Vốn rẻ tiếp tục ‘thẩm thấu’ vào nền kinh tế

Với CTCP Tôn Thép Việt Pháp, mức giảm khoảng 1,5 điểm phần trăm vào cuối tháng 10 đã đưa lãi suất vay về khoảng 6,1%/năm. Bà Phạm Thị Hải, Giám đốc Tài chính công ty cho biết, với mức giảm lãi suất như vậy, doanh nghiệp tiết kiệm được hàng trăm triệu đồng tiền lãi mỗi tháng. Khoản tiền này sẽ được bổ sung vào vốn mua nguyên vật liệu, phục vụ sản xuất và chi trả lương, thưởng cuối năm cho người lao động.

Tương tự, tại CTCP Tập đoàn Austdoor, với nhu cầu vốn quay vòng mỗi tháng khoảng 300 – 400 tỷ đồng, có thời điểm lên tới 500 – 600 tỷ đồng, việc được các ngân hàng giảm lãi suất từ 0,5 – 1,5%/năm tùy khoản vay đã giúp doanh nghiệp tiết kiệm hàng trăm triệu đồng tiền lãi mỗi tháng. Theo bà Trần Phương Linh, Trưởng ban Tài chính công ty, khoản chi phí tiết kiệm được giúp Austdoor có thêm nguồn lực mua nguyên vật liệu, chuẩn bị cho kế hoạch sản xuất năm tới và giữ ổn định giá bán sản phẩm.

Với doanh nghiệp, nhất là những đơn vị có nhu cầu vay vốn lớn, lãi suất giảm giúp tiết kiệm một khoản chi phí đáng kể, có thêm nguồn lực phục vụ sản xuất, kinh doanh. Chính vì vậy, giảm áp lực chi phí vốn cho doanh nghiệp luôn được NHNN chú trọng trong điều hành chính sách tiền tệ. Từ đầu năm đến nay, NHNN đã có hơn 10 văn bản chỉ đạo và thông điệp về lãi suất, yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí hoạt động, chia sẻ lợi nhuận để giảm lãi suất cho vay.

Các giải pháp trên đã bước đầu mang lại những kết quả tích cực. Theo Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà, đến cuối tháng 10/2026, lãi suất huy động niêm yết đã giảm phổ biến khoảng 0,5 – 0,7%/năm tùy nhóm ngân hàng. Đây là tiền đề quan trọng, tạo cơ sở để các tổ chức tín dụng tiếp tục giảm lãi suất cho vay theo đúng chỉ đạo của Chính phủ và NHNN. Theo số liệu thống kê mới nhất, lãi suất cho vay đối với các khoản vay mới phát sinh trong giai đoạn cuối tháng 10 đã giảm khoảng 0,2 – 0,5%/năm. Tính đến thời điểm này đã có trên 20 ngân hàng công bố các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, với mức giảm lãi suất từ 1,5 – 2%/năm. Đáng chú ý, việc giảm lãi suất đã được triển khai đối với cả những khoản vay hiện hữu giúp doanh nghiệp đang có dư nợ được giảm chi phí tài chính ngay trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Cùng với việc chỉ đạo các ngân hàng giảm lãi suất, NHNN tiếp tục sử dụng các công cụ điều hành để hỗ trợ thanh khoản, tạo điều kiện cho các TCTD duy trì khả năng cung ứng vốn với chi phí hợp lý. Mới đây, ngày 3/11, NHNN thông báo triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ với VND kỳ hạn 6 tháng thay vì các kỳ hạn ngắn 1-2 tuần thường được sử dụng trước đây. Việc triển khai nghiệp vụ với kỳ hạn 6 tháng giúp các ngân hàng tham gia có thêm nguồn VND trong thời gian dài hơn, qua đó giảm bớt áp lực cân đối vốn.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình (ABS) đánh giá, đây là giải pháp kịp thời, phù hợp với diễn biến thị trường. Theo ông Minh, áp lực tỷ giá đã giảm so với trước, tạo điều kiện để NHNN sử dụng công cụ hoán đổi ngoại tệ nhằm bổ sung thanh khoản VND cho hệ thống ngân hàng. Với chi phí hoán đổi tương đối thuận lợi, các TCTD tham gia có thêm nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu thanh khoản, giảm áp lực lên lãi suất liên ngân hàng, qua đó hỗ trợ khả năng duy trì lãi suất cho vay ở mức hợp lý.

Nhận định về xu hướng lãi suất từ nay đến cuối năm, CTCK Rồng Việt (VDSC) dự báo lãi suất huy động có thể tiếp tục giảm trong ngắn hạn và ổn định đến cuối năm 2026, nhưng khó giảm sâu trong năm 2027 do chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động còn lớn. Áp lực nguồn vốn vì thế vẫn là yếu tố các ngân hàng phải tính đến khi thực hiện giảm lãi suất cho vay.

Ông Nguyễn Thế Minh cũng lưu ý, nghiệp vụ hoán đổi kỳ hạn 6 tháng có thể hỗ trợ thanh khoản trong một khoảng thời gian nhất định, chưa thể giải quyết toàn bộ nhu cầu vốn dài hạn của nền kinh tế. Vì vậy, điều quan trọng là tiếp tục phối hợp linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ, căn cứ vào diễn biến thực tế của tỷ giá, lạm phát, lãi suất và thanh khoản hệ thống ngân hàng.

Đồng quan điểm, TS. Lê Xuân Nghĩa, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia cho rằng, các chỉ đạo giảm lãi suất có thể phát huy hiệu quả trước mắt nhưng khó duy trì lâu dài nếu không có những điều kiện thuận lợi từ thị trường. Mặt bằng lãi suất còn phụ thuộc vào nhu cầu vốn, khả năng huy động của hệ thống ngân hàng và diễn biến kinh tế vĩ mô, thị trường tài chính quốc tế. Theo ông, kiểm soát tốt lạm phát và giữ ổn định tỷ giá là những điều kiện quan trọng để lãi suất có thể giảm và duy trì ở mức hợp lý.