Phải quyết liệt lên, máu lửa lên

Từ một cựu sinh viên được đào tạo trong môi trường quân sự, ông Vũ Văn Tiền tiếp tục theo học Đại học Kinh tế Quốc dân sau khi xuất ngũ và lựa chọn ngành Kế hoạch theo lời gợi ý của một cán bộ phòng Đào tạo. 

“Kế hoạch sau này làm giám đốc ấy, làm lãnh đạo”

Trong buổi giao lưu với sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân vừa qua, ông Vũ Văn Tiền, Chủ tịch HĐQT ABBANK, nhà sáng lập Geleximco, đã bắt đầu câu chuyện của mình bằng những ký ức từ thời còn ngồi trên ghế giảng đường. Trước khi trở thành doanh nhân với hơn ba thập kỷ lập nghiệp, ông từng học Trường Đại học Thương mại, sau đó nhập ngũ và thi vào một trường quân sự. Năm 1982, sau khi xuất ngũ, ông trở lại giảng đường, lần này là Đại học Kinh tế Quốc dân, nơi một cuộc trò chuyện ngắn với cán bộ phòng Đào tạo đã để lại trong ông ấn tượng sâu sắc.

Khi tìm đến phòng Đào tạo, ông Tiền muốn đăng ký vào khoa Lao động hoặc khoa Công nghiệp, nhưng được thông báo rằng cả hai khoa đều đã hết chỉ tiêu. Hỏi còn lựa chọn nào khác, ông được giới thiệu sang khoa Kế hoạch. Chàng thanh niên khi ấy chưa hình dung rõ ngành học này sẽ đưa mình đến đâu, nên hỏi lại người cán bộ phụ trách. Câu trả lời nhận được khá bất ngờ, nhưng cũng đủ sức thuyết phục ông thay đổi quyết định ngay tại chỗ.

“Kế hoạch sau này làm giám đốc ấy, làm lãnh đạo”.

“Thế thì được, cháu vào ngay đấy”, ông Tiền nhớ lại.

Lời gợi ý giản dị ấy đã trở thành một kỷ niệm ông mang theo suốt nhiều năm. Từ đó, ông luôn tâm niệm phải phấn đấu để trở thành giám đốc, dù con đường phía trước còn dài và bản thân khi ấy vẫn đang ở những bước đầu tiên của hành trình lập nghiệp.

Nhìn lại quãng thời gian học tập tại Kinh tế Quốc dân, ông Tiền cũng chia sẻ quan niệm của mình về cách tiếp thu kiến thức. Theo ông, việc học không nên chỉ xoay quanh chuyện ghi nhớ thật nhiều hay dành hàng giờ để tiếp nhận kiến thức một cách máy móc, mà quan trọng hơn là hiểu được những nguyên lý cốt lõi và biết vận dụng chúng vào thực tế. Trong thời gian học ngành Kế hoạch, ông chú trọng những nguyên lý cơ bản, có tính ứng dụng, đồng thời dành thời gian lắng nghe và quan sát những cuộc tranh luận giữa các bạn học.

Từ trải nghiệm ấy, ông cho rằng người học cần xác định rõ mình đang học điều gì và kiến thức đó có thể giúp ích ra sao khi bước vào công việc. Khi đối diện với một vấn đề thực tế, mỗi người phải biết mình còn thiếu kiến thức nào, cần bổ sung điều gì để tìm ra hướng giải quyết phù hợp, thay vì chỉ tích lũy thật nhiều thông tin nhưng lại lúng túng khi áp dụng vào thực tiễn. Với ông Tiền, giá trị của việc học không chỉ nằm ở lượng kiến thức tiếp nhận được, mà còn ở khả năng chuyển hóa những điều đã học thành tư duy và năng lực làm việc.

Trước khi thành tài, phải học thành người

Bên cạnh câu chuyện học tập và lập nghiệp, ông Vũ Văn Tiền dành nhiều thời gian chia sẻ về đạo đức, văn hóa và cách mỗi người đối xử với những người xung quanh. Theo ông, trước khi nghĩ đến chuyện thành tài, mỗi người cần học cách làm người tử tế, biết tôn trọng người khác và có trách nhiệm với cộng đồng. Ông nhắc lại quan niệm “học chữ, học văn, học lễ”, trong đó tinh thần tôn sư trọng đạo không chỉ là phép ứng xử cần có, mà còn là một phần quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách.

“Trước khi làm thành tài thì phải học thành người đã, tức là người tử tế, người có văn hóa, có giáo dục”, ông chia sẻ.

