Chiến sự Iran đảo lộn tính toán của các ngân hàng trung ương châu Âu

Chiến sự Iran đảo lộn tính toán của các ngân hàng trung ương châu Âu

Trước khi cuộc chiến với Iran nổ ra vào cuối tháng 2, các ngân hàng trung ương châu Âu vẫn hưởng lợi từ triển vọng lạm phát tương đối thuận lợi, khi lãi suất được kỳ vọng sẽ ổn định hoặc tiếp tục giảm trên toàn khu vực.

Tuy nhiên, xung đột đã phá vỡ trạng thái cân bằng kinh tế này, đe dọa nguồn cung năng lượng của châu Âu, tăng trưởng và triển vọng giá tiêu dùng. Kỳ vọng về lãi suất trên toàn khu vực cũng bị đảo lộn.

Trong ngày 18/03, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Ngân hàng Anh (BoE), Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank) và Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) đều sẽ công bố quyết định chính sách mới. Đây cũng sẽ là những đánh giá chính thức đầu tiên của họ về tác động của cuộc chiến Mỹ – Israel với Iran đối với quá trình điều hành chính sách tiền tệ.

Kỳ vọng bị đảo chiều

Ngay cả trước khi chiến tranh nổ ra, ECB cũng không được kỳ vọng thay đổi lãi suất, khi lạm phát khu vực đồng Euro vẫn gần mục tiêu 2%. Dữ liệu sơ bộ mới nhất từ Eurostat cho thấy lạm phát tháng 02 đạt 1.9%, tăng từ 1.7% của tháng 01.

Trong cuộc họp tháng 2, Chủ tịch ECB Christine Lagarde từng nhận định triển vọng kinh tế khu vực “đang ở trạng thái tốt”, nhưng đồng thời cảnh báo không nên chủ quan. Giờ đây, cảnh báo đó dường như đã trở thành hiện thực.

Giới đầu tư sẽ theo dõi sát định hướng chính sách của ECB để tìm manh mối về cách ngân hàng này phản ứng, khi việc Iran đóng eo biển Hormuz làm giảm nguồn cung dầu và khí đốt cho khu vực, từ đó đẩy chi phí năng lượng và áp lực lạm phát tăng lên.

“Chúng tôi kỳ vọng ECB sẽ giữ nguyên lãi suất tiền gửi ở mức 2% trong cuộc họp thứ sáu liên tiếp”, Konstantin Veit, nhà quản lý danh mục tại PIMCO, cho biết. “ECB nhiều khả năng sẽ nhấn mạnh rủi ro địa chính trị gia tăng và phát tín hiệu cứng rắn hơn, thay vì điều chỉnh chính sách ngay lập tức”.

Ông cũng cho rằng lạm phát có thể vượt mục tiêu trong ngắn hạn do giá năng lượng tăng, trước khi quay về mức 2% vào năm sau, với lạm phát tổng thể có thể đạt đỉnh quanh 3% trong năm nay.

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE)

Trước đó, BoE được kỳ vọng sẽ cắt giảm lãi suất trong tháng 03 nhằm giảm áp lực cho hộ gia đình và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, tác động từ chiến tranh khiến khả năng này trở nên xa vời hơn. Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) nhiều khả năng sẽ chọn cách thận trọng và giữ lãi suất ở mức 3.75%, chờ thêm tín hiệu về diễn biến xung đột.

“BoE khó tạo bất ngờ trong tuần này”, John Wyn Evans, Trưởng bộ phận phân tích thị trường tại Rathbones, nhận định. “Kỳ vọng cắt giảm lãi suất vào mùa xuân đã bị loại bỏ, thậm chí không thể loại trừ khả năng tăng lãi suất vào cuối năm”.

“Kịch bản khả dĩ nhất là giữ nguyên – không thắt chặt thêm, nhưng cũng chưa thể nới lỏng cho đến khi bức tranh rõ ràng hơn”, ông nói.

Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB)

SNB cũng được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 0.00%. Theo BNP Paribas, kinh tế Thụy Sĩ ít bị tác động hơn từ các cú sốc năng lượng so với các nước châu Âu khác.

“Nền kinh tế Thụy Sĩ có vị thế tốt hơn để ứng phó với cú sốc giá năng lượng, do đó tác động đến tăng trưởng và lạm phát sẽ hạn chế hơn”, chuyên gia Dani Stoilova cho biết.

Dù biến động của đồng franc Thụy Sĩ có thể làm gia tăng khả năng can thiệp thị trường ngoại hối, BNP Paribas cho rằng điều này khó có thể làm suy yếu vai trò tài sản trú ẩn của đồng tiền này. “Chúng tôi cho rằng CHF sẽ tiếp tục được hỗ trợ”, ngân hàng nhận định.

Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank)

Riksbank cũng được kỳ vọng giữ nguyên lãi suất ở mức 1.75%.

“Dữ liệu tăng trưởng và lạm phát gần đây khá yếu, với lạm phát dự kiến giảm mạnh về 1% trong năm nay”, các nhà kinh tế của JPMorgan cho biết. “Tuy nhiên, giá năng lượng tăng có thể giúp giảm bớt lo ngại về việc kỳ vọng lạm phát suy giảm”.

JPMorgan dự báo lộ trình lãi suất sẽ đi ngang trong ba quý tới.

Nhìn chung, cuộc chiến Iran đang buộc các ngân hàng trung ương châu Âu phải rời khỏi “vùng an toàn” trước đó, khi rủi ro lạm phát quay trở lại đúng thời điểm họ đang cân nhắc nới lỏng chính sách.

Vương Đông

FILI

– 14:32 19/03/2026