Một CTCK bất ngờ hạ kỳ vọng với VN-Index

Trong báo cáo chiến lược mới công bố, Chứng khoán Thiên Việt (TVS) điều chỉnh dự phóng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam trong quý IV/2026 theo hướng thận trọng hơn so với đầu năm.

Theo đó, TVS Research đánh giá vùng điểm phù hợp của VN-Index tại thời điểm cuối quý IV/2026 vào khoảng 1.800–1.850 điểm. Đồng thời, nhóm phân tích hạ mức định giá P/E kỳ vọng của chỉ số về quanh 12 lần, thấp hơn đáng kể so với dự báo 15 lần trước đó.

Đáng chú ý, tính đến cuối tháng 10/2026, P/E của VN-Index đang ở mức 11,2 lần. Theo TVS, sự suy giảm về định giá có thể phản ánh việc nhà đầu tư không còn sẵn sàng trả mức giá cao hơn cho tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, thay vì đơn thuần xuất phát từ đà điều chỉnh của giá cổ phiếu.

Nhóm phân tích TVS nhận thấy sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán đang có dấu hiệu suy giảm trong bối cảnh mặt bằng lãi suất tăng cao. Cụ thể, lợi suất thu nhập trên giá cổ phiếu (E/P) hiện không còn tạo ra chênh lệch đủ hấp dẫn so với lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng tại các ngân hàng thương mại.

Bên cạnh đó, thanh khoản thị trường tiếp tục suy yếu, trong khi độ rộng chưa cho thấy sự cải thiện rõ rệt. Thống kê của TVS cho thấy chỉ khoảng 31,8% cổ phiếu đang giao dịch phía trên đường trung bình động 200 ngày (MA200), phản ánh phần lớn cổ phiếu vẫn chịu áp lực trong xu hướng trung và dài hạn.

Ba yếu tố gây sức ép lên thị trường chứng khoán

Lý giải cho việc hạ kỳ vọng đối với VN-Index, TVS chỉ ra ba yếu tố rủi ro chính đang tác động đến môi trường đầu tư trong những tháng cuối năm.

Thứ nhất, tình hình kinh tế trong và ngoài nước chịu ảnh hưởng từ xung đột tại Trung Đông, kéo theo giá xăng dầu thế giới tăng mạnh.

Theo TVS, Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có mức dự trữ dầu thấp và phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu. Do đó, biến động giá dầu có thể tác động đến nền kinh tế thông qua chi phí vận tải và dịch vụ tăng, thâm hụt cán cân thương mại nhiên liệu, đồng thời làm gia tăng nhu cầu ngoại tệ để thanh toán nhập khẩu.

Những yếu tố này không chỉ gây áp lực lên hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp mà còn tạo thêm sức ép đối với tỷ giá USD/VND.

Thứ hai, mặt bằng lãi suất trong nước đã tăng đáng kể từ cuối năm 2025, khiến dòng tiền từ nhà đầu tư cá nhân vào thị trường chứng khoán suy giảm. TVS cho rằng môi trường lãi suất cao, đặc biệt khi lãi suất tiếp tục có xu hướng tăng, thường gây bất lợi cho diễn biến trung và dài hạn của thị trường cổ phiếu.

Nhóm phân tích dự báo lãi suất trong giai đoạn cuối năm 2026 sẽ tiếp tục neo ở mức cao, thậm chí có thể tăng thêm tại một số ngân hàng có nhu cầu vốn trung và dài hạn lớn, đặc biệt khi tham gia tài trợ các dự án đầu tư công và hạ tầng.

Hiện tại, mặt bằng lãi suất huy động kỳ hạn một năm trong hệ thống ngân hàng đang ở mức cao, quanh 9%/năm. Điều này tạo ra sự cạnh tranh đáng kể đối với dòng tiền đầu tư chứng khoán.

Thứ ba, môi trường lãi suất toàn cầu tiếp tục gây sức ép khi các ngân hàng trung ương lớn, bao gồm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), duy trì định hướng chính sách tiền tệ thắt chặt.

TVS nhận định việc Fed tăng lãi suất trở lại và khả năng tiếp tục nâng lãi suất trong quý IV có thể khiến đồng USD duy trì sức mạnh, qua đó gia tăng áp lực đối với tỷ giá USD/VND.

Sự kết hợp giữa lãi suất trong nước cao, điều kiện tài chính quốc tế thắt chặt và rủi ro lạm phát từ giá năng lượng được đánh giá sẽ tiếp tục hạn chế dư địa mở rộng định giá của thị trường chứng khoán.

Trên cơ sở đó, TVS điều chỉnh mức P/E phù hợp của VN-Index xuống quanh 12 lần, thay vì 15 lần như dự báo trước đây.

Lợi nhuận doanh nghiệp vẫn được kỳ vọng tăng gần 38%

Dù thận trọng về triển vọng điểm số và định giá thị trường, TVS lại nâng dự báo tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trong năm 2026.

Cụ thể, nhóm phân tích kỳ vọng lợi nhuận toàn thị trường có thể tăng 37,8% so với năm trước, với động lực chủ yếu đến từ hai nhóm ngành ngân hàng và bất động sản.

Trong đó, nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup được đánh giá đóng vai trò dẫn dắt đáng kể đối với tăng trưởng lợi nhuận của ngành bất động sản, qua đó đóng góp vào mức tăng chung của thị trường.

Theo TVS, triển vọng lợi nhuận tích cực có thể giúp hạn chế một phần tác động bất lợi từ môi trường lãi suất cao, áp lực tỷ giá và sự suy yếu của dòng tiền.

Tuy nhiên, mức tăng trưởng lợi nhuận mạnh không đồng nghĩa định giá cổ phiếu sẽ tăng tương ứng, nhất là khi nhà đầu tư ngày càng thận trọng trong việc chấp nhận mức giá cao cho triển vọng kinh doanh.

Theo đó, diễn biến thị trường trong những tháng cuối năm 2026 có thể tiếp tục chịu ảnh hưởng lớn từ xu hướng lãi suất, tỷ giá, thanh khoản và mức độ lan tỏa của tăng trưởng lợi nhuận giữa các nhóm cổ phiếu.