Đông Nam Á chạy đua ứng dụng AI, nhưng kiếm tiền từ AI vẫn là bài toán khó

Đông Nam Á chạy đua ứng dụng AI, nhưng kiếm tiền từ AI vẫn là bài toán khó

Quy mô kinh tế số khu vực Đông Nam Á dự kiến đạt 368 tỷ USD trong năm 2026, trong khi dòng vốn tư nhân vào hạ tầng tăng mạnh.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng rộng rãi trong hoạt động đề xuất sản phẩm và sáng tạo nội dung cho thương mại điện tử sẽ thúc đẩy kinh tế số Đông Nam Á, bất chấp những bất ổn kinh tế và khả năng thương mại hóa công nghệ này vẫn còn hạn chế, theo báo cáo công bố vào ngày 21/10.

Đại diện Bain & Company, Google và Temasek Holdings tại buổi công bố báo cáo e-Conomy SEA 2026 ở Singapore ngày 21/10. (Ảnh: Kentaro Takeda)

Theo báo cáo thường niên e-Conomy SEA mới nhất do Google, Temasek Holdings (quỹ đầu tư quốc gia Singapore) và công ty tư vấn Bain & Company của Mỹ thực hiện, tổng giá trị hàng hóa giao dịch (GMV) của nền kinh tế số Đông Nam Á dự kiến đạt 368 tỷ USD trong năm 2026, tăng 17% so với năm trước. Phạm vi thống kê bao gồm gần như toàn bộ các thành viên ASEAN, một khối khu vực gồm 11 quốc gia, ngoại trừ Timor-Leste.

Kinh tế số Đông Nam Á được dự báo mở rộng lên 620 tỷ USD vào năm 2030 và 1.1 ngàn tỷ USD vào năm 2035, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hằng năm 13% kể từ năm nay. Thương mại điện tử dự kiến tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất, theo sau là du lịch trực tuyến.

Nitin Gajria, Giám đốc điều hành Google tại Đông Nam Á, cho biết tốc độ tăng trưởng nhanh này một phần đến từ sự dịch chuyển hoạt động mua bán từ kênh truyền thống sang trực tuyến, trong đó AI hỗ trợ mở rộng cả phía nhà bán lẻ lẫn người tiêu dùng. Theo ông, AI có thể giúp các doanh nghiệp nhỏ tăng khả năng hiển thị sản phẩm trên những sàn thương mại điện tử.

Florian Hoppe, đối tác tại Bain, cho biết AI có thể hỗ trợ những công việc như “tạo video ngắn giới thiệu sản phẩm nhằm thúc đẩy tỷ lệ chuyển đổi”. Ông nói các công cụ AI giúp người bán tăng tỷ lệ hoàn tất giao dịch trực tuyến khoảng 10-15%, đồng thời cải thiện khả năng đề xuất sản phẩm cho người mua.

Về phía người tiêu dùng, báo cáo cho biết 75% người dùng AI trong khu vực sẵn sàng sử dụng công nghệ này để tìm mức giá tốt nhất và thực hiện mua sắm. Gajria nhận định người tiêu dùng có xu hướng chi tiêu nhiều hơn khi AI tham gia vào quá trình mua hàng, cho thấy công nghệ này có thể giúp họ tự tin hơn khi đưa ra quyết định chi tiêu.

Báo cáo cho thấy 243 triệu người tại 6 nền kinh tế lớn nhất khu vực, tương đương 58% dân số trong độ tuổi lao động, đã sử dụng AI tạo sinh (GenAI). “Internet cần hơn một thập kỷ để đạt được cột mốc này, trong khi GenAI chỉ mất 3 năm nhờ rào cản dùng thử thấp”, báo cáo nhận định.

Dù vậy, khả năng kiếm tiền từ AI tại Đông Nam Á vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, nhưng được kỳ vọng sẽ mở rộng trong tương lai gần. Hiện chỉ khoảng 1-2% dân số tại 6 nền kinh tế lớn của khu vực trả phí để sử dụng AI tạo sinh, so với 3% tại Mỹ.

Mức độ phổ cập AI tạo sinh khác biệt đáng kể giữa các nền kinh tế lớn ở Đông Nam Á. Singapore dẫn đầu với tỷ lệ thâm nhập 70%, tiếp theo là Malaysia với 68%. Indonesia và Philippines lần lượt đạt 54% và 53%.

Báo cáo e-Conomy SEA 2026 lần đầu đưa ra chỉ số “token” để định lượng mức độ sử dụng AI, tương tự cách tổng giá trị hàng hóa giao dịch (GMV) được dùng để đo quy mô thương mại điện tử. Chỉ số này cho thấy khoảng cách trong việc ứng dụng AI tại doanh nghiệp giữa 6 nền kinh tế lớn của khu vực rõ rệt hơn.

Xét theo tỷ trọng token AI được các doanh nghiệp sử dụng, Singapore dẫn đầu khu vực với 55-60%, tiếp theo là Malaysia với 45-50%. Trong khi đó, tỷ lệ này tại Indonesia và Việt Nam chỉ đạt 15-20%, cho thấy việc sử dụng AI ở hai thị trường vẫn chủ yếu đến từ người tiêu dùng cá nhân.

Báo cáo cũng ghi nhận dòng vốn tư nhân đổ vào hạ tầng AI và năng lực điện toán tại Đông Nam Á tăng mạnh, đạt khoảng 17 tỷ USD trong nửa đầu năm 2026, phần lớn đến từ các thương vụ lớn trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu. Con số này tăng 1 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước.

Fock Wai Hoong, Giám đốc Temasek phụ trách khu vực châu Á – Thái Bình Dương, ngoại trừ Trung Quốc và Ấn Độ, cho biết phần lớn ứng dụng AI tại Đông Nam Á hiện tập trung vào dịch vụ tài chính số và nhu cầu của doanh nghiệp, “nơi các sản phẩm AI đã được tích hợp vào quy trình làm việc và các tính năng của sản phẩm”.

Vương Đông

FILI

– 10:39 26/10/2026