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại Goldman Sachs, cho biết có ba giai đoạn rõ rệt trong cách nhà đầu tư đánh giá rủi ro từ cuộc chiến. Ban đầu, nhà đầu tư tập trung vào tác động của giá cả. Sau đó, sự chú ý chuyển sang nguy cơ thiếu hụt nguồn cung và ảnh hưởng tới mô hình kinh tế.

“Hiện tại, câu hỏi là các nhà hoạch định chính sách tài khóa sẽ cân bằng giữa lạm phát và tăng trưởng như thế nào”, ông Tilton nói.

Vũ Hạo

FILI

– 10:00 04/05/2026