Campuchia thành lập các công ty mua nợ xấu

Campuchia thành lập các công ty mua nợ xấu

Ngân hàng Trung ương Campuchia đã phê duyệt việc thành lập các tổ chức quản lý tài sản nhằm mua lại các khoản nợ xấu của ngân hàng và các tổ chức tài chính vi mô, trong bối cảnh các chuyên gia cảnh báo tỷ lệ nợ xấu đang gia tăng nhanh trong toàn bộ lĩnh vực dịch vụ tài chính.

Nền kinh tế Campuchia đã chịu nhiều áp lực trong 12 tháng qua do các mức thuế quan từ Mỹ, hai đợt xung đột xuyên biên giới với Thái Lan làm ảnh hưởng đến du lịch, thương mại và kiều hối, cùng với việc gần 1 triệu lao động di cư từ Thái Lan trở về nước cần việc làm để trả các khoản vay từ ngân hàng và tổ chức tài chính vi mô.

Giá năng lượng tăng vọt do xung đột ở Iran sẽ làm gia tăng thêm áp lực chi phí sinh hoạt tại quốc gia phải nhập khẩu toàn bộ nhiên liệu này. Giá xăng đã tăng khoảng 14% trong tuần qua.

Tháng trước, Ngân hàng Trung ương Campuchia đã phê duyệt việc cấp phép cho các tổ chức quản lý tài sản (AMI) để mua lại các khoản nợ xấu (NPL) và tài sản thế chấp liên quan. Các công ty này phải có vốn đăng ký tối thiểu 50 triệu USD và phải mua nợ xấu thông qua các giao dịch “minh bạch và độc lập”, với mức giá được các bên thỏa thuận.

Các tổ chức AMI từng được nhiều quốc gia Đông Nam Á sử dụng, như Indonesia sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997 – 1998, hoặc trong các cuộc khủng hoảng ngân hàng trong nước. Trong hầu hết trường hợp, các nước thành lập AMI có sự hỗ trợ của nhà nước. Theo nghiên cứu của Nikkei Asia, hiện vẫn chưa có AMI nào được thành lập tại Campuchia.

Sáng kiến này được đưa ra trong bối cảnh lĩnh vực ngân hàng và tài chính vi mô ghi nhận mức nợ xấu tăng lên. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cảnh báo vào tháng 12 về tình trạng nợ xấu gia tăng và lợi nhuận sụt giảm trong ngành tài chính. Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế Vĩ mô ASEAN+3 (AMRO) cho biết trong báo cáo năm 2025 rằng chất lượng tài sản trong hệ thống tài chính Campuchia suy giảm trên diện rộng, với tỷ lệ nợ xấu đạt 7.8% tại các ngân hàng và 10% tại các tổ chức tài chính vi mô, so với mức lần lượt 6.2% và 7.4% vào năm 2024.

Cục Tín dụng Campuchia cho biết quy mô trung bình của các khoản vay cá nhân vào tháng 12/2025 vào khoảng 6,500 USD.

Dữ liệu từ Hiệp hội Tài chính vi mô Campuchia cho thấy bức tranh khá ảm đạm. Tỷ lệ người vay chậm trả ít nhất 30 ngày, còn gọi là PAR30, đã tăng từ 7.3% vào tháng 12/2024 lên 9.6% vào cuối năm ngoái. Một trong những tổ chức cho vay lớn nhất, Sathapana, có 14.6% danh mục cho vay rơi vào tình trạng PAR30; ngân hàng Woori Bank thuộc sở hữu Hàn Quốc ghi nhận tỷ lệ nợ xấu 10.5% và LOLC báo cáo tỷ lệ 12.3%.

Ông Stephen Higgins, đối tác quản lý tại Mekong Strategic Capital, cho biết đã có các cuộc thảo luận trong vài năm qua về việc thành lập các công ty xử lý nợ xấu. Vấn đề lớn là liệu chính phủ hay khu vực tư nhân sẽ đóng vai trò dẫn dắt.

Theo ông Higgins, thách thức chính đối với một AMI tư nhân tại Campuchia là phải xử lý các vụ việc thông qua hệ thống tòa án để thu hồi nợ xấu. Trước khi nợ xấu tăng mạnh gần đây, các tổ chức cho vay mất khoảng 3 năm để giải quyết một khoản nợ xấu, nhưng thời gian này có thể kéo dài lên 5 – 7 năm khi số lượng nợ xấu gia tăng.

“Tôi không thấy các AMI khu vực tư nhân có thể hoạt động hiệu quả ở đây, trừ khi có cải cách lớn về cách hệ thống pháp lý xử lý nợ xấu”, ông Higgins nói. “Ngoài ra, tổng giá trị các khoản vay liên quan có thể lên tới khoảng 5 tỷ USD và khó có thể thấy một AMI tư nhân nào đủ khả năng tạo ra tác động đáng kể đối với quy mô lớn như vậy.”

Trong báo cáo tham vấn Điều IV công bố tháng 12 năm ngoái, IMF cho biết Ngân hàng Quốc gia Campuchia không có kế hoạch để nhà nước thành lập AMI, cũng như không cung cấp hỗ trợ thanh khoản thông qua việc mua trái phiếu do các AMI phát hành.

Bộ Kinh tế và Tài chính Campuchia cùng Ngân hàng Quốc gia Campuchia không phản hồi các yêu cầu bình luận.

Som Sopheap là một trong nhiều người Campuchia đang gặp khó khăn trong việc trả nợ. Người phụ nữ 42 tuổi từng làm việc tại một đồn điền cao su đã phải rời khỏi nhà ở làng Prey Chan, miền bắc Campuchia — khu vực tranh chấp và bị Thái Lan chiếm giữ một phần sau các cuộc đụng độ quân sự giữa hai nước vào tháng 12.

Sopheap, người đang có khoản vay khoảng 3,000 USD tại Ngân hàng Acleda, cho biết bà được hoãn trả nợ trong ba tháng trong thời gian xung đột, nhưng ngân hàng hiện yêu cầu thanh toán trong tháng này. Do mất nhà và đất canh tác, bà không còn nguồn thu nhập và đang sống trong một trại dành cho người phải di dời.

“Trong thời gian xung đột biên giới, họ vẫn yêu cầu tôi trả tiền. Tôi nói không, và giờ nhà tôi đã bị Thái Lan chiếm giữ, vậy tôi lấy đâu ra tiền?”, bà nói.

Vương Đông

FILI

– 14:32 10/03/2026