CEO Amazon cảnh báo về làn sóng sa thải nhân viên văn phòng mới, nhiều vị trí tồn tại 20-30 năm qua sẽ biến mất

Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) đang chuyển từ giai đoạn “thử nghiệm” sang “thanh lọc” thị trường lao động một cách quyết liệt. Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với CNBC, CEO Amazon Andy Jassy đã đưa ra một nhận định khiến giới làm công ăn lương phải giật mình: Rất nhiều vị trí mà doanh nghiệp từng phải “đổ người vào” để vận hành trong suốt 20-30 năm qua sẽ không còn cần đến số lượng nhân sự lớn như trước.

“Tôi tin rằng đối với rất nhiều công việc mà chúng ta đã dùng con người để giải quyết trong suốt 20 hoặc 30 năm qua, bạn sẽ không còn cần nhiều người đến thế để làm cùng những công việc đó nữa,” ông Jassy nói.

Nỗi ám ảnh của nhân viên văn phòng

Làn sóng cắt giảm nhân sự để nhường chỗ cho AI không còn là lời đồn đoán. Mới đây nhất, CEO Jack Dorsey của Block (trước đây là Square) đã công bố kế hoạch đầy tham vọng nhưng cũng không kém phần khắc nghiệt: Cắt giảm gần một nửa nhân sự công ty, đưa quy mô từ hơn 10.000 người xuống chỉ còn dưới 6.000 người. Dorsey thẳng thắn chia sẻ rằng các công ty sẽ nối gót nhau sử dụng AI để đạt được những bước tiến vượt bậc về hiệu suất.

Dù CEO Amazon Andy Jassy cho biết ông chưa nghiên cứu kỹ tin tức từ Block, nhưng quan điểm của người đứng đầu đế chế thương mại điện tử Amazon lại có sự đồng điệu kỳ lạ. CEO Jassy tin rằng sự chuyển dịch này là tất yếu.

Trước đó, trong một bản ghi chú nội bộ gửi nhân viên vào tháng 6/2025, ông cũng đã cảnh báo rằng việc áp dụng AI sâu rộng trên toàn hệ thống sẽ làm giảm tổng quy mô nhân sự khối văn phòng của Amazon trong vài năm tới.

“Trong vài năm tới, chúng tôi dự đoán điều này sẽ làm giảm tổng lực lượng lao động khối văn phòng khi chúng tôi đạt được hiệu quả từ việc sử dụng AI sâu rộng trên toàn công ty”, CEO Jassy cảnh báo.

Thực tế tại các startup còn diễn ra nhanh hơn thế. Vercel (một startup về lập trình AI) đã đào tạo một đại lý ảo để thực hiện công việc bán hàng và ngay sau đó, họ cắt giảm đội ngũ sale từ 10 người xuống chỉ còn duy nhất 1 người. Đây là minh chứng rõ nét cho việc AI không chỉ thay thế các công việc chân tay mà đang trực tiếp đe dọa đến các vị trí tư vấn và kinh doanh.

Dù đưa ra những dự báo có phần xám xịt về số lượng nhân sự, Andy Jassy vẫn giữ một tông giọng lạc quan về tương lai dài hạn. Ông nhấn mạnh rằng trong mọi bước chuyển mình của công nghệ, những công việc cũ mất đi sẽ luôn đi kèm với sự ra đời của những vai trò mới.

Vị CEO này dẫn chứng về vị trí “Kiến trúc sư giải pháp đám mây” (Cloud Solutions Architect). Cách đây 15 năm, khái niệm này hoàn toàn không tồn tại trên bản đồ nghề nghiệp. Nhưng hiện nay, có đến hàng chục nghìn chuyên gia đang đảm nhận công việc này với mức thu nhập hàng đầu thế giới. CEO Jassy tin rằng AI cũng sẽ tạo ra một hệ sinh thái tương tự, dù hiện tại hình hài của những công việc đó vẫn chưa thực sự rõ ràng.

Nếu như cơn sốt “Kỹ sư ra lệnh” (Prompt Engineer) dường như đang hạ nhiệt nhanh chóng thì bù lại, nhu cầu về các vai trò kỹ thuật chuyên sâu và thị trường dữ liệu đào tạo đang bùng nổ mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Chúng ta đang đứng ở giữa một “giai đoạn chuyển tiếp” đầy biến động, nơi mà sự thích nghi không còn là lựa chọn mà là điều kiện sinh tồn.

Thông điệp của CEO Jassy được cho là một cảnh báo đắt giá cho lực lượng lao động trẻ. Những công việc được định nghĩa là “dùng người để giải quyết” (thrown human beings at) thường là những công việc có tính lặp lại, xử lý dữ liệu thủ công hoặc các quy trình trung gian thiếu tính sáng tạo đột phá. Bởi vậy bất kỳ ai đang làm một công việc mà một quy trình tự động hóa có thể thực hiện nhanh hơn 10 lần, đó chính là lúc họ cần chuẩn bị tinh thần cho làn sóng sa thải.

Thị trường lao động trong kỷ nguyên AI sẽ không còn chỗ cho những mắt xích thụ động. Sự sáng tạo, khả năng quản trị công cụ AI và tư duy chiến lược sẽ là “vũ khí” giúp con người đứng vững. Thay vì lo sợ về một cuộc “tận thế việc làm”, điều mà chúng ta cần làm là chuẩn bị cho sự chuyển dịch.

“Tất cả chúng ta sẽ cùng nhau vượt qua giai đoạn này”, CEO Jassy cố gắng trấn an.

Thế giới đang thay đổi và Amazon, gã khổng lồ vốn nổi tiếng với khả năng tối ưu hóa đến tận cùng, đã phát đi tín hiệu rõ ràng nhất. Việc “đổ người” vào các bài toán kinh doanh đã là chuyện của 30 năm trước. Trong 30 năm tới, cuộc chơi sẽ thuộc về những ai biết dùng AI để nhân bản sức mạnh của chính mình.

*Nguồn: BI, Fortune