Từ nền tảng ấy, ông nói về sự đồng cảm giữa con người với con người, cho rằng khi chứng kiến người khác gặp khó khăn, mỗi người cần biết rung động và sẵn lòng giúp đỡ trong khả năng của mình. Việc đóng góp cho xã hội không nhất thiết phải bắt đầu từ những hành động lớn lao, mà trước hết xuất phát từ sự quan tâm chân thành đối với những người xung quanh. Theo ông, điều kiện kinh tế có thể khác nhau, nhưng thái độ sống có trách nhiệm và tinh thần sẻ chia là những giá trị mà bất kỳ ai cũng có thể vun đắp.

Quan niệm này cũng được ông nối dài khi nói về kinh doanh và vai trò của doanh nhân trong xã hội. Một người có thể gây dựng sự nghiệp, phát triển doanh nghiệp và chăm lo cho gia đình, nhưng những giá trị để lại sẽ trọn vẹn hơn nếu thành quả ấy còn mang lại lợi ích cho cộng đồng. Bởi vậy, ông cho rằng đạo đức phải đi cùng tài năng, bởi một người dù giỏi giang đến đâu nhưng chỉ hành động vì lợi ích cá nhân, thiếu sự quan tâm đến người khác, cũng khó duy trì thành công lâu dài.

Với ông Tiền, hạnh phúc không đơn thuần là sở hữu nhiều tiền bạc hay nắm giữ vị trí chủ tịch một tập đoàn lớn, mà còn nằm ở khả năng chia sẻ, được sống bên gia đình, con cháu và có cơ hội đóng góp cho xã hội. Đó cũng là cách ông nhìn nhận ý nghĩa của thành công sau nhiều năm làm kinh doanh, khi những giá trị của một con người không chỉ được đo bằng những gì họ tạo dựng cho bản thân, mà còn bằng những điều có thể để lại cho người khác.

“Các bạn phải quyết liệt lên, máu lửa lên, khao khát lên, đam mê lên”

Từ câu chuyện cuộc đời mình, Chủ tịch ABBANK cho rằng người trẻ không nên xem những hạn chế của bản thân là lý do để từ bỏ mục tiêu. Ông chia sẻ mình có vấn đề về sức khỏe và đã trải qua ca ghép gan, nhưng nhờ nội lực, niềm đam mê cùng phương pháp làm việc khoa học, ông vẫn tiếp tục công việc trong nhiều năm. Ông không coi trải nghiệm cá nhân là hình mẫu có thể áp dụng cho tất cả mọi người, mà muốn sinh viên hiểu rằng mỗi người đều có những điểm chưa hoàn thiện và điều quan trọng là nhận diện được khả năng của mình để tìm cách phát huy.

Từ đó, ông nhấn mạnh tinh thần hết mình trong công việc, sự quyết liệt khi theo đuổi mục tiêu và khả năng duy trì đam mê trong thời gian dài. Theo ông, thành công không đến chỉ từ mong muốn hay những dự định được đặt ra, mà cần được cụ thể hóa bằng hành động mỗi ngày. Người trẻ cần chủ động học hỏi, không ngừng hoàn thiện bản thân và tránh tâm lý dễ dàng bằng lòng với những gì mình đang có.

Thông điệp ấy cũng được ông mở rộng sang câu chuyện phát triển kinh tế Việt Nam. Ông cho rằng đất nước cần tận dụng khoa học – công nghệ để nâng cao năng suất, tạo ra những bước đột phá và thu hẹp khoảng cách với các nền kinh tế phát triển. Muốn làm được điều đó, theo ông, cần có tư duy đổi mới, biết quan sát những gì đang diễn ra trên thế giới và quyết liệt hành động thay vì trì trệ hoặc an phận với hiện tại.

Khép lại những chia sẻ với sinh viên, ông Tiền một lần nữa nhấn mạnh tinh thần mà ông cho là cần thiết để mỗi người theo đuổi mục tiêu đến cùng: “Các bạn phải quyết liệt lên, máu lửa lên, khao khát lên, đam mê lên, dứt khoát sẽ thành công”.

Từ lời gợi ý của một cán bộ phòng Đào tạo về ngành học có thể dẫn đến vị trí giám đốc, đến những chia sẻ về phương pháp học tập, đạo đức và trách nhiệm xã hội, câu chuyện của ông Vũ Văn Tiền cho thấy hành trình lập nghiệp không chỉ bắt đầu từ khát vọng đạt được một vị trí nhất định, mà còn đòi hỏi cách học, cách tư duy và thái độ sống phù hợp. Với thế hệ trẻ, điều ông muốn gửi gắm không chỉ là tinh thần quyết liệt theo đuổi mục tiêu, mà còn là lời nhắc rằng thành công sẽ có ý nghĩa hơn khi đi cùng sự tử tế và khả năng tạo ra giá trị cho gia đình, doanh nghiệp và cộng đồng.

Linh